Hình thái thiên tai lũ quét, sạt lở đất gây tỉ lệ thương vong cao nhất

Khánh Vũ (ghi) |

Ngày 13.7.2020, Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng chống thiên tai tổ chức Lễ phát động phong trào thi đua chủ động phòng, chống thiên tai, xây dựng cộng đồng an toàn giai đoạn 2020-2025 tại TP.Lào Cai. 

Trả lời phỏng vấn báo chí, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NNPTNT) Nguyễn Xuân Cường nhấn mạnh:

Miền núi phía Bắc với diện tích, quy mô rất rộng, đóng 1 vai trò hết sức quan trọng trong phát triển kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng và đặc biệt về vấn đề môi trường. Với hơn 10 triệu dân, các tỉnh miền núi phía Bắc có địa hình chủ đạo là vùng núi với độ dốc rất cao, địa hình cát cứ; là vùng có an ninh nguồn nước cho đất nước với các lưu vực sông lớn, trong đó có lưu vực sông Hồng.

Đây cũng là nơi đảm bản an ninh năng lượng, chủ yếu các hệ thống thủy điện lớn nằm ở vùng này. Đây cũng là vùng biên giới dài liên quan đến hệ thống sông quốc tế, đó là hệ thống sông Hồng.  Chính vì thế, có thể nói là vấn đề an ninh trên các mặt về môi trường, thiên tai, năng lượng, về mọi mặt rất quan trọng ở  khu vực này.

Thưa Bộ trưởng, những năm gần đây nhiều hình thái thiên tai khốc liệt như động đất, mưa đá trái quy luật, dông lốc, lũ quét… đã xảy ra tại miền núi phía Bắc. Ông đánh giá như thế nào về việc phòng, chống thiên tai cho vùng lãnh thổ có vai trò phên dậu này?

- Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường: Từ đầu năm đến nay diễn ra các hình thái thiên tai trong vùng này với gần 100 dạng các đợt mưa đá cùng các dạng hình thiên tai xảy ra gấp đôi bình quân hàng năm. Điều này cho thấy tình hình thiên tai năm 2020 rất khốc liệt.

Gần đây và cho đến thời điểm này, tình hình lũ lụt ở Trung Quốc diễn ra rất khốc liệt. Theo dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ nay cho đến cuối năm tiếp tục có những hình thái cực đoan: Một là cùng với hạn hán trong tháng 6-7, tới đây sẽ là mưa lũ trong tháng 9 với dự báo có lượng mưa trung bình rất lớn. Đặc biệt, Viện Vật lý địa cầu dự báo, tới đây vùng này có khả năng xảy ra những trận động đất với cấp độ rất lớn.

Chính vì vậy, trước những dự báo về tình hình thiên tai như vậy, Bộ NNPTNT đã triển khai các chủ trương, chỉ đạo của Thủ tướng theo tinh thần hội nghị Phòng, Chống thiên tai khu vực phía Nam (tổ chức ngày 15.5) của Chính phủ, Bộ NNPTNT tổ chức Hội nghị phòng chống thiên tai các tỉnh miền núi phía Bắc để tiếp tục nhân cao hơn nhận thức của cộng đồng, nhận thức của toàn dân, của cả hệ thống chính trị, chuẩn bị tinh thần vào cuộc một cách quyết liệt để chủ động ứng phó với các tình hình diễn biến thiên tai có thể xảy ra từ nay đến cuối năm.

Thưa Bộ trưởng, ông nhận xét như thế nào về các dạng hình thiên tai gần đây và trong tương lai tại miền núi phía Bắc?

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường: Chúng ta có thể nhận dạng rõ vùng này có những thách thức rất lớn: Thứ nhất là dạng hình thiên tai về sạt lở đất, lũ ống, lũ quét. Đây là một dạng hình thiên tai mấy năm gần đây thường xuyên xảy ra. Chính dạng hình thiên tai này gây tỉ lệ thương vong đối với nhân dân chúng ta trong những năm vừa rồi trong trong lĩnh vực thiên tai cao nhất, có thể cao hơn cả các hình thái khác. Đây lại là vùng điển hình đặc trưng về kiểu địa hình và những hình thái hình thành nên sạt lở, lũ ống, lũ quét đối với vùng này.

