“Cát tặc” lộng hành dai dẳng ở Nghệ An: Lỗ hổng pháp luật

TRẦN LƯU - QUANG ĐẠI |

Dù ngành chức năng đã xử lý quyết liệt nhưng tình trạng khai thác khoáng sản không phép vẫn diễn ra tràn lan. Ngoài sự manh động, bất chấp của đối tượng khai thác còn có nguyên nhân do sự mập mờ và những lỗ hổng trong quy định của pháp luật…

Rầm rộ khai thác trái phép

Những ngày gần đây, tình trạng khai thác cát trái phép lại diễn ra rầm rộ trên khu vực sông Lam (Nghệ An) khiến dư luận bức xúc. Theo ghi nhận của PV, đoạn sông này chảy qua địa bàn 9 xã thuộc huyện Hưng Nguyên, trong đó 3 xã Hưng Lợi, Hưng Lam và Hưng Lĩnh đang được xem là điểm nóng khai thác cát trái phép. Người dân địa phương cho biết, có khoảng 30 tàu khai thác cát hoạt động rầm rộ. Các phương tiện thường chọn thời điểm đêm khuya vắng để hút trộm cát. Đoạn sông khai thác cát trái phép dài hơn 30km.

Cơ quan chức năng huyện Hưng Nguyên cho biết, toàn huyện có 15 bãi tập kết cát, trong đó có 7 đơn vị được cấp phép, còn lại là chưa có phép. Trong các cuộc họp gần đây, lãnh đạo huyện đã chỉ đạo quyết liệt cho chủ tịch, trưởng công an các xã thường xuyên kiểm tra, truy bắt tàu hút cát trái phép. Nếu nơi nào để xảy ra khai thác cát trái phép thì sẽ xử lý kỷ luật.

Ghi nhận tại Thừa Thiên- Huế, những tháng đầu năm 2018, tình hình khai thác cát, sỏi trái phép trên sông Hương vẫn tiếp tục tái diễn. Đến nay, ngành chức năng đã bắt giữ ít nhất 13 vụ khai thác cát, sỏi trái phép với số lượng hàng trăm mét khối cát. Trước đó, trong năm 2017, ngành chức năng đã tiến hành 16 cuộc thanh kiểm tra trong lĩnh vực khoáng sản tại Huế, qua đó, phát hiện 8 tổ chức và 14 các nhân vi phạm. Trong số này có 19 trường hợp khai thác khoáng sản không phép, 2 trường hợp khai thác vượt quá công suất…

Theo Thanh tra Bộ TNMT, trong năm 2017, cả nước đã tiến hành 405 cuộc thanh kiểm tra trong lĩnh vực khoáng sản; qua đó phát hiện 313 tổ chức và 293 cá nhân vi phạm. Trong đó có đến 401 trường hợp khai thác không có giấy phép. Việc khai thác trái phép cát, sỏi trên sông và cửa biển không chỉ làm thất thoát tài nguyên, tác động xấu đến môi trường, làm sạt lở đất đai, đê điều, cầu cống mà còn gây thất thu cho ngân sách nhà nước, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự xã hội và an toàn giao thông đường thủy…

Quá nhiều bất cập!

Trên thực tế, tình trạng khai thác cát trái phép đã diễn ra từ rất lâu, đến nỗi Chính phủ phải vào cuộc chỉ đạo quyết liệt các địa phương ngăn chặn vấn nạn này, song đến nay nó vẫn tiếp diễn. Dư luận đang hoài nghi liệu có lợi ích nhóm, sự bảo kê cho loại tội phạm này, bởi lâu nay luôn có sự mập mờ trong quy hoạch, cấp phép khai thác cát. Điều này được Thanh tra Bộ TNMT thừa nhận: Trong năm 2017, có 100% số tỉnh thành chưa thực hiện đấu giá quyền khai thác khoáng sản, cấp giấy phép không đúng mẫu quy định; 100% số tỉnh, thành ban hành giá tính thuế tài nguyên không thống nhất, có sự chênh lệch lớn giữa các địa phương).

Đó là chưa kể, nhiều địa phương phê duyệt quy hoạch khoáng sản chưa phù hợp; chưa khoanh định, phê duyệt các khu vực cấm, hoặc tạm thời cấm hoạt động khoáng sản theo quy định… Đặc biệt, đạo đức và trách nhiệm xã hội của một số cán bộ, công chức làm nhiệm vụ thanh tra, kiểm tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo chưa được nâng cao; động lực đấu tranh với những sai phạm trong việc chấp hành pháp luật về tài nguyên và môi trường trong ngành còn hạn chế...

Một bất hợp lý khác được ngành chức năng chỉ ra là trong quá trình thực hiện khai thác khoáng sản trái phép (chủ yếu là cát, sỏi lòng sông), các đối tượng đã tiến hành vận chuyển số lượng khoáng sản trái phép ra khỏi khu vực, đưa đi tiêu thụ, số khoáng sản còn lại tại vị trí phát hiện vi phạm là rất ít (dưới 50m3), gây ra nhiều khó khăn trong việc xác định toàn bộ khối lượng khoáng sản đã khai thác, dẫn đến việc xử lý vi phạm chỉ có thể áp dụng mức xử phạt bằng tiền, không thể áp dụng biện pháp tịch thu phương tiện, không đảm bảo tính răn đe, các đối tượng tiếp tục tái phạm.

Ngành chức năng kiến nghị, việc áp dụng xử phạt phải căn cứ vào khối lượng cát, sỏi đã khai thác (tại Khoản 3, Điều 36 Nghị định số 33/2017/NĐ-CP). Bởi hiện nay, việc xác định được diện tích vượt ra ngoài ranh giới khu vực được phép khai thác để tiến hành xử phạt là rất khó khăn, do đối tượng vi phạm sử dụng vòi hút hoặc tàu cuốc để khai thác…

TRẦN LƯU - QUANG ĐẠI
TIN LIÊN QUAN

PODCAST: Giờ thứ 9 - Người hàng xóm kỳ lạ (phần 1)

Nhóm PV |

Giờ thứ 9 - Trong cuộc đời của mỗi con người, có được một người mẹ đã là điều hạnh phúc. Nhưng trên đời, cũng có nhiều người vừa sinh ra đã không có mẹ nhưng lại cũng có những người may mắn khi trên đời có tới hai người mẹ. 

Thứ 6 ngày 13, VN-Index thủng 1.200 điểm, khối ngoại tham lam gom hàng

Đức Mạnh |

Thứ 6 ngày 13, VN-Index chính thức thủng mốc 1.200 điểm quan trọng đã gây dựng và duy trì suốt 1 năm qua. Nhà đầu tư chứng khoán bất lực nhìn bảng điện vì bán cũng chẳng ai mua.

Góc nhìn thể thao 62: Hy vọng mới cho bắn súng Việt Nam ở SEA Games 31

Nhóm PV |

SEA Games 31 đã chính thức khai mạc và bước vào những ngày tranh tài sôi động ở các bộ môn. Góc nhìn thể thao số 62 có gặp gỡ huấn luyện viên Nguyễn Thị Nhung và Hoàng Xuân Vinh về câu chuyện của bắn súng và thông điệp ở SEA Games 31. 

Bí mật đằng sau bức tranh panorama “Trận chiến Điện Biên Phủ”

VĂN THÀNH CHƯƠNG |

Bức tranh panorama Trận chiến Điện Biên Phủ được coi là một trong những bức tranh lớn nhất thế giới về đề tài chiến tranh. Tác phẩm này vừa hoàn thành vào đúng dịp Kỷ niệm 68 năm Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ.

Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31: Việt Nam thêm 5 huy chương vàng

AN VY |

SEA Games 31: Ngày thi đấu chính thức đầu tiên sau lễ khai mạc là một ngày khởi sắc với đoàn thể thao Việt Nam cùng sự mở màn ấn tượng của các vận động viên Wushu và Rowing. Phạm Quốc Khánh (wushu nam đao nam), Dương Thuý Vi (wushu kiếm thuật nữ), Hồ Thị Lý - Nguyễn Thị Giang - Lường Thị Thảo - Phạm Thị Thảo (rowing thuyền bốn nữ hạng nhẹ hai mái chèo), Đinh Thị Hảo - Phạm Thị Huệ (rowing thuyền đôi nữ hạng nặng một mái chèo), Hoàng Thị Phương Giang (wushu côn thuật nữ) đã mang về những tấm huy chương vàng; góp phần củng cố vị trí số 1 của Việt Nam trên bảng tổng sắp huy chương.

Vé trận bán kết bóng đá nam SEA Games 31 được rao bán hơn 3 triệu đồng/cặp

MINH TRIẾT - NGUYỄN QUỲNH |

Vé xem trận bán kết SEA Games 31 đang được rao bán rầm rộ trước cửa sân Việt Trì (Phú Thọ) và các hội, nhóm mạng xã hội với giá tăng lên đến hơn 3 triệu đồng/cặp.

Nhiều công nhân Bình Dương, Bình Phước khó khăn sập bẫy tín dụng đen

ĐÌNH TRỌNG |

Tại Bình Dương, Bình Phước, những năm gần đây, nhiều công nhân vì gặp khó khăn đã phải tìm đến các đối tượng cho vay nặng lãi - tín dụng đen. Kết quả lãi mẹ đẻ lãi con, có người không đủ khả năng trả nợ, bị đối tượng đòi nợ khủng bố tinh thần, làm phiền người thân.

Hé lộ nguyên nhân mâu thuẫn dẫn đến đánh nhau, lái ôtô tông chết người

PHẠM DUY |

Bình Thuận - Liên quan đến vụ điều khiển ôtô tông chết đối phương sau khi đánh nhau tại Phan Thiết, nguyên nhân của mâu thuẫn bước đầu được hé lộ và có góc quay nạn nhân bị trượt té xuống đường trước khi ôtô tông vào tử vong gây nhiều tranh cãi.