Dùng AI để tống tiền
Phản ánh đến Lao động, anh Quang Hà (quận Hoàng Mai, Hà Nội) cho biết, cuối năm 2023, anh bất ngờ nhận được tin nhắn từ một tài khoản lạ thông quan ứng dụng Telegram với nội dung: “Anh nghĩ thế nào nếu đoạn video này được đăng công khai trên mạng và gửi cho người thân?”.
Theo anh Hà, video có nội dung đồi trụy kèm nhiều hình ảnh khỏa thân với thời lượng phát lên đến 2 phút. Đáng nói, anh Hà lại là nhân vật chính xuất hiện xuyên suốt trong nội dung video.
Ngay sau đó, đối tượng yêu cầu anh chuyển 30 triệu đồng để ngăn nội dung nhạy cảm bị phát tán. Việc này khiến anh Hà vô cùng lo lắng vì sợ bị đồng nghiệp, người thân và bạn bè hiểu nhầm nên anh đã xin đối tượng cho thêm thời gian để xoay xở, gom đủ số tiền như đã yêu cầu.
“Đối tượng cắt ghép gương mặt của tôi thông qua những bức hình được tôi chia sẻ trên Facebook. Trong đó có tấm hình tôi chụp lại khi đang cởi trần tập gym. Từ những dữ liệu này, chúng tạo ra các video với gương mặt giống hệt tôi và rất khó phát hiện”, anh Hà bức xúc nói.
Những ngày sau đó, người đàn ông này liên tiếp bị làm phiền bằng các tin nhắn đe dọa và thúc giục chuyển tiền. Chịu áp lực lớn, anh Hà đã trình báo sự việc với Công an quận Hoàng Mai. Tuy nhiên, việc truy vết các đối tượng đứng sau vụ tống tiền này là không dễ dàng.
![Nạn nhân cảnh báo người thân bạn bè trên mạng xã hội. Ảnh: Chụp màn hình](https://media-cdn-v2.laodong.vn/storage/newsportal/2024/1/3/1287908/Ghep-Mat-Tong-Tien-1.jpg)
“Sau khi được người thân động viên và công an hướng dẫn, tôi đã đăng bài đính chính trên trang cá nhân trước khi đoạn video nhạy cảm bị tẩu tán trên mạng. Nếu trường hợp này rơi vào phụ nữ thì sẽ vô cùng nguy hiểm vì họ là những người dễ bị lợi dụng, đe dọa nhất”, anh Hà đặt vấn đề.
Thao túng tâm lý bằng chiêu lợi dụng tình cảm
Cũng trong thời gian gần đây, nhiều người sử dụng Facebook cho biết, họ nhận được nhiều thông báo kết bạn cũng như tin nhắn từ người lạ có nội dung muốn làm quen, trò chuyện.
Cụ thể, chị Minh Hương (sinh năm 1996, trú tại quận Đống Đa) cho biết, chỉ trong vòng 1 tuần, có đến 3 tài khoản của người lạ nhắn tin cho chị với nội dung muốn làm quen theo hướng tán tỉnh.
Ban đầu, chị cho rằng mình thu hút bởi sở hữu ngoại hình ưa nhìn và chưa lập gia đình nên nhiều người muốn làm quen. Nhưng sau gần 1 tháng trò chuyện và bắt đầu có thiện cảm với một người đàn ông sở hữu ngoại hình điển trai, tự giới thiệu bản thân đang công tác trong lĩnh vực ngân hàng, thì chị mới bắt đầu nghi ngờ vì nhận được yêu cầu từ người này về việc chụp một bức hình nhạy cảm để lưu giữ làm kỷ niệm.
“Khi trò chuyện, họ luôn dùng những lời lẽ tình cảm và hứa hẹn tương lai. Khi tôi đặt vấn đề mong muốn gặp gỡ trực tiếp hoặc gọi điện thì người này từ chối một cách khó hiểu. Cho đến thời điểm tôi chia sẻ câu chuyện này với bạn thân là nam giới thì mới tá hỏa phát hiện, bạn mình cũng được nhiều người lạ khác có tài khoản là nữ giới gạ gẫm trên mạng với cách thức tương tự”, chị Hương kể.
![Người dụng nhận các tin nhắn từ tài khoản lạ muốn làm quen, kết bạn. Ảnh: NVCC](https://media-cdn-v2.laodong.vn/storage/newsportal/2024/1/3/1287908/Lua-Dao-Tren-Mang-02.jpg)
Liên quan đến các hành vi lừa đảo, cắt ghép hình ảnh nạn nhân vào các clip nóng nhằm mục đích tống tiền trên không gian mạng, ông Ngô Minh Hiếu - Trung tâm Giám sát An toàn Không gian mạng Quốc gia (Cục An toàn Thông tin, Bộ Thông tin và Truyền thông) cho biết, hiện có nhiều nạn nhân bị lộ thông tin, hình ảnh từ trên mạng xã hội. Các đối tượng sẽ khai thác nguồn dữ liệu này, sau đó đưa vào các app ứng dụng như deepfake giả mạo gương mặt, lồng ghép vào các nội dung 18+ để tống tiền hoặc bôi nhọ nạn nhân.
Trên thực tế, với khả năng hoán đổi, cắt ghép gương mặt của một người vào người khác, bằng công nghệ deepfake (một phương thức tạo ra các sản phẩm công nghệ giả dưới dạng âm thanh, hình ảnh, video bởi trí tuệ nhân tạo khá phổ biến gần đây) đang ngày càng cho thấy nguy cơ về lừa đảo.
Bởi hiện nay, các đối tượng lợi dụng công nghệ này không cần quá am hiểu và giỏi chuyên môn nhưng vẫn hoàn toàn có thể thực hiện một cách dễ dàng thông qua các ứng dụng được tải trực tiếp trên mạng và thậm chí không cần trả phí.
Mới đây, Công an thành phố Hà Nội đưa ra khuyến cáo người dân, nhất là nam giới, phụ nữ độc thân về hiện tượng lừa đảo làm quen trên mạng xã hội. Ban đầu, các đối tượng đưa hình ảnh đại diện là những người trẻ đẹp, thánh thiện, vờ làm quen, trò chuyện tạo tình cảm để kết bạn trên mạng, tìm hiểu về đời sống của nhau. Sau thời gian “thao túng tâm lý”, các đối tượng sắp xếp ý đồ lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc tống tiền.
Người dân cần cảnh giác khi gặp một người mới trên mạng xã hội hoặc các nền tảng trực tuyến, hãy xác minh danh tính của họ bằng cách tìm hiểu về họ, yêu cầu thông tin địa chỉ, số điện thoại liên hệ hoặc thậm chí gặp gỡ trực tiếp nếu có thể; chú ý không nên chia sẻ thông tin cá nhân một cách vội vàng.