Mũ quan triều Nguyễn: Cần cơ chế thoả đáng để hồi hương cổ vật

Tường Minh |

Việc một doanh nghiệp đấu giá thành công hai hiện vật Mũ quan đại thần triều Nguyễn và áo Nhật bình để hiến tặng cho tỉnh Thừa Thiên - Huế cho thấy chúng ta cần sớm nghiên cứu, ban hành những cơ chế chính sách thỏa đáng để các tổ chức, cá nhân tham gia đấu giá, hiến tặng cổ vật cho Nhà nước.

Huế tiên phong...

Ngày 17.4, Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế tổ chức tiếp nhận cổ vật đấu giá thành công ở nước ngoài do Công ty Cổ phần Tập đoàn Sunshine hiến tặng và thực hiện gồm: Mũ quan đại thần và Áo Nhật bình cung tần triều Nguyễn, tại Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế.

Theo TS Phan Thanh Hải - Giám đốc Sở VHTT tỉnh Thừa Thiên - Huế thì sự kiện hai cổ vật quý hiếm của triều Nguyễn “trở về” với cố đô Huế có ý nghĩa rất đặc biệt, mở ra một hướng đi mới cho công cuộc hồi hương các cổ vật quý của Việt Nam mà nhiều lý do khác nhau đã bị thất tán ra nước ngoài. “Hành động quyết liệt tham gia đấu giá cổ vật của Tập đoàn Sunshine và sau đó hiến tặng cho cố đô Huế rất cần được Nhà nước biểu dương. Nhưng còn hơn thế, thông qua sự kiện này chúng ta cần sớm nghiên cứu, ban hành những cơ chế chính sách thỏa đáng để các tổ chức, cá nhân tích cực tham gia vào công tác tìm kiếm, đấu giá và hiến tặng cổ vật cho Nhà nước”, ông Hải nói.

Cũng theo TS Phan Thanh Hải, Thừa Thiên - Huế là địa phương đầu tiên tham gia đấu giá cổ vật ở nước ngoài cách đây hàng chục năm, có cả thất bại và thành công (ví dụ điển hình là thất bại trong vụ đấu giá bức tranh “Chiều tà” của Vua Hàm Nghi vào năm 2010; thành công trong vụ đấu giá chiếc xe kéo tay của Hoàng thái hậu Từ Minh vào năm 2014), nhưng đã “mở đường” cho công cuộc hồi hương cổ vật, để lại nhiều kinh nghiệm quý cho cả nước. Trong vụ đấu giá hai cổ vật quý của triều Nguyễn lần này, mặc dù không trực tiếp tham gia nhưng lãnh đạo tỉnh, thông qua các mối quan hệ đã tác động, thuyết phục thành công DN tham gia đấu giá với quyết tâm rất cao, và đã giành chiến thắng.

Chính sách linh hoạt của Nhật Bản, Hàn Quốc...

Theo TS Trần Đức Anh Sơn, nguyên Giám đốc Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, hiện các nước lân cận Việt Nam chúng ta như Nhật Bản, Hàn Quốc... đã thực hiện thành công việc “hồi hương” cổ vật bằng nhiều chính sách linh hoạt và hữu dụng. Cụ thể, họ áp dụng thuế suất nhập khẩu bằng 0% và đơn giản hoá thủ tục nhập khẩu đối với tất cả vật phẩm văn hoá, lịch sử, mỹ thuật… có niên đại hơn 100 năm. Nhờ vậy, không chỉ các cổ vật đã “châu về hợp phố” sau nhiều năm lưu lạc mà nhiều di sản văn hoá của các quốc gia khác cũng tìm về với hai nước này.

