Phá rừng khộp trồng caosu ở Đắc Lắc: Hậu quả lớn từ một chương trình thí điểm

Đặng Trung Kiên |

Bình nguyên Ea Súp là vùng khí hậu khắc nghiệt, đất đai cằn cỗi, kinh tế - xã hội chậm phát triển nhất tỉnh Đắc Lắc. Trong những năm cây caosu "làm vua", với mong muốn phát triển kinh tế - xã hội cho vùng đất này, lãnh đạo tỉnh Đắc Lắc đã quy hoạch chuyển đổi hàng nghìn hécta rừng khộp sang trồng caosu. Kết quả không như mong đợi. Mất hệ sinh thái, mà hiệu quả cây caosu mang lại thì không là bao; thậm chí còn để lại hệ lụy về mặt xã hội. Cho đến nay về mặt khoa học lẫn thực tiễn, chưa có đánh giá nào về khả năng thích nghi của cây caosu trên đất rừng khộp.

Quy hoạch thí điểm, mất rừng tràn lan

Ngày 3.11.2009, UBND tỉnh Đắc Lắc ban hành quyết định phê duyệt quy hoạch phát triển cây caosu giai đoạn 2009 - 2020, trong đó chuyển đổi gần 8.000ha rừng khộp thuộc huyện Ea Súp và huyện Buôn Đôn sang trồng cây caosu. Theo quy hoạch, đến năm 2015, hai huyện chỉ trồng thí điểm 1.759ha caosu để đánh giá khả năng thích nghi, từ 2016 mới chuyển đổi diện tích còn lại. Nhưng quy hoạch này đã nhanh chóng bị mất kiểm soát, dẫn đến mất rừng tràn lan.

Quy hoạch... tạo sốt

Ông Phạm Văn Thước - Chủ tịch UBND xã Cư M'lan, huyện Ea Súp - cho biết: "Phong trào trồng caosu ở địa phương manh nha từ năm 2008, khi một số DN về khảo sát lập dự án, xin thuê đất rừng. Đến nay, toàn xã có hơn 900ha caosu, gấp đôi diện tích quy hoạch đến năm 2015 theo quyết định của tỉnh. Vừa rồi caosu rớt giá, nhiều hộ đã ngừng đầu tư, ảnh hưởng đến chất lượng sinh trưởng của vườn cây".

 

Vườn caosu trồng trên đất rừng khộp của Cty TNHH Hữu Bích bị bỏ hoang.
Vườn caosu trồng trên đất rừng khộp của Cty TNHH Hữu Bích bị bỏ hoang.

Theo kế hoạch đến hết năm 2015, toàn huyện Ea Súp sẽ trồng mới 1.259ha caosu, nhưng đến thời điểm này diện tích đã lên tới 3.526ha, gần bằng 300%. Diện tích caosu ngoài quy hoạch rất lớn tại các xã Ia J'lơi, Cư M'lan, Ea Rốk, đặc biệt các xã Ia R'vê và Cư K'bang không quy hoạch trồng caosu nhưng vẫn có đến 413ha.

Tính đến thời điểm này, 12 DN được UBND tỉnh cho thuê đất tại huyện Ea Súp đã trồng được 1.266ha caosu - theo yêu cầu mỗi dự án chỉ được trồng thí điểm 100ha, trừ Cty TNHH Gia Huy được trồng toàn bộ diện tích đã quy hoạch.

Các đơn vị còn lại bất chấp khuyến cáo, ồ ạt mở rộng diện tích, sử dụng đất sai mục đích. Trong đó, Cty 27/7 khai hoang gần 40ha rừng để trồng caosu, trồng điều khi chưa được cấp thẩm quyền cho phép; Cty TNHH Hoàn Vũ và Cty CP địa ốc Thái Bình Phát trồng 240ha caosu hỗn giao với... cây rừng; 2 đơn vị của Binh đoàn 16 cũng trồng 276ha caosu không cần quy hoạch. Cá biệt, có Cty TNHH Đức An mua gom 450ha đất của dân để trồng caosu bất chấp các quy định của Luật Đất đai. Với hơn 3.500ha caosu đã trồng, UBND huyện Ea Súp cũng thừa nhận, phần lớn diện tích này thuộc loại S3 - thích nghi rất thấp với cây caosu.

Không thể kiểm soát nổi

Tại huyện Buôn Đôn, đến hết năm 2013 đã có hơn 920ha caosu, bằng diện tích quy hoạch đến năm 2020. Ông Dương Văn Xanh - Phó Chủ tịch UBND huyện - cho biết, caosu vượt quy hoạch thí điểm, không kiểm soát nổi là do người dân thấy DN trồng được là ồ ạt trồng theo.

