Lưu ý cách cúng ông Công ông Táo ở ba miền để cả năm no ấm

An Bình (T/h) |

Vào ngày 23 tháng Chạp hàng năm, người dân 3 miền Bắc - Trung - Nam bắt đầu chuẩn bị dọn dẹp bếp núc để tiễn ông Công ông Táo về trời, cầu năm mới bình an, no ấm. Giữa các vùng miền, việc cúng ông Công ông Táo có một số nét chung, nhưng cũng có sự khác biệt theo tập tính văn hóa.

Lễ cúng ở Miền Bắc

Người miền Bắc thường cúng ông Công ông Táo khá sớm. Thông thường, các gia đình đã chuẩn bị làm lễ từ khoảng 20 tháng Chạp và muộn nhất là trước 12h trưa ngày 23 tháng Chạp, bởi họ quan niệm rằng sau giờ đó, ông Công ông Táo đã về chầu trời.

Theo nghiên cứu của GS Ngô Đức Thịnh - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Bảo tồn văn hóa tín ngưỡng Việt Nam, người miền Bắc quan niệm lễ vật cúng ông Công ông Táo thường có:

Mũ ông Công ba cỗ: Hai mũ của hai Táo ông và một mũ của Táo bà. Mũ dành cho các ông Táo thì có hai cánh chuồn, mũ Táo bà thì không có cánh chuồn. Để giản tiện, nhiều người chỉ cúng tượng trưng một cỗ mũ ông Công (có hai cánh chuồn) lại kèm theo một chiếc áo và một đôi hia bằng giấy.

 
Bộ mũ áo trong lễ cúng ông Công ông Táo của người dân ở miền Bắc. 

Đây cũng là dịp để các gia đình miền Bắc dọn dẹp sạch trên bàn thờ trong gia đình, lau chùi bát hương để chuẩn bị đón năm mới.

 
 Mâm cỗ cúng Táo quân ở miền Bắc. Ảnh: T.L 

Thông thường một mâm cỗ đầy đủ nhất thường có: 1 đĩa gạo, 1 đĩa muối, thịt gà, 1 bát canh, 1 đĩa xào thập cẩm, 1 đĩa giò, 1 đĩa xôi, 1 đĩa hoa quả, 3 chén rượu, 1 quả cau, lá trầu, 1 lọ hoa, 1 tập giấy tiền, vàng mã.

Một thứ không thể thiếu là cá chép (còn sống hoặc cũng có thể dùng loại vàng mã) để làm phương tiện cho “Vua Bếp” lên chầu trời.

Sau khi cúng xong, gia chủ sẽ hóa vàng đồ lễ. Nếu có cá sống thì sẽ đem thả xuống sông, hồ...

Lễ cúng Táo quân ở Miền Nam

Ngoài những vật phẩm cúng chủ đạo trên, người miền Nam có thêm một đĩa đậu phộng, kẹo vừng đen (kẹo thèo lèo) và một bộ “cò bay, ngựa chạy” (cò bay, ngựa chạy là hình con cò và con ngựa cắt bằng giấy, không phải áo mũ có khung tre cầu kỳ như miền Bắc).

 
Mâm cúng ông Công ông Táo ở miền Nam thường có đĩa kẹo. Ảnh: T.L

Một số nơi còn nấu thêm chè xôi hoặc nếu không thì chỉ là mâm trái cây đơn giản để cúng Táo quân. Một số nơi có thể không mua cá chép thả trong chậu rồi thả ra sông.

Tại miền Nam, người dân cũng thường tiễn ông Táo vào buổi tối, từ 8h đến 11h đêm.

Lễ cúng Táo quân ở miền Trung

Người miền Trung thường làm lễ tiễn Táo quân vào ngày 23 tháng Chạp rất trọng thể. Việc đầu tiên là phải thay cát mới trong lư hương và lau dọn bàn thờ ông Táo sạch sẽ.

Ở miền Trung, ngoài một mâm cỗ mặn, người dân thường cúng 1 con ngựa bằng giấy với yên, cương đầy đủ.

 
Ảnh: T.L 

Sau khi cúng xong, tượng 3 Táo quân cũ bằng đất nung được tiễn khỏi bàn thờ bếp và đặt cạnh các am miếu ở đầu xóm hay ở dưới gốc cây cổ thụ ngã ba đường. Tiếp đó, người dân sẽ rước tượng 3 Táo quân mới lên bàn thờ để bắt đầu một năm làm việc tiếp theo.

Người dân Huế còn có tục dựng cây nêu trước sân nhà hay sân đình trong sáng 23 tháng Chạp. 

Văn khấn ông Công, ông Táo

Dưới đây là bài văn khấn cổ truyền Việt Nam - NXB Văn hóa Thông tin

Nam mô a di đà Phật! (3 lần)

Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương

Con kính lạy Ngài đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.

Tín chủ (chúng) con là: ……………

Ngụ tại:…………

Hôm nay, ngày 23 tháng Chạp tín chủ chúng con thành tâm sắp sửa hương hoa phẩm luật, xiêm hài áo mũ, kính dâng tôn thần. Thắp nén tâm hương tín chủ con thành tâm kính bái.

