Thăm ngôi nhà đầu tiên đón Bác Hồ về Hà Nội năm 1945

Phạm Đông - Lan Nhi |

Căn nhà nhỏ nằm trong con ngõ 319 phố An Dương Vương (quận Tây Hồ, TP.Hà Nội) là nơi đầu tiên tại Thủ đô đón Bác Hồ trở về từ chiến khu Việt Bắc, chuẩn bị cho Ngày Quốc Khánh 2.9.1945, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đã 75 năm trôi qua, nhưng những dấu ấn, câu chuyện xúc động về Người vẫn được các thế hệ nơi đây trân trọng, gìn giữ.

Niềm vinh dự lớn của gia đình

Những ngày cuối tháng 8, khi cả nước đang hướng về lễ kỷ niệm 75 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2.9, chúng tôi tìm về nhà cụ Nguyễn Thị An để lắng nghe những câu chuyện về Bác Hồ trong thời gian Người dừng chân tại đây. Trong căn phòng chứa đựng nhiều kỷ vật, bức ảnh kỷ niệm, tài liệu quý giá năm xưa, ông Công Ngọc Dũng (chắt nội của cụ Nguyễn Thị An) nhiệt thành kể về những câu chuyện năm xưa. 

Theo chia sẻ, căn nhà nhỏ nằm ven sông Hồng của cụ Nguyễn Thị An là nơi thường xuyên tiếp nhiều đoàn khách, cán bộ cách mạng năm xưa. Do vị trí kín đáo, lại nằm trong vùng an toàn khu ở ngoại thành Hà Nội nên đồng chí Hoàng Tùng - cán bộ cách mạng hoạt động ở xã Phú Thượng lúc bấy giờ - đã chọn làm địa điểm dừng chân của Bác Hồ trong 3 ngày Người từ chiến khu Việt Bắc trở về Thủ đô Hà Nội. Từ năm 1941 đến năm 1945, căn nhà do cụ Nguyễn Thị An đã trở thành “địa chỉ đỏ” hoạt động bí mật, an toàn, nơi cung cấp lương thực, thực phẩm cho cán bộ cách mạng.

Nhớ lại những câu chuyện được bà nội và cha kể về Bác Hồ, ông Công Ngọc Dũng chia sẻ: “Hôm ấy, chiều 23.8.1945, khi đò cập bến cây gạo Phú Xá, có một đoàn khoảng 10 người đi tới. Trong đoàn có một ông cụ để râu, mắt sáng đi thẳng về nhà cụ Nguyễn Thị An. Ông cụ cùng với đoàn người đã nghỉ ngơi và làm việc tại đây từ chiều 23.8 đến chiều 25.8.1945. Theo như lời bố tôi (tức ông Công Ngọc Kha) kể lại, đêm đầu tiên ở nhà, ông cụ đã làm việc rất khuya. Cho đến khi bố tôi đi gác đêm về vẫn thấy ông cụ ngồi trên chiếc tràng kỷ để làm việc. Sớm hôm sau, cả nhà đã thấy ông cụ dậy sớm ra bờ ao tập thể dục. Mặc dù công việc có vẻ rất bận rộn nhưng trong ba ngày đó, ông cụ vẫn dành thời gian để dạy chị gái tôi hát, tập đếm và rèn luyện sức khỏe”.

Cũng theo ông Dũng, chiều 25.8, trước khi trở về Thủ đô, ông cụ đã gặp tất cả những người trong gia đình bà Nguyễn Thị An. Khi gặp mặt, ông cụ đã nói lời cảm ơn vì suốt những ngày qua đã nhận được sự chăm lo, chu đáo, gia đình đã giúp đỡ các anh em trong đoàn. Sau cùng, ông cụ hẹn gia đình khi nào có dịp cụ sẽ quay trở lại. Mãi đến chiều 2.9.1945, gia đình tôi và nhân dân Phú Thượng cùng đi bộ ra Quảng trường Ba Đình dự lễ míttinh. Khi nghe giọng đọc cất lên qua loa phóng thanh, những người trong gia đình mới ngờ ngợ “ông cụ mắt sáng” hình như là người đã ở trong nhà mình trước đó. Sau này, khi trở về, ông Hoàng Tùng mới thông báo cho gia đình biết, ông cụ đã ở trong nhà của gia đình chính là Bác Hồ.

