Lễ cúng ông Công ông Táo 23 tháng Chạp và suy nghĩ của người trẻ

PHẠM ĐÌNH |

Tết ông Công, ông Táo ngày 23 tháng Chạp là nghi lễ đầu tiên của Tết cổ truyền mà những người trẻ cần hiểu nhiều hơn dưới góc độ văn hoá.  

Cúng ông Công ông Táo như thế nào? Mâm lễ cúng ra sao? Có cần cúng cá chép? Có cần cúng đúng ngày?.... đó là một loạt câu hỏi mà những người trẻ, nhất là những người mới lập gia đình tìm kiếm trên mạng Internet khi 23 tháng Chạp đến gần. 

Cũng chính từ việc quan tâm quá nhiều đến phần lễ khiến cho cái ý nghĩa về nguồn gốc ngày này lại vô tình bị lãng quên. Những hoạt động tâm linh gắn với văn hoá chưa khi nào mất đi giá trị. Triển lãm “Tết Xưa” đang diễn ra tại Khu trưng bày Trung tâm Lưu trữ quốc gia I mang đến những giá trị văn hoá đáng quý với những người trẻ. 

Ở chủ đề thứ 3 "Cung chúc Tân Xuân" đề cập đến nghi lễ, phong tục, tập quán vào dịp Tết Nguyên đán luôn chiếm vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần của mỗi người dân Việt Nam. Tết Ông Công, ông Táo ngày 23 tháng Chạp là nghi lễ đầu tiên của Tết cổ truyền. Nhà cửa được trang hoàng bằng câu đối đỏ, hoa tươi, tranh Tết với ước mơ về một năm mới nhiều may mắn. Một số nơi có phong tục dựng cây nêu, rắc vôi bột hay vẽ hình cung tên trước sân nhà. 

Trong tác phẩm "Thương nhớ mười hai", của Vũ Bằng, ở "Chương 12: Tháng chạp - Nhớ ơi chợ tết" có đoạn nói về ngày ông Công ông Táo: "Từ sáng tinh sương, chưa bước chân xuống giường, tôi đã nghe thấy rao ơi ới ở khắp các nẻo đường: “Ai mua cá ông Táo không?”, “Cá ông Táo không nào”. Nghe như thế, tự nhiên lòng mình bỗng nao nao vì biết rằng có cá ông táo là sắp đến Tết rồi. Không thể nào nằm được nữa.

Mình ra xem thì thấy những bà bán hàng gánh hai cái thùng sơn đi vắt vẻo đôi tay, như chạy, để bán vội cho hết hàng, kẻo còn phải về sớm để sắm sửa tiễn ông Công lên chầu Trời tâu việc hàng năm của mỗi gia đình. Ông Công đó là thần Trương Đàn hay Tử Quách, chỉ phụ trách riêng về việc bếp núc, còn Thổ Địa trông nom việc nhà, Thổ Kỳ có nhiệm vụ coi về chợ búa và tăng gia sản xuất cho đàn bà.

Thổ Công, Thổ Địa, Thổ Kỳ là ba nhân vật trong truyện truyền kì “hai ông một bà” mà dân gian đều biết: hai ông là Trọng Cao và Phạm Lang, còn một bà là Thị Nhi cùng chết trong một đống rơm. Để kỉ niệm ba người cùng chết một lần vào ngày gần Tết, dân chúng làm cái bếp ghép bằng ba hòn gạch đều nhau bắt góc. Ở giữa, có để một hòn đá: đó là tên đầy tớ xông vào đám cháy để cứu chủ không được mà cũng bị chết lây. Thường thường, ai cũng tưởng lễ tiễn ông Táo là ngày lễ cuối cùng trong một năm, thật ra sau đó hai ngày còn lễ tiễn ông vải, lễ tạ trường và lễ tất niên.

Trong lễ tiễn ông vải, người ta đem hết cả những chân nhang trong một bát hương đốt quanh năm ra đổ xuống sông hồ hay đốt đi và thay tro khác vào bát hương. Nhân lúc con cháu dọn dẹp, bày biện lại bàn thờ, ông vải thừa dịp đi chơi vài ngày để chờ lễ Giao Thừa lại trở về ăn tết với con cháu trong nhà...".