Điểm thứ hai là nguy cơ rủi ro rất cao khi đây là vùng có những hồ thủy điện và thủy lợi lớn, có thể nói là lớn nhất trên toàn quốc. Do đó, tiềm ẩn nhiều nguy cơ rủi ro nếu công tác phòng chống, ứng phó của chúng ta không chủ động từ đầu thông qua hình thức liên hồ chứa, vận hành theo quy trình hài hòa một biện pháp tổng hợp thì dễ sinh ra những nguy cơ rủi ro rất cao.

Thứ ba là, mặc dù hiện nay đang hạn, đang nóng, nhưng tới đây theo dự báo những tháng cuối năm đi đôi với việc mưa lũ lớn, đi đôi với việc rồi đây vùng này cũng sẽ có những hình thái cực đoan khác là mùa đông lạnh. Có thể dự báo vùng này là vùng điển hình lúc nào chúng ta cũng phải chuẩn bị trước kịch bản ứng phó với 2 đầu cực đoan: Nóng nhất, lạnh nhất; hạn nhất, lũ nhất…

Những biện pháp nào cần được triển khai cấp bách để ứng phó với thiên tai, bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân, thưa Bộ Trưởng?

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường: Muốn làm được điều này, không có biện pháp nào khác là biện pháp chủ động tăng cường năng lực kể cả trong dự báo, cả trong ứng phó, cả trong phục hồi, trong tái sản xuất theo phương châm 4 tại chỗ.

Đại diện các tỉnh ký kết biên bản Thi đua chủ động phòng, chống thiên tai, xây dựng cộng đồng an toàn giai đoạn 2020-2025. Ảnh: Kim Liên
Đại diện các tỉnh ký kết biên bản Thi đua chủ động phòng, chống thiên tai, xây dựng cộng đồng an toàn giai đoạn 2020-2025. Ảnh: Kim Liên

Ở chính quyền cơ sở, nhân dân cơ sở nâng cao năng lực là một trong những biện pháp ban đầu quan trọng nhất quyết định.

Trong thời gian vừa qua, trước những tác động của biến đổi khí hậu, các hình thái thiên tai cực đoan xảy ra đòi hỏi chúng ta phải rà soát lại khuôn khổ pháp luật, cơ chế chính sách, những vấn đề trước mắt và những nhóm giải pháp lâu dài.

Một ví dụ toàn bộ cơ chế chính sách để làm sao phục hồi các đai rừng, các thảm rừng một cách nhanh nhất, chất lượng nhất sẽ liên quan đến rất nhiều chính sách. Điểm thứ hai là, rà soát tổng dân cư của chúng ta hiện nay đang được bố trí với những hình thái như hiện nay rõ ràng không đảm bảo an toàn, kể cả đối với dân cư, kể cả đối với sản xuất.

Tới đây, chính quyền địa phương của cả 13 tỉnh khu vực này phải tổng rà soát lại để đưa ra lộ trình, chương trình tổng thể; bố trí, sắp xếp lại dân cư đảm bảo tính an toàn cao nhất.

Mặt khác, phương thức sản xuất cũng phải đảm bảo thích ứng nhất theo điều kiện là bất kỳ nào xảy ra của những điều kiện bất thuận của thời tiết thì những hình thái sản xuất đó cũng góp một phần giảm thiểu rủi ro đến mức cao nhất.

Đi đôi với những biện pháp trước mắt chúng ta cần tính toán câu chuyện dài hơi hơn từ các chương trình, các dự án, cơ chế, chính sách để tiếp tục hoàn thiện thể chế, hoàn thiện cơ chế chính sách, hoàn thiện biện pháp chỉ đạo của từng cấp… tổng huy động nguồn lực. Trong đó, toàn thể nhân dân nâng cao ý thức cảnh giác, thường trực với phương châm là phát triển đi đôi với bền vững và có những biện pháp thích ứng rộng rãi...

- Xin cảm ơn Bộ trưởng

Khánh Vũ (ghi)
TIN LIÊN QUAN

6 tháng, thiên tai cướp đi 47 sinh mạng, gây thiệt hại 3.383 tỉ đồng

Vũ Long |

Trong 6 tháng đầu năm 2020, 16 loại hình thiên tai đã cướp đi 47 sinh mạng; 1.765 ngôi nhà bị sập; nhiều diện tích cây trồng bị hư hỏng, thiệt hại kinh tế trên 3.383 tỉ đồng.

