Dân mất kế mưu sinh vì thủy điện xả lũ

THANH TUẤN |

Trong khi các bên liên quan còn tranh cãi về "thủ phạm" gây thiệt hại cho dân sau khi thủy điện xả lũ, thì đã mất gần 2 năm qua, người dân ở xã Đăk Psi, huyện Đăk Hà, tỉnh Kon Tum vẫn chưa nhận được đồng bồi thường thiệt hại nào. Việc tích xả nước không theo đúng quy trình đã đẩy nhiều người nông dân lâm vào cảnh khó khăn khi mất phương kế mưu sinh. Không thể để người dân "mắc kẹt" nhiều năm, chờ phân giải đúng - sai của các bên liên quan trong việc xả lũ thủy điện.

Dòng Đăk Psi giận dữ nhấn chìm “bờ xôi ruộng mật”

Căn nhà của chị Y Nao (26 tuổi, trú thôn 3, xã Đăk Psi) trống hoác, không có đồ vật gì lấy làm giá trị. Người chồng mới cưới của chị đã bỏ vào miền Nam làm thuê kể từ khi thủy điện liên tục xả lũ vào cuối năm ngoái. Hơn 1ha cà phê là nguồn sinh kế duy nhất của gia đình chị Y Nao bị đất vùi, cát lấp. “Vườn cà phê, vườn sắn bị nước lũ nhấn chìm, cát lấp cao mấy thước còn cây cối gì sống được. Người dân biết làm gì để sống, phải bỏ nhà đi Nam thôi” - chị Y Nao nghẹn ngào.

Nhiều năm trước, vùng đất dọc theo dòng sông Đăk Psi ở thượng nguồn Kon Tum trù phú, yên bình. Sau năm 1975, người dân ở khắp các tỉnh miền Trung, miền Bắc chọn Đăk Psi làm điểm dừng chân để sinh cơ lập nghiệp trong phong trào kinh tế mới ở miền núi. Nhưng bây giờ, khi hàng loạt thủy điện liên tục được xây dựng lên dọc theo dòng Đăk Psi thì sông gây xói lở, mở rộng và “ăn” dần vào đôi bờ, cuốn trôi đất đai.

Gắn bó với mảnh đất Đăk Psi hơn 20 năm, chị Nguyễn Thị Nam (57 tuổi, trú thôn 3, xã Đăk Psi) cho hay, chưa khi nào cảm thấy bất an như khi bước chân vào mùa mưa lũ. Bởi chỉ cần vài trận mưa lớn đã thấy dòng Đăk Psi nước đục ngầu cuồn cuộn đổ về xuôi, quét qua thôn làng, nương rẫy của dân. Trận mưa lũ năm 2020 cộng với thủy điện dồn dập xả lũ khiến một phần căn nhà của chị bị sập đổ, hoa màu ngả rạp, đổ nát. Cây cầu sắt duy nhất bắc qua sông cũng trôi.

Bây giờ, chị Nam cùng nhiều nông dân khác ở Đăk Psi đang đi trên một cồn cát nắng chói chang, mà chỉ 2 năm trước đó là mảnh đất màu mỡ thu hái cà phê. Trong lòng họ dâng lên nỗi buồn vì mất đất, mất đi nguồn thu nhập chính nuôi gia đình, con cái đi học đại học. “Cồn cát này vốn là đất trồng cà phê với hơn 1.200 cây của gia đình, tính ra mỗi năm cho thu hoạch cũng 70-80 triệu đồng. Mùa mưa, lũ về liên tục, mùa khô thì thiếu nước nên bồi lấp thành cồn cát, cát nóng cháy bỏng biết trồng cây gì sống được trên đó. Người dân ở đây có câu: “Đức Nhân, Đức Bảo, Đức Thành (tên ba công ty thủy điện), cả ba Đức ấy làm tan tành Đăk Psi” như là cách nói lên nỗi niềm bức xúc, phẫn uất trong lòng” - chị Nam than thở.

Đúng quy trình mà nhà cửa, ruộng vườn trôi về xuôi   

Theo ông Phan Văn Học - Phó Chủ tịch UBND xã Đăk Psi, huyện Đăk Hà - đời sống người dân xã Đăk Psi còn nhiều khó khăn, vì chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số. Theo kiểm đếm của xã, có ít nhất 62 hộ dân bị ảnh hưởng do thủy điện tích xả nước gây ngập lụt.   

Việc thủy điện tích xả nước gây thiệt hại cho nông nghiệp diễn ra trước đó, kể từ cơn bão số 9 năm 2020 và mùa mưa lũ gần cuối năm 2021. Hiện tại, thủy điện mới chỉ bồi thường cho 8 hộ dân sống dưới cao trình vùng lòng hồ, hàng chục hộ dân còn lại hiện vẫn chưa nhận được tiền bồi thường.

