“Cô gái” kéo cờ trong Tết độc lập đầu tiên: Tôi run lắm, chỉ sợ kéo mà cờ không lên

Thành Trung |

92 tuổi, ở cái tuổi xưa nay hiếm, đi lại khó khăn, nhưng khi nói về ngày 2.9.1945, cụ Lê Thi vẫn rất hào hứng. Trong ngày Tết độc lập đầu tiên ấy, cụ là một trong 2 người được cử lên kéo Quốc kỳ trên lễ đài.

Tôi run lắm, chỉ sợ kéo mà cờ không lên

Trong chiều thu Hà Nội lất phất mưa, trên căn gác nhỏ ở số 62 Ngô Quyền, cụ Lê Thi hào hứng kể lại thời khắc lịch sử của đất nước, cũng là thời khắc lịch sử trong cuộc đời mình.

Theo cụ Lê Thi, đúng 14h ngày 2.9.1945, cụ dẫn đầu đoàn phụ nữ tiến về quảng trường Ba Đình tham dự lễ mít tinh.

"Tôi dẫn đầu, đi ở ngoài hàng, vừa đi vừa hô "một hai, một hai", đi được một đoạn lại hô khẩu hiệu “Ủng hộ Việt Minh, ủng hộ Việt Minh!”. Vậy là chị em lại hô theo: "Việt Minh, Việt Minh!”, cụ Thi hào hứng kể.

 
Cụ Lê Thi lần lại những trang tài liệu kể về cuộc đời mình. Ảnh: Thành Trung 

Khi tới quảng trường Ba Đình, đoàn phụ nữ của cụ được đứng vị trí đầu tiên. Gần 14h30, một cán bộ xuống thông báo cử người lên kéo cờ. Tất cả mọi người đều ngại, không ai chịu xung phong lên.

“Cuối cùng, các chị em đã vận động tôi lên. Lúc ấy tôi run lắm nên đứng yên không nhúc nhích. Đến khi anh cán bộ xuống thúc thì tôi mới bước đi", cụ Thi thuật lại.

Trong ký ức của cụ Thi, cột cờ ở phía trên bục lễ đài, đường lên ở phía sau. Bà phải bước lên nhiều bậc cầu thang gỗ để tiến đến chân cột cờ.

“Khi ấy mới 19 tuổi, chân tôi run lên khi bước lên các bậc thang vì sợ ngã, lúc lên tới nơi trên lễ đài có Bác Hồ và rất đông người, ở cột cờ có một chị mặc áo người Tày đứng đợi sẵn”, cụ Thi kể.

Mặc dù đang run nhưng cụ Thi cũng kịp phân công nhanh công việc với người còn lại. "Chị thấp, chị nâng cờ, em cao, để em kéo cờ".

“Khi nhạc quốc ca vang lên, hai chị em bắt đầu kéo cờ. Lúc đó tôi vừa kéo tay vừa run chỉ sợ kéo mà cờ không lên, thế là tôi ra sức kéo, tới khi hết tiếng nhạc lá cờ cũng vừa lên tới đỉnh cột, lúc ấy tôi mới thở hắt ra, tay vẫn rung lên từng đợt”, cụ Thi xúc động kể.

"Lá cờ vừa chạm đỉnh, một biển người rực rỡ cờ hoa đang hô vang khẩu hiệu: Ủng hộ Chủ tịch Hồ Chí Minh! Rồi cả biển người bỗng im phăng phắc lắng nghe Bác Hồ đọc bản Tuyên ngôn Độc lập", cụ Thi nhớ lại. 

Trong giây phút lịch sử ấy, cụ Thi vẫn chưa biết người kéo cờ cùng mình là ai, cụ chỉ đoán người đó là người Tày vì mặc trang phục của dân tộc Tày.

Mãi đến 20 năm sau, cụ Thi mới biết tên người tham gia kéo cờ cùng mình hôm đó là bà Đàm Thị Loan, vợ của Đại tướng Hoàng Văn Thái.

Giờ này chẳng ai biết tới “Dương Thị Thoa”

Theo lời kể của cụ Lê Thi, quê cụ ở Hưng Yên, nhưng cụ sinh ra và lớn lên tại Hà Nội trong một gia đình trí thức có 8 anh chị em, ở 98 Hàng Bông. Bố cụ là Hiệu trưởng Trường Bưởi, cố GS Dương Quảng Hàm.

 
Ảnh chụp gia đình cụ Lê Thi từ năm 1943. 

Dường như đoán được phóng viên định hỏi gì, cụ Thi nói luôn “Tôi cũng mang họ Dương, Lê Thi chỉ là bí danh thời còn hoạt động của tôi thôi”.

"Ngoài bí danh Lê Thi, tôi còn một tên khác là Lê Hà nhưng ít dùng hơn. Khi học năm cuối Trường Đồng Khánh, tôi rất thích họ Lê của vua Lê Lợi nên đã tự lấy họ Lê để đặt cho mình, còn Thi là tên của người bạn thân. Tên thật của tôi là Dương Thị Thoa”, cụ Thi cười khi nhớ lại câu chuyện tự đặt tên cho mình.

Trong ký ức của cụ, cái tên Lê Thi đã gắn liền với những năm tháng tuổi trẻ, gắn với những chiến công trong suốt cả đời theo cách mạng.

“Giờ này chẳng ai còn nhớ tên tôi là Thoa nữa, các con cũng đã già về hưu rồi, những người cùng thời đã đi gần hết, chẳng còn lại mấy người”, cụ Thi xúc động.