Trung Quốc đang vừa chống dịch COVID-19 vừa chống thiên tai

HỒNG HẠNH |

Chính phủ Trung Quốc vừa tung gói 8,5 triệu USD để ứng phó với hạn hán, bên cạnh đó vừa sát sao trong công tác phòng chống dịch COVID-19, đặc biệt ở thủ đô Bắc Kinh.

Hạn hán khốc liệt không chỉ bởi thiên tai

Thanh Hải |

Theo dự báo của Tổng cục Khí tượng thủy văn trong những năm gần đây, do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, diện tích băng ở các cực liên tục giảm và nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng nhanh. Nắng nóng cao nhất trong 140 năm qua. Việt Nam là một trong những quốc gia ảnh hưởng nặng nề bởi biến đổi khí hậu. Tuy vậy, nắng hạn gia tăng ở Việt Nam không chỉ có nguyên nhân từ thiên tai...

Đồng chí Võ Chí Công là tấm gương sáng, về bài học lấy dân là gốc

Trà Ban |

Quảng Nam - Ngày 6.8, tại thành phố Tam Kỳ, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Ban Tuyên giáo Trung ương ương và Tỉnh ủy Quảng Nam phối hợp tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: "Đồng chí Võ Chí Công- Nhà lãnh đạo xuất sắc của Đảng và cách mạng Việt Nam, người con ưu tú của quê hương Quảng Nam”.

Hà Nội FC củng cố ngôi đầu bảng, chờ đại chiến với Hoàng Anh Gia Lai

NGUYỄN ĐĂNG |

Bàn thắng của Phạm Tuấn Hải đã giúp đội Hà Nội thắng Bình Định 1-0 trên sân khách trong ngày huấn luyện viên Park Hang-seo, bầu Hiển và những lãnh đạo cao cấp của VFF dự khán. 

Sở Y tế TPHCM lên tiếng vụ bác sĩ bị người nhà bệnh nhân dọa đâm

Thanh Chân |

TPHCM - Chỉ vì không được bác sĩ chấp nhận đưa bệnh nhân đang cấp cứu vào nhà vệ sinh, một thanh niên (con của bệnh nhân) lại có hành động doạ tấn công bác sĩ. Sở Y tế TPHCM cho rằng đây là hành động không chấp nhận được, dù bất cứ lý do nào.

Khởi tố nguyên đại uý công an nổ súng cướp tiệm vàng

PHÚC ĐẠT |

THỪA THIÊN HUẾ - Ngô Văn Quốc - đối tượng nổ súng cướp tiệm vàng ở Huế vừa bị khởi tố hai hành vi: Cướp tài sản; Chiếm đoạt sử dụng trái phép vũ khí quân dụng.

Mất gần 1,4 tỉ đồng sau khi nghe cuộc gọi điện thoại lạ

Quang Việt |

Hà Nội - Nghe điện thoại của người tự xưng cán bộ Công an TPHCM, thông báo việc liên quan đến một vụ án, chị H đã hoảng sợ, làm theo các "chỉ dẫn".

6 tháng, thiên tai cướp đi 47 sinh mạng, gây thiệt hại 3.383 tỉ đồng

Vũ Long |

Trong 6 tháng đầu năm 2020, 16 loại hình thiên tai đã cướp đi 47 sinh mạng; 1.765 ngôi nhà bị sập; nhiều diện tích cây trồng bị hư hỏng, thiệt hại kinh tế trên 3.383 tỉ đồng.

Trung Quốc đang vừa chống dịch COVID-19 vừa chống thiên tai

HỒNG HẠNH |

Chính phủ Trung Quốc vừa tung gói 8,5 triệu USD để ứng phó với hạn hán, bên cạnh đó vừa sát sao trong công tác phòng chống dịch COVID-19, đặc biệt ở thủ đô Bắc Kinh.

Hạn hán khốc liệt không chỉ bởi thiên tai

Thanh Hải |

Theo dự báo của Tổng cục Khí tượng thủy văn trong những năm gần đây, do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, diện tích băng ở các cực liên tục giảm và nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng nhanh. Nắng nóng cao nhất trong 140 năm qua. Việt Nam là một trong những quốc gia ảnh hưởng nặng nề bởi biến đổi khí hậu. Tuy vậy, nắng hạn gia tăng ở Việt Nam không chỉ có nguyên nhân từ thiên tai...