Ông Nguyễn Hữu Sơn - Trưởng thôn 3, xã Đăk Psi - cho biết: “Người dân kiến nghị, đơn thư nhiều lần rồi mà vẫn chưa giải quyết được gì khiến ai cũng thất vọng, có ý định bỏ cuộc. Mỗi lần họp dân tại nhà rông với sự có mặt của chính quyền địa phương, các chủ đầu tư thủy điện cứ đổ lỗi cho nhau và họ hứa, hứa hết lần này đến lần khác. Rồi không ông nào chịu chấp nhận mình làm sai, khăng khăng nói mình xả lũ theo đúng quy trình.

Đúng quy trình mà sập cầu cống, nhà cửa, ruộng vườn của dân trôi ra bể. Chúng tôi không cần biết ai đúng ai sai, mà chỉ cần các chủ thủy điện nằm trên hệ thống sông Đăk Psi, đang hằng ngày thu lợi nhuận từ nước Đăk Psi, phải có phần trách nhiệm trong việc bồi thường thiệt hại cho dân”.

THANH TUẤN
TIN LIÊN QUAN

Phạt thủy điện xả lũ, dân có được bồi thường hay không?

Lê Thanh Phong |

Thủy điện xả lũ gây thiệt hại cho dân thì phải bồi thường, còn chính quyền xử phạt về vi phạm hành chính là chuyện khác.

Thủy điện xả lũ, nhà cửa người dân ở Quảng Nam ngập sâu trong nước

Thanh Chung |

Từ trưa đến chiều 17.10, lượng mưa ở Quảng Nam giảm và hết, tuy nhiên do các hồ thủy điện xả lũ khiến nước sông Vu Gia dâng nhanh, làm nhiều khu vực ở huyện Đại Lộc và Hội An chìm trong biển nước.

Việt Nam thu hút trên 14 tỉ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài

Vũ Long |

6 tháng đầu năm, Việt Nam thu hút được 14,03 tỉ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, bằng 91,1% so với cùng kỳ năm 2021.

Tranh luận quanh việc xét xử kín vụ “dì ghẻ” bạo hành bé gái 8 tuổi tử vong

Anh Tú |

TPHCM - Dự kiến, vụ bé gái 8 tuổi bị dì ghẻ bạo hành đến tử vong sẽ được xét xử kín vào ngày 21.7 tại TAND TPHCM. Tuy nhiên, với việc xét xử theo hình thức xử kín đang khiến nhiều người không khỏi thắc mắc và tranh luận.

Nga trên đà chiến thắng lớn nhất sau 4 tháng chiến sự ở Ukraina

Song Minh |

Nga đang giành những chiến tích lớn nhất kể từ khi bắt đầu cuộc xung đột ở Ukraina 4 tháng trước đây.

"Trốn" nắng, nông dân chong đèn xuống đồng từ xế chiều đến đêm muộn

Hải Yến - Thu Hoài |

Hà Nội - Để "trốn" nắng nóng gay gắt vào ban ngày, người nông dân tại xã Văn Võ, huyện Chương Mỹ xuống ruộng từ xế chiều đến tận đêm muộn.

Bao giờ nắng nóng cháy da kết thúc, mưa dông giải nhiệt quay lại miền Bắc?

AN AN |

Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn Quốc gia cho biết nắng nóng gay gắt sẽ tiếp diễn tại Bắc Bộ trong ngày 28 - 29.6 trước khi đón mưa dông giải nhiệt. 

Sân bay Nội Bài đang quá tải

Minh Hạnh |

Theo đại diện Cảng hàng không Quốc tế Nội Bài, hiện lượng khách qua sân bay Nội Bài liên tục lập đỉnh mới. Dự báo đầu tháng 7.2022, mỗi ngày có thể đón tới 110.000 lượt khách.

Phạt thủy điện xả lũ, dân có được bồi thường hay không?

Lê Thanh Phong |

Thủy điện xả lũ gây thiệt hại cho dân thì phải bồi thường, còn chính quyền xử phạt về vi phạm hành chính là chuyện khác.

Thủy điện xả lũ, nhà cửa người dân ở Quảng Nam ngập sâu trong nước

Thanh Chung |

Từ trưa đến chiều 17.10, lượng mưa ở Quảng Nam giảm và hết, tuy nhiên do các hồ thủy điện xả lũ khiến nước sông Vu Gia dâng nhanh, làm nhiều khu vực ở huyện Đại Lộc và Hội An chìm trong biển nước.