Tết ông Công, ông Táo ngày 23 tháng Chạp với những người trẻ bây giờ không còn hoạt động trang hoàng nhà cửa bằng câu đối đỏ, hoa tươi... Nhưng để những giá trị văn hoá được phát huy, từ những nghi thức cúng lễ sao cho phù hợp với thuần phong mỹ tục vẫn là điều cần được  gìn giữ. 

PHẠM ĐÌNH
TIN LIÊN QUAN

Cách chuẩn bị mâm cúng ông Công ông Táo năm 2022 đầy đủ và chi tiết nhất

Phương Thảo |

Vào ngày 23 tháng Chạp hàng năm, các gia đình sẽ chuẩn bị mâm cúng để tiễn ông Công ông Táo về trời.

Gợi ý cách làm xôi vò hạt sen cúng rằm tháng Chạp

Phương Thảo |

Dưới đây là cách làm món xôi vò hạt sen cực đơn giản cho mâm cỗ cúng ngày rằm tháng Chạp.

Cách làm món miến xào chay hấp dẫn cho mâm cúng rằm tháng Chạp

Phương Thảo |

Miến xào chay sẽ giúp cho mâm cúng rằm tháng Chạp của các gia đình trở nên phong phú hơn.

Không sớm có giấy phép, IPP Air Cargo và thị trường hàng không sẽ chịu thiệt hại rất lớn

Lam Duy |

IPP Air Cargo hiện đang đối mặt với nguy cơ bị hủy thương vụ mua thuê máy bay với Boeing nếu không sớm cung cấp được giấy phép kinh doanh vận tải hàng không. Đây sẽ là thiệt hại rất lớn không chỉ riêng với doanh nghiệp này mà cả với thị trường hàng không Việt Nam.

PODCAST: Giờ thứ 9 – Đứa con cầu tự (phần 1)

Nhóm PV |

Giờ thứ 9: Câu chuyện chúng tôi chia sẻ với các bạn ngày hôm nay có lẽ là một thực trạng không hiếm về những sự xung đột trong gia đình. Một kết cục buồn bắt nguồn từ những quan niệm ấu trĩ và quá mê muội vào mê tín dị đoan. 

Chứng khoán: Đà hồi phục vẫn tích cực, có thể mua trong nhịp điều chỉnh

Thế Lâm |

Thị trường chứng khoán phiên giao dịch ngày 26.5 giằng co với biên độ khá mạnh, tuy nhiên kết phiên vẫn tăng nhẹ. Đà hồi phục vẫn được cho rằng tích cực, các nhịp điều chỉnh là cơ hội mua vào.

Tài chính thông minh: Lối tắt đến giàu nhanh, có hay không?

Nhóm PV |

Cưới một người giàu có, trúng sổ số hay được thừa kế… có thể giúp bạn dư dả tài chính. Nhưng khả năng của những điều này là rất thấp. Trong số 16 của chương trình Tài chính thông minh, GS TS Andreas Stoffers sẽ chia sẻ về phương pháp để  làm giàu một cách bền vững.

Hải Phòng: Chấn chỉnh tình trạng ép học sinh không thi vào lớp 10

Mai Dung |

Hải Phòng - Chiều 26.5, thông tin tại hội nghị Giao ban báo chí TP.Hải Phòng tuần 22 năm 2022, ông Bùi Văn Kiệm - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.Hải Phòng khẳng định, Sở GDĐT Hải Phòng không có chỉ đạo về việc ép học sinh không thi vào lớp 10 THPT. 

Cách chuẩn bị mâm cúng ông Công ông Táo năm 2022 đầy đủ và chi tiết nhất

Phương Thảo |

Vào ngày 23 tháng Chạp hàng năm, các gia đình sẽ chuẩn bị mâm cúng để tiễn ông Công ông Táo về trời.

Gợi ý cách làm xôi vò hạt sen cúng rằm tháng Chạp

Phương Thảo |

Dưới đây là cách làm món xôi vò hạt sen cực đơn giản cho mâm cỗ cúng ngày rằm tháng Chạp.

Cách làm món miến xào chay hấp dẫn cho mâm cúng rằm tháng Chạp

Phương Thảo |

Miến xào chay sẽ giúp cho mâm cúng rằm tháng Chạp của các gia đình trở nên phong phú hơn.