Chúc mừng năm mới 2020
Kỷ niệm 90 năm Ngày thành lập Đảng

Biến tơ sen, tằm kén thành khăn quàng cổ ấm áp ngày đông

Những chiếc khăn được dệt từ lụa tơ sen, lụa tơ tằm Phùng Xá luôn mang trong mình sự mềm mại, quyến rũ, óng ả, mượt mà mà không một loại khăn nào có được. Điều đặc biệt của khăn lụa tơ sen, tơ tằm là mát vào mùa hè nhưng lại ấm vào mùa đông nên được rất nhiều người yêu thích.

Mùa xuân và mùa thu và khoảng thời gian thích hợp để nuôi tằm. Sau khi thu hoạch lá dâu ở ngoài đồng, người thợ Phùng xá xử lý lá dâu để làm thức ăn cho tằm.
Sau khi thu hoạch lá dâu ở ngoài đồng, người thợ Phùng Xá xử lý lá dâu để làm thức ăn cho tằm.
Sau 3 tuần, tằm phát triển và ngừng ăn, đây chính là lúc nó chuẩn bị nhả tơ và tạo kén.
Sau 3 tuần, tằm phát triển và ngừng ăn, đây chính là lúc nó chuẩn bị nhả tơ và tạo kén.
Khi tằm chín, chúng ta sẽ cho tằm lên né để nhả tơ, tạo kén. Khi tơ được nhả xong, tằm sẽ thành nhộng. Lúc này, chúng ta có thể đem tơ đi ươm.
Tằm chín được cho lên né để nhả tơ, tạo kén. Kén sẽ được người thợ mang đi ươm để lấy tơ.
10 kén sẽ cho ra 10 sợi tơ và người thợ sẽ chặp lại thành 1 sợi chỉ tơ. Sau đó, họ sẽ đặt các ống nằm thành hàng ngang. Tiếp đó, người thợ sẽ chạy vào guồng tơ được đặt trên chậu nước sôi thành tơ sống rồi đem đi phơi.

Để ươm tơ, đầu tiên thả kén vào nồi nước sôi, đảo kén làm lớp keo sericin tan ra một phần. Kén mềm, lớp áo kén ngoài bong ra thì mới tìm được mối tơ gốc để rút sợi tơ, khoảng 10 sợi tơ được người thợ ươm tơ kéo rút từ 10 cái kén chập lại với nhau thành một sợi chỉ tơ.

Sau khi sợi đã khô, người thợ mang sợi sống để xe. Tùy vào số lượng sơi tơ mà tấm lụa mỏng hay dày được tạo thành.
Sau khi sợi đã khô, người thợ mang sợi sống để se. Tùy vào số lượng sợi tơ mà tấm lụa mỏng hay dày được tạo thành.
Tấm lụa sau khi làm xong phải đảm bảo sản phẩm đủ độ mỏng, mịn và mềm mại. Thường thì lụa mới dệt xong được gọi là mộc vì khô cứng và keo. Vì vậy, bước nhuộm lụa sẽ khiến lụa trông mềm mại và nhiều màu sắc hơn. Thông thường, người ta dùng màu nhuộm có nguồn gốc từ thiên nhiên như vỏ cây, rau củ và nhuộm thủ công nên cùng một màu và sản phẩm nhưng sẽ cho ra những màu khác nhau.
Sản phẩm hoàn thiện từ sợi tơ tằm sẽ tuỳ vào số lượng sợi se mà vải lụa sẽ điều chỉnh độ dày mỏng, tạo nên nhiều loại vải lụa phong phú với đủ độ mỏng, rủ, trong, bóng hay mềm cứng, óng ánh.
 
Đối với lụa từ tơ sen thì cuống sen sau khi được lấy về phải rửa thật sạch thì tơ làm ra mới sạch và đẹp. Cuống non sẽ cho lượng tơ dẻo và đẹp hơn.
Đối với lụa từ tơ sen thì sau khi dùng dao khứa chung quanh cuống sen, người thợ nhẹ nhàng dùng tay vặn và kéo tơ, đồng thời ve cho tơ se tròn lại.
 
Sau khi tơ sen, tơ tằm được rút xong sẽ được cho vào ống và đưa vào guồng dệt để làm ra thành phẩm.
Sau khi tơ sen được rút xong sẽ được đưa vào guồng dệt để làm ra thành phẩm.
      
Sau khi tơ được rút xong cho vào ống và đưa vào guồng dệt để làm ra thành phẩm.
Thành phẩm được làm hoàn toàn từ tơ sen.
 
Theo nghệ nhân Phan Thị Thuận, người đầu tiên ở Việt Nam biết làm lụa từ tơ Sen thì phải cần tới khoảng 4.800 cuống sen và mất khoảng 1 tháng để dệt nên một chiếc khăn quàng cổ dài 1,7 m, rộng  0,25 m, trong khi không phải mùa nào cũng lấy được tơ sen do đó giá thành của các sản phẩm từ tơ sen sẽ có giá khá cao.
Theo nghệ nhân Phan Thị Thuận, người đầu tiên ở Việt Nam làm được lụa từ tơ sen thì phải cần tới khoảng 4.800 cuống sen và mất hơn 1 tháng mới dệt nên một chiếc khăn quàng cổ dài 1,7m, rộng 0,25m. Trong khi không phải mùa nào cũng lấy được tơ sen nên giá thành của sản phẩm khá cao.
 

Photo

Lên top