Học tập theo Bác

Trong những ngày Bác Hồ nghỉ ngơi và làm việc tại gia đình, ông Công Ngọc Dũng vẫn hoài nhớ một kỷ niệm sâu sắc giữa Bác Hồ với cụ bà Nguyễn Thị An. Để đảm bảo bí mật và an toàn cho Bác nên các thành viên trong gia đình chỉ có mình cụ An (tức vợ của cụ Chánh Công Văn Trường) là người duy nhất được phục vụ cơm cho Bác và các đồng chí trong đoàn đi cùng. Bữa cơm ngày 25.8.1945, cụ Nguyễn Thị An chỉ biết “ông cụ mắt sáng” đang ở trong nhà mình là người hoạt động Cách mạng quan trọng nên có nhã  ý chuẩn bị 3 mâm cơm dưới và một mâm ở trên giường nhằm tỏ ý kính trọng.

Nhưng khi vừa đặt mâm cơm xuống chiếu, Bác Hồ đã thẳng thắn nói với cụ hãy mang mâm cơm đặt xuống chiếu để Bác cùng ăn với mọi người. Khi đó, cụ An đã để mâm xuống chiếu và đứng lại phía nồi cơm chờ xới cơm cho khách nhưng Bác vẫn lắc đầu và bảo cụ An để nồi cơm ra giữa, ai ăn hết sẽ tự xới. Cách ứng xử của Bác Hồ với những người trong gia đình luôn thể hiện một sự bình đẳng, không phân biệt cao thấp. Đó là bài học mà gia đình ông Công Ngọc Dũng nhiều năm nay đã học tập, chia sẻ và giáo dục cho con cháu.

Theo bà Nguyễn Thị Hoa (sinh năm 1956, vợ ông Công Ngọc Dũng), tại ngôi nhà này, gia đình bà may mắn được đón rất nhiều lãnh đạo Trung ương và Hà Nội về thăm như: Đồng chí Trần Đăng Ninh, đồng chí Trường Chinh, đồng chí Đỗ Mười, đồng chí Võ Chí Công, đồng chí Võ Nguyên Giáp... Do đó trách nhiệm trông coi ngôi nhà đến bây giờ, không chỉ có thế hệ trước mà cả các con, cháu trong gia đình hiện tại. Hiện gia đình bà vẫn duy trì nếp sinh hoạt thường niên, chọn ngày 23.8 hằng năm là ngày đoàn tụ. Bố mẹ kể cho con, ông bà kể cho cháu về những kỷ niệm trong ngôi nhà vinh dự có 3 ngày được Bác Hồ ghé thăm năm 1945.

Phạm Đông - Lan Nhi
TIN LIÊN QUAN

Quốc khánh 2.9 và Bác Hồ trong ký ức con trai nhà yêu nước Nguyễn Xiển

Minh Quang - Tạ Quang |

Là con trai của nhà tri thức yêu nước Nguyễn Xiển, người từng nhiều năm làm việc, gắn bó với Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhà báo Nguyễn Lưu cho rằng ngày Quốc khánh 2.9 đã đi vào lịch sử, thay đổi vận mệnh của gia đình ông cũng như hàng triệu gia đình Việt Nam khác.

Đổi thay trên quê hương Bác Hồ

QUANG ĐẠI - TRẦN TUẤN |

Sau 5 năm là xã đầu tiên của huyện Nam Đàn đạt chuẩn nông thôn mới, nay xã Kim Liên (Nam Đàn-Nghệ An) đang nỗ lực từng ngày để cán đích xã nông thôn mới kiểu mẫu, xứng đáng là quê hương Bác Hồ kính yêu.