Chúng con kính mời ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân hiển linh trước án hưởng thụ lễ vật.

Cúi xin Tôn thần gia ân xá tội cho mọi lỗi lầm trong năm qua gia chủ chúng con sai phạm. Xin Tôn thần ban phước lộc, phù hộ toàn gia chúng con, trai gái, già trẻ sức khỏe dồi dào, an khang thịnh vượng, vạn sự tốt lành.

Chúng con lễ bạn tâm thành, kính lễ cầu xin, mong Tôn thần phù hộ độ trì.

Nam mô a di đà Phật! (3 lần)

An Bình (T/h)
TIN LIÊN QUAN

Những điều kiêng kỵ khi cúng ông Công, ông Táo

TẠ QUANG (T/H) |

Theo quan niệm dân gian, ông Công, ông Táo là các vị thần bếp (Táo quân) trông nom cuộc sống của toàn bộ gia đình. Cứ đến ngày 23 tháng Chạp, Táo quân lại cưỡi cá chép bay về trời để trình báo mọi việc xảy ra trong gia đình với Ngọc Hoàng.

Cúng ông Công ông Táo nên dùng cá chép thật hay giấy để đúng phong tục

Bích Hà |

Không ít gia đình băn khoăn, trong lễ cúng ông Công ông Táo, nên dùng cá chép thật hay cá chép giấy để tiễn các Táo về chầu trời? Nếu là cá chép thật thì cần chuẩn bị bao nhiêu con là đủ?

Năm 2019 nên cúng ông Công, ông Táo vào ngày nào là tốt nhất

An Bình |

Theo quan niệm truyền thống dân gian Việt Nam, cứ nhằm ngày 23 tháng Chạp âm lịch hàng năm, người dân sẽ sửa soạn mâm cỗ cúng để tiễn ông Công ông Táo về chầu trời.

Hà Nội, Đà Nẵng cam kết gì giúp cộng đồng doanh nghiệp vượt qua khó khăn?

Vương Trần |

Chủ tịch UBND TP.Hà Nội, TP.Đà Nẵng đã thông tin về cam kết hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp "Chủ động thích ứng, phục hồi nhanh và phát triển bền vững".

Bão số 2 gây mưa lớn, nhiều khu vực ở Hà Nội ngập úng

NHÓM PV |

Hà Nội: Do ảnh hưởng bởi mưa lớn từ bão số 2 Mộc Lan, trưa 11.8, nhiều khu vực tại thủ đô Hà Nội đã xảy ra tình trạng ngập úng.

Khi nào Hồ Hoài Anh, Hồng Đăng phải quay lại Tây Ban Nha?

Mi Lan |

Theo Luật sư Nguyễn Minh Long - Giám đốc Công ty Luật Dragon, tùy theo diễn biến của vụ điều tra sẽ quyết định trực tiếp đến tình huống 2 nghệ sĩ phải quay lại Tây Ban Nha hay không.

Cần hiểu rõ về việc phóng sinh ngày lễ Vu Lan để tránh "tận diệt" sinh vật

MINH HÀ - QUỲNH ANH |

Hiện nay, nhiều người đang thiếu hiểu biết về việc phóng sinh khiến phong tục này trở nên biến tướng, vô tình tiếp tay cho việc săn bắt, tận diệt động vật.

Việc dán chồng thẻ thu phí ETC xuất hiện ở cả hai nhà cung cấp dịch vụ

Minh Hạnh |

Liên quan đến việc Tập đoàn Viettel “tố” thẻ thu phí ETC bị dán chồng thẻ, đại diện Tổng cục Đường bộ Việt Nam xác nhận có tình trạng dán chồng 2 thẻ trên ôtô và khẳng định việc dán chồng thẻ xảy ra ở cả hai nhà cung cấp dịch vụ.

Những điều kiêng kỵ khi cúng ông Công, ông Táo

TẠ QUANG (T/H) |

Theo quan niệm dân gian, ông Công, ông Táo là các vị thần bếp (Táo quân) trông nom cuộc sống của toàn bộ gia đình. Cứ đến ngày 23 tháng Chạp, Táo quân lại cưỡi cá chép bay về trời để trình báo mọi việc xảy ra trong gia đình với Ngọc Hoàng.

Cúng ông Công ông Táo nên dùng cá chép thật hay giấy để đúng phong tục

Bích Hà |

Không ít gia đình băn khoăn, trong lễ cúng ông Công ông Táo, nên dùng cá chép thật hay cá chép giấy để tiễn các Táo về chầu trời? Nếu là cá chép thật thì cần chuẩn bị bao nhiêu con là đủ?

Năm 2019 nên cúng ông Công, ông Táo vào ngày nào là tốt nhất

An Bình |

Theo quan niệm truyền thống dân gian Việt Nam, cứ nhằm ngày 23 tháng Chạp âm lịch hàng năm, người dân sẽ sửa soạn mâm cỗ cúng để tiễn ông Công ông Táo về chầu trời.