Năm 2008, UBND tỉnh thu hồi hơn 9.000ha rừng nghèo của các Công ty TNHH MTV lâm nghiệp, lập tức có 11 DN lập dự án xin chuyển đổi trồng caosu, đẩy phong trào lên đỉnh điểm. Cũng may đất rừng bị dân xâm canh, nhiều DN không có năng lực tài chính nên rút dần, chỉ còn 2 DN theo đuổi.

Còn lãnh đạo huyện Ea Súp cho rằng, ngay sau khi có chương trình thí điểm caosu của tỉnh, UBND huyện đã chỉ đạo các xã khuyến cáo nông dân không mở rộng diện tích caosu tiểu điền khi chưa có đánh giá về mức độ thích nghi.

Nhưng việc giám sát tại các tổ chức, DN và hộ gia đình thì không làm được, nên diện tích caosu trồng mới hằng năm luôn vượt xa kế hoạch. Tuy nhiên, UBND huyện cũng cho rằng, không thể quản lý quy hoạch nếu chỉ khuyến cáo mà không có chính sách khuyến khích, chế tài xử lý vi phạm. Đó là chưa kể, quy hoạch phát triển caosu của tỉnh chỉ cụ thể trên bản đồ, còn mốc giới thực địa không rõ ràng.

Đặng Trung Kiên
TIN LIÊN QUAN

PODCAST: Giờ thứ 9 – Sự giả dối mà tôi căm ghét (phần 2)

Nhóm PV |

Giờ thứ 9 - Ai rồi cũng cảm thấy vai trò, trách nhiệm của những người chủ gia đình lớn đến thế nào trong việc duy trì cuộc hôn nhân mà chúng ta đã tự nguyên lựa chọn một cách êm ấm, hạnh phúc. Đừng tự chà đạp, hủy hoại tổ ấm mà chúng ta từng dành trọn tâm huyết, sức lực vun vén, dựng xây...

Bộ Y tế nói về việc dân phải ký cam kết khi không tiêm vaccine COVID-19

Thùy Linh |

Đối với một vấn đề được quan tâm như vaccine COVID-19, việc ký cam kết nhằm nâng cao trách nhiệm của hai bên trong thực hiện yêu cầu phòng, chống dịch. Ký cam kết này để chính quyền, người dân hiểu rõ hơn về các biến thể mới và hiệu quả vaccine cũng như ứng phó biến thể mới.

Giá vàng hôm nay 28.6: Bất ngờ quay đầu, thời điểm tốt để mua gom?

Khương Duy |

Giá vàng hôm nay quay đầu giảm ở cả thị trường trong nước và thế giới. Một số chuyên gia nhận định đây là thời điểm thích hợp để mua gom.

Người lao động “đau đầu” để cân đối thu - chi

PHI LONG - ĐỨC TUẤN |

QUẢNG BÌNH - Giá xăng tăng cao kỷ lục, kéo theo đó là hàng loạt mặt hàng khác cũng tăng giá theo khiến công nhân, người lao động khổ sở và phải thắt chặt chi tiêu.

Làm rõ nguyên nhân tử vong của tài xế bỏ xe Santafe trên cầu Thăng Long

PHẠM ĐÔNG |

Hà Nội - Cơ quan Công an xác định thi thể được phát hiện ở chân cầu Nhật Tân sáng 27.6 là anh P.K.H. - tài xế bỏ lại xe Santafe trên cầu Thăng Long (Hà Nội).

Nổ khí độc làm hàng trăm người thương vong ở Jordan

Ngọc Vân |

Vụ nổ khí độc kinh hoàng ở Jordan làm ít nhất 13 người chết và 250 người khác bị thương.

Báo Tây Ban Nha, Hàn Quốc quan tâm việc Quang Hải sang Pháp thi đấu

NGUYỄN ĐĂNG |

Tương lai của Quang Hải không chỉ được truyền thông Pháp quan tâm mà còn tạo được sự chú ý rất lớn trên báo Tây Ban Nha, Hàn Quốc. 

Luôn mong gia đình quây quần bên mâm cơm

Phương Chi |

Xa gia đình chục năm để đi làm công nhân, nhân ngày Gia đình Việt Nam (28.6), nhiều nữ công nhân mong muốn có sức khoẻ và luôn được ở bên người thân.