Ký ức 2 lần được gặp Bác Hồ của con gái gia đình đón Bác về từ Việt Bắc

Nguyễn Hà - Tô Thế |

Bà Công Thị Thu - con gái út trong gia đình cụ Nguyễn Thị An, cơ sở cách mạng thời kỳ 1941 - 1945 ở làng Phú Gia (còn gọi là Kẻ Gạ) - đây cũng là nơi đầu tiên mà Bác Hồ cùng đoàn cán bộ lưu lại sau khi từ chiến khu Việt Bắc trở về Hà Nội vào ngày 23.8.1945 - đã 2 lần vinh dự được gặp Bác Hồ.

Cựu Tổng Bí thư, cựu Chủ tịch Trung Quốc Giang Trạch Dân qua đời

Song Minh |

Cựu Tổng Bí thư, cựu Chủ tịch Trung Quốc Giang Trạch Dân qua đời ở tuổi 96, Tân Hoa Xã đưa tin ngày 30.11.

Sẽ khởi công hàng loạt dự án giao thông lớn trong tháng 12

Thu Giang |

Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) cho biết trong tháng 12.2022, hàng loạt dự án giao thông lớn như dự án cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2 sẽ được khởi công.

Cách chức tất cả chức vụ trong Đảng với 2 ông Bùi Bé Tư và Nguyễn Thượng Lễ

Vương Trần |

Căn cứ nội dung, tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân vi phạm; theo quy định của Đảng về kỷ luật đảng viên vi phạm, Ban Bí thư quyết định thi hành kỷ luật: Cách chức tất cả các chức vụ trong Đảng đối với ông Bùi Bé Tư và ông Nguyễn Thượng Lễ.

Ngăn cá độ bóng đá World Cup, Ngân hàng Nhà nước siết loạt biện pháp

Hương Nguyễn |

Mùa World Cup 2022, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, trung gian thanh toán phải chủ động phòng ngừa, giảm thiểu nguy cơ lợi dụng việc thanh toán cho hoạt động đánh bạc, tổ chức đánh bạc, cá độ bất hợp pháp.

Trường học trang bị trạm sạc xe máy điện, xe đạp điện và bơm hơi

HUYÊN NGUYỄN |

TPHCM - Trạm sạc xe máy điện, xe đạp điện và bơm hơi được đặt tại Trường THPT Tây Thạnh (quận Tân Phú, TPHCM) để hỗ trợ học sinh di chuyển từ trường về nhà mà không lo hết điện, xịt lốp.

Quốc khánh 2.9 và Bác Hồ trong ký ức con trai nhà yêu nước Nguyễn Xiển

Minh Quang - Tạ Quang |

Là con trai của nhà tri thức yêu nước Nguyễn Xiển, người từng nhiều năm làm việc, gắn bó với Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhà báo Nguyễn Lưu cho rằng ngày Quốc khánh 2.9 đã đi vào lịch sử, thay đổi vận mệnh của gia đình ông cũng như hàng triệu gia đình Việt Nam khác.

Đổi thay trên quê hương Bác Hồ

QUANG ĐẠI - TRẦN TUẤN |

Sau 5 năm là xã đầu tiên của huyện Nam Đàn đạt chuẩn nông thôn mới, nay xã Kim Liên (Nam Đàn-Nghệ An) đang nỗ lực từng ngày để cán đích xã nông thôn mới kiểu mẫu, xứng đáng là quê hương Bác Hồ kính yêu.

Ký ức 2 lần được gặp Bác Hồ của con gái gia đình đón Bác về từ Việt Bắc

Nguyễn Hà - Tô Thế |

Bà Công Thị Thu - con gái út trong gia đình cụ Nguyễn Thị An, cơ sở cách mạng thời kỳ 1941 - 1945 ở làng Phú Gia (còn gọi là Kẻ Gạ) - đây cũng là nơi đầu tiên mà Bác Hồ cùng đoàn cán bộ lưu lại sau khi từ chiến khu Việt Bắc trở về Hà Nội vào ngày 23.8.1945 - đã 2 lần vinh dự được gặp Bác Hồ.