Theo chân bà con tìm “thần dược” lá tắm người Dao

Khánh Linh |

Lá thuốc tắm của người Dao vùng cao Tây