Đặc biệt, họ cử chuyên gia đi khắp thế giới để nghiên cứu, thống kê, lập hồ sơ khoa học cho những cổ vật của đất nước, đặc biệt là bảo vật quốc gia đang lưu lạc ở nước ngoài và in thành vựng tập. Sau đó, mời các nhà sưu tập, các bảo tàng nước ngoài đang sở hữu những món cổ vật đó đưa chúng về trong nước trưng bày, triển lãm với quan điểm “chưa thể đưa về hẳn thì tạm thời đưa về để công chúng trong nước được tận mắt chiêm ngưỡng những bảo vật quốc gia đang lưu lạc”. Thương lượng để trao đổi hoặc mua lại những món cổ vật này cho các bảo tàng hoặc các nhà sưu tập tư nhân trong nước. Vận động những người giàu bỏ tiền mua những món cổ vật này để giữ chúng lại và nếu được thì tặng cho các bảo tàng công lập. 

Áo mão mang ấn tích lịch sử và có ý nghĩa về văn hóa

Nhìn lại lịch sử, dưới triều Nguyễn, áo mão là một phần trọng yếu của “chế độ Y quan và Lễ nhạc” vốn hình thành và phát triển từ thời Chu (Trung Quốc) là điển lệ hành chính phải tuân thủ. Áo mão thể hiện tính tôn ti, thứ bậc của quan lại  cũng là tôn ti, trật tự xã hội. Tính quy phạm mang định chế ấy thể hiện rõ quan điểm chính trị của một triều đại. Một bài thơ trên điện Thái Hòa đã bài ghi nhận về tính chất này: “Võ yển văn tu hội/ Hà thanh hải yến thì/ Y quan Chu chế độ/ Lễ nhạc Hán uy nghi”. Tạm dịch: “Chỉnh lại văn, ngưng võ/ Lúc sóng lặng biển yên/ Áo mão Chu chế độ/ Lễ nhạc Hán uy nghiêm”.

Vào năm Vĩnh Bình  thứ 2, thời Đông Hán (TQ), Hán Minh Đế dựa theo tư tưởng truyền thống của Nho gia, chính thức chế định ra chế độ y quan (áo mão). Chế độ y quan bấy giờ gồm tế phục và triều phục, cụ thể như: Quan miện, y thường, hài lí, bội thụ… Mỗi loại đều có sự phân biệt đẳng cấp, phản ánh tôn ti, trật tự. Đây là sự khởi đầu chế độ y quan trong học thuyết Nho giáo được thực hiện và kế thừa qua nhiều thế hệ.

Chế độ y quan thời Nguyễn, qua bài thơ trên được so sánh như các triều đại thịnh trị bậc nhất trong lịch sử Trung Hoa là một cách để đề cao, thể hiện tự tôn dân tộc. Do vậy, chiếc Mũ quan đại thần triều Nguyễn cùng áp Nhật bình là hai cổ vật góp phần làm rõ chế độ y quan của triều Nguyễn, mang ấn tích lịch sử và rất có ý nghĩa về văn hóa.

Tường Minh
TIN LIÊN QUAN

Mũ quan triều Nguyễn và hướng đi mới cho đấu giá, hồi hương cổ vật

Tường Minh |

Huế - Việc một DN đấu giá thành công hai hiện vật Mũ quan đại thần triều Nguyễn và áo Nhật bình để hiến tặng cho tỉnh Thừa Thiên Huế đã mở ra một hướng đi mới cho việc đấu giá và hồi hương cổ vật lưu lạc.

Hồi hương Mũ quan triều Nguyễn và chuyện "khó nhưng phải tìm cách"

Tường Minh |

Huế - Chuyện ly kỳ về quá trình "hồi hương" của Mũ quan triều Nguyễn và áo Nhật bình cùng quyết tâm "khó nhưng phải tìm cách" của Chủ tịch tỉnh Thừa Thiên Huế.

Mũ quan triều Nguyễn và trường hợp hi hữu, đặc ân chưa có tiền lệ

Tường Minh |

Huế - Mũ quan triều Nguyễn "không chỉ là cổ vật còn nguyên vẹn nhất mà còn có 2 giao long, trường hợp này thật hi hữu, phản ánh một đặc ân chưa có tiền lệ".