Khi hòa bình lặp lại, cụ Lê Thi - GS Dương Thị Thoa về công tác tại Viện Triết học, cụ từng làm Giám đốc Viện Triết học nhiều năm trước khi về hưu.

Thành Trung
TIN LIÊN QUAN

Ký ức sống động về ngày 2.9 lịch sử của vị đại tá 97 tuổi

Thành Trung |

Trong ký ức của Đại tá Nguyễn Trọng Hàm, ngày 2.9.1945 là một ngày đặc biệt, ông chưa bao giờ thấy Hà Nội đông người tới vậy, mọi người đổ về quảng trường Ba Đình trong niềm hân hoan hiện rõ trên gương mặt.

Những công trình lớn bắt đầu phục vụ người dân từ 2.9

LA |

Từ ngày 2.9, người dân có thể rút ngắn thời gian di chuyển và có hành trình êm thuận hơn nhờ loạt công trình giao thông trọng điểm vừa chính thức được đưa vào hoạt động. Bên cạnh đó, trong tháng 9 nhiều công trình khác cũng bắt đầu khởi động.

Chuyện về người diễn thuyết tại Lễ Độc lập 2.9.1945 ở Sài Gòn

Kỳ Quan |

GS Trần Văn Giàu - nguyên Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ, nguyên Chủ tịch Ủy ban hành chánh Lâm thời (UBHCLT) Nam Bộ, người có bài diễn thuyết lịch sử tại Lễ Độc lập 2.9.1945 ở Sài Gòn - sống rất thọ. Ông qua đời tháng 12.2010 ở tuổi tròn 100. Những ngày cuối đời, ông yêu cầu người thân làm 2 việc: Đưa ông đi thăm lần cuối nơi ông đứng diễn thuyết ngày 2.9.1945 ở Sài Gòn và sau khi ông qua đời hãy đưa ông về an táng ở quê nhà, nằm bên cạnh vợ.

PODCAST: Giờ thứ 9 - Ước muốn có một tình yêu (Phần 1)

Nhóm PV |

Giờ thứ 9- Không ai trong chúng ta là chưa từng có một tình yêu lớn trong đời. Nhưng không phải ai cũng may mắn có được một tình yêu yên bình.  Rất rất nhiều những mối tình phải trải qua biết bao trở ngại, chông gai, vấp váp. Có người không đủ can đảm, không đủ kiên cường và điều quan trọng nhất là không đủ niềm tin nên đã đánh mất tình yêu của mình. Để rồi sau đó, họ mãi mãi không bao giờ có được một mối tình thực sự nữa.

Kịch bản đường đi của bão số 1 Chaba và phương án ứng phó

AN AN - TÔ THẾ |

Ông Mai Văn Khiêm - Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia nhận định bão số 1 Chaba tăng cấp nhanh và hoàn lưu phức tạp với những ổ mây đối lưu nguy hiểm.

Bộ Ngoại giao thông tin về việc 2 công dân Việt Nam bị bắt ở Tây Ban Nha

Thanh Hà |

Tối 1.7, Bộ Ngoại giao Việt Nam thông tin xác nhận 2 công dân Việt Nam bị cáo buộc "xâm hại tình dục đối với trẻ vị thành niên 17 tuổi" và "xâm phạm quyền riêng tư" tại Tây Ban Nha đã được tại ngoại.

Bí ẩn lăng mộ Thành Cát Tư Hãn

Khánh Minh |

Lăng mộ Thành Cát Tư Hãn - người sáng lập đế quốc Mông Cổ và là một trong những nhà quân sự lỗi lạc, có ảnh hưởng nhất lịch sử thế giới - ở đâu vẫn là bí ẩn.

Thi tốt nghiệp THPT 2022: Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể gây hậu quả

Thiều Trang |

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) Nguyễn Hữu Độ đặc biệt lưu ý, kỳ thi tốt nghiệp THPT là kỳ thi quốc gia, mục đích là tốt nghiệp nhưng còn xét tuyển đại học, tính cạnh tranh rất cao nên cần tổ chức an ninh an toàn ở từng điểm thi.

Ký ức sống động về ngày 2.9 lịch sử của vị đại tá 97 tuổi

Thành Trung |

Trong ký ức của Đại tá Nguyễn Trọng Hàm, ngày 2.9.1945 là một ngày đặc biệt, ông chưa bao giờ thấy Hà Nội đông người tới vậy, mọi người đổ về quảng trường Ba Đình trong niềm hân hoan hiện rõ trên gương mặt.

Những công trình lớn bắt đầu phục vụ người dân từ 2.9

LA |

Từ ngày 2.9, người dân có thể rút ngắn thời gian di chuyển và có hành trình êm thuận hơn nhờ loạt công trình giao thông trọng điểm vừa chính thức được đưa vào hoạt động. Bên cạnh đó, trong tháng 9 nhiều công trình khác cũng bắt đầu khởi động.

Chuyện về người diễn thuyết tại Lễ Độc lập 2.9.1945 ở Sài Gòn

Kỳ Quan |

GS Trần Văn Giàu - nguyên Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ, nguyên Chủ tịch Ủy ban hành chánh Lâm thời (UBHCLT) Nam Bộ, người có bài diễn thuyết lịch sử tại Lễ Độc lập 2.9.1945 ở Sài Gòn - sống rất thọ. Ông qua đời tháng 12.2010 ở tuổi tròn 100. Những ngày cuối đời, ông yêu cầu người thân làm 2 việc: Đưa ông đi thăm lần cuối nơi ông đứng diễn thuyết ngày 2.9.1945 ở Sài Gòn và sau khi ông qua đời hãy đưa ông về an táng ở quê nhà, nằm bên cạnh vợ.