Độc đáo Tết sớm của người Mông ở Hà Giang

Phong Quang |

Hà Giang - Người Mông ở Hà Giang ngày nay đã đón Tết cổ truyền Nguyên Đán giống như các dân tộc khác, tuy vậy, tại một số nơi đồng bào Mông vẫn duy trì phong tục đón Tết sớm trước 1 tháng so với Tết cổ truyền như một nét văn hoá rất đặc trưng.

Bắt đầu từ 27 tháng 11 âm lịch, ông Thào Chìa Dính (xã Phố Cáo, Đồng Văn) đã dừng mọi công việc thường ngày để chuẩn bị cho Tết sớm. Những công cụ sản xuất hàng ngày như con dao, chiếc cuốc được rửa sạch và dán giấy niêm phong, nghĩa là mặc áo mới, rồi đặt ở một vị trí cao ráo để “nghỉ ngơi” chuẩn bị đón Tết cùng gia chủ.

Đúng theo các nghi thức truyền thống, ông Dính dùng một chiếc chổi mới quét sạch màng nhện trong nhà, trên tường với quan niệm xua đi tà ma, vía dữ. Người Mông không có ban thờ mà họ chỉ dán tờ giấy đỏ lên vị trí trung tâm và trang trọng nhất trên tường nhà để thực hiện các nghi lễ tâm linh.

Ông Thào Mí Dính (xã Phố Cáo
Mỗi năm ông Thào Mí Dính sẽ thay những tờ giấy hoặc vải đỏ được dán lên tường, cửa nhà một lần và đây là nghi thức không thể thiếu để đón Tết sớm.

Ông Dính cho biết, ngày cuối cùng của tháng 11 được coi như ngày 30 Tết và ngày đó sẽ tổ chức cúng ma ở trong gia đình như một nghi lễ không thể thiếu. Đã cúng ma thì phải mổ gà, có rượu trắng và cơm nếp, sau lễ cúng chủ nhà sẽ bỏ tờ giấy đỏ trên tường nhà đi để dán tờ mới vào.

Nhìn về phía tường được dán giấy đỏ trong nhà ông Dính bảo: "Lễ cúng cuối năm quan trọng lắm, phải cúng xin thần linh thổ địa rồi mới được thay giấy. Phong tục này lâu lắm rồi, không biết có từ lúc nào đâu, từ ngày bé đã thấy bố mình làm thế, giờ mình là chủ nhà thì phải làm".

Mâm cỗ ngày Tết của người Mông nhất thiết phải có bánh dày để cúng tổ tiên, trời đất vì họ quan niệm, bánh dày tròn tượng trưng cho mặt trăng và mặt trời, nguồn gốc sinh ra con người, vạn vật. Thức ăn chính trong mấy ngày tết vẫn là thịt lợn, bánh ngô, bánh dày và rượu ngô.

Khi những nghi thức cúng tổ tiên đã hoàn tất thì sẽ là thời điểm người Mông đi chợ chơi, đi thăm anh em gặp gỡ bạn bè. Cánh đàn ông thì ngồi uống rượu chuyện trò, phụ nữ thì chuẩn bị những bộ quần áo mới đã được thêu dệt kỹ lưỡng từ trong năm để mặc chơi Tết.

Năm nay đi chơi Tết nhưng bà con người Mông vẫn bảo nhau phải nghiêm túc phòng dịch COVID-19.
Năm nay đi chơi Tết nhưng bà con người Mông vẫn bảo nhau phải nghiêm túc phòng dịch COVID-19. 

Tết sớm cũng là dịp để người Mông tổ chức các trò chơi truyền thống như chơi quay, đánh yến, múa khèn, hát đối…khắp các bản làng trở nên rộn ràng, náo nhiệt trong những ngày đầu xuân đón Tết. Đây cũng là dịp để vui chơi, nghỉ ngơi sau một năm làm lụng vất vả.

Chị Thào Thị Nái ở xã Phố Cáo hồ hởi: "Bắt đầu từ mùng 1 thì đi chơi, đàn ông thì đá bóng, đàn bà đánh còn, theo phong tục của người Mông thì là như thế. Các bà già không đi đâu ở nhà sưởi lửa ấm thôi, ai cũng mong đến Tết để được gặp gỡ nhau”

Còn anh Vương Mí Vừ ở xã Sủng Trái (Đồng Văn) thì chỉ thích thổi khèn, cây khèn như một biểu tượng cho sự gắn kết và tình yêu đôi lứa của người Mông. Có lẽ vì vậy mà người Mông rất coi trọng cây khèn, nó luôn theo các chàng trai khi lên nương cho đến những phiên chợ, lễ hội ngày Tết.

Múa khèn đã là một nét rất đặc trưng của các chàng trai, cô gái người Mông mỗi dịp Tết đến. Ảnh: T.L
Múa khèn đã là một nét rất đặc trưng của các chàng trai, cô gái người Mông mỗi dịp Tết đến. Ảnh: T.L

Vừa biểu diễn xong một điệu khèn, anh Vừ cho biết: "Từ thời ông cha để lại rồi, cây khèn đi đến đâu thì người Mông phải đi đến đó. Ngày lễ tết người ta thổi khèn để là tỏ tình, thổi cho vui cửa vui nhà thôi. Tiếng khèn còn có ý nghĩa là để mở đường tiến cho người đã khuất ở dưới suối vàng yên tâm mà đi”.

Ngày nay đời sống của người Mông ở Hà Giang dần được nâng lên cùng với sự thay đổi về nhận thức, nhiều hủ tục lạc hậu đã được bài trừ. Tục đón Tết sớm của người Mông tuy không còn phổ biến nhưng với nhiều gia đình người Mông đây vẫn như một phong tục đẹp được gìn giữ và duy trì qua các thế hệ.

Phong Quang
TIN LIÊN QUAN

Tết sớm đến với đoàn viên, công nhân viên chức lao động thành phố Hà Giang

Đức Trí |

Hà Giang - Ông Nguyễn Văn Chung – Tỉnh ủy viên, Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Hà Giang cùng đoàn công tác vừa tới thăm hỏi động viên và chúc tết và tặng quà cho cán bộ, đoàn viên, người lao động Công ty Cổ phần Môi trường đô thị Hà Giang. 

Muốn nghỉ Tết sớm, người lao động có thể gộp phép hàng năm

Minh Hương |

Chỉ còn vài tuần nữa sẽ đến Tết Nguyên đán 2022, người lao động muốn xin nghỉ làm để về quê ăn Tết sớm có thể gộp phép hàng năm hoặc xin nghỉ không hưởng lương.

Công đoàn trao hỗ trợ tiền Tết sớm cho người lao động

Linh Nguyên |

Thực hiện chỉ đạo của Tổng LĐLĐVN, LĐLĐ Thành phố Hà Nội đang tiến hành thống kê số CNLĐ thuê trọ ở lại không về quê đón Tết Nguyên đán Nhâm Dần năm 2022 để làm căn cứ phục vụ công tác chăm lo, hỗ trợ. Bên cạnh đó, có những ngành có số lượng lớn NLĐ bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19 đã chi hỗ trợ Tết theo Kế hoạch 146/KH-TLĐ về tổ chức các hoạt động chăm lo cho đoàn viên, NLĐ nhân dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần - 2022 của Tổng LĐLĐVN.

Podcast: Giờ thứ 9 - Mưu tính khôn lường (phần 2)

Nhóm PV |

Giờ thứ 9: Trong phần đầu của câu chuyện “Mưu tính khôn lường“, chúng ta đã được chứng kiến mối tình vụng trộm của vị giám đốc và những đòi hỏi éo le của cô bồ. Họ sẽ giải quyết thế nào để hòa hợp giữa bồ và vợ? Câu trả lời có trong phần tiếp theo của câu chuyện?

U23 Việt Nam nhận thưởng "nóng" 2 tỉ sau trận chung kết SEA Games 31

MINH TRIẾT |

U23 Việt Nam được Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) thưởng 2 tỉ đồng sau chiến tích giành huy chương vàng môn bóng đá nam SEA Games 31.

U23 Thái Lan buồn bã nhận huy chương bạc tại SEA Games 31

THANH VŨ - AN NGUYÊN |

Huấn luyện viên Mano Polking và các cầu thủ U23 Thái Lan buồn bã, rơi nước mắt sau thất bại trước U23 Việt Nam tại chung kết SEA Games 31.

Hành trình ấn tượng của U23 Việt Nam đến chức vô địch SEA Games 31

Dương Anh |

Với chiến thắng 1-0 trước U23 Thái Lan, đội tuyển U23 Việt Nam đã chính thức giành huy chương vàng bóng đá nam SEA Games 31. Đoàn quân của ông Park Hang-seo thi đấu 6 trận, thắng 5, hòa 1 và không để thủng lưới.

Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 chung cuộc: Việt Nam nhất toàn đoàn

Chi Trần |

Đoàn thể thao Việt Nam đã khép lại kỳ đại hội thể thao thành công ngoài mong đợi. Tổng cộng, Việt Nam có 205 huy chương vàng tại SEA Games 31, dẫn đầu bảng tổng sắp.   

Tết sớm đến với đoàn viên, công nhân viên chức lao động thành phố Hà Giang

Đức Trí |

Hà Giang - Ông Nguyễn Văn Chung – Tỉnh ủy viên, Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Hà Giang cùng đoàn công tác vừa tới thăm hỏi động viên và chúc tết và tặng quà cho cán bộ, đoàn viên, người lao động Công ty Cổ phần Môi trường đô thị Hà Giang. 

Muốn nghỉ Tết sớm, người lao động có thể gộp phép hàng năm

Minh Hương |

Chỉ còn vài tuần nữa sẽ đến Tết Nguyên đán 2022, người lao động muốn xin nghỉ làm để về quê ăn Tết sớm có thể gộp phép hàng năm hoặc xin nghỉ không hưởng lương.

Công đoàn trao hỗ trợ tiền Tết sớm cho người lao động

Linh Nguyên |

Thực hiện chỉ đạo của Tổng LĐLĐVN, LĐLĐ Thành phố Hà Nội đang tiến hành thống kê số CNLĐ thuê trọ ở lại không về quê đón Tết Nguyên đán Nhâm Dần năm 2022 để làm căn cứ phục vụ công tác chăm lo, hỗ trợ. Bên cạnh đó, có những ngành có số lượng lớn NLĐ bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19 đã chi hỗ trợ Tết theo Kế hoạch 146/KH-TLĐ về tổ chức các hoạt động chăm lo cho đoàn viên, NLĐ nhân dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần - 2022 của Tổng LĐLĐVN.