Hai cổ vật mũ quan triều Nguyễn và áo Nhật Bình đã trở về Cố đô Huế

Tường Minh |

Huế - Hai cổ vật Mũ quan triều Nguyễn và áo Nhật Bình đã trở về Cố đô Huế. Và lễ tiếp nhận hai cổ vật này sẽ diễn ra vào ngày 17.4 tới đây.

Giờ thứ 9: Tỷ phú cũng khổ vì yêu (Phần 2)

Nhóm PV |

Với phản ứng mạnh mẽ của cậu con trai, mối tình so lệch giữa chàng trai trẻ và người đàn bà thành đạt, giàu có kia có đến được với nhau không? Mời quý vị theo dõi tiếp câu chuyện của chúng tôi.

Chương trình Giờ thứ 9 do NSND Khải Hưng là đạo diễn. Giọng đọc: NSND Minh Hoà – NSƯT Phú Thăng. Âm nhạc: Xuân Phương. 

Bạn đang có những câu chuyện riêng muốn chia sẻ với độc giả của Báo Lao Động? Hãy liên hệ với chúng tôi qua địa chỉ email: media@laodong.vn.

Interactive: Thử thách cùng Luật Giao thông đường bộ - P3: Chuyển hướng rẽ

Hoàng Minh - Phương Anh |

Interactive Video: Chuyển hướng - rẽ trái hoặc rẽ phải tại nơi có biển báo hiệu cấm rẽ là một lỗi thông dụng mà chúng ta thường mắc phải khi tham gia giao thông. Bạn có chắc chắn mình nắm vững các loại biển báo cấm rẽ trên đường không? Hãy tham gia thử thách cùng Luật Giao thông đường bộ qua video tương tác dưới đây của Báo Lao Động

Bản tin dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 26.6

Nhóm PV |

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 26.6, nhiệt độ tại Bắc Bộ dao động từ 24 – 37 độ C. Nam Bộ có mưa rào và dông vài nơi, ngày nắng. 

Hồ điều hòa giữa lòng thành phố Hòa Bình bị lấn chiếm

Tô Công |

Hòa Bình – Hồ điều hòa rộng lớn tại phường Thịnh Lang, TP. Hòa Bình đang bị lấn chiếm trước sự thờ ơ của chính quyền địa phương.

Mũ quan triều Nguyễn và hướng đi mới cho đấu giá, hồi hương cổ vật

Tường Minh |

Huế - Việc một DN đấu giá thành công hai hiện vật Mũ quan đại thần triều Nguyễn và áo Nhật bình để hiến tặng cho tỉnh Thừa Thiên Huế đã mở ra một hướng đi mới cho việc đấu giá và hồi hương cổ vật lưu lạc.

Hồi hương Mũ quan triều Nguyễn và chuyện "khó nhưng phải tìm cách"

Tường Minh |

Huế - Chuyện ly kỳ về quá trình "hồi hương" của Mũ quan triều Nguyễn và áo Nhật bình cùng quyết tâm "khó nhưng phải tìm cách" của Chủ tịch tỉnh Thừa Thiên Huế.

Mũ quan triều Nguyễn và trường hợp hi hữu, đặc ân chưa có tiền lệ

Tường Minh |

Huế - Mũ quan triều Nguyễn "không chỉ là cổ vật còn nguyên vẹn nhất mà còn có 2 giao long, trường hợp này thật hi hữu, phản ánh một đặc ân chưa có tiền lệ".

Hai cổ vật mũ quan triều Nguyễn và áo Nhật Bình đã trở về Cố đô Huế

Tường Minh |

Huế - Hai cổ vật Mũ quan triều Nguyễn và áo Nhật Bình đã trở về Cố đô Huế. Và lễ tiếp nhận hai cổ vật này sẽ diễn ra vào ngày 17.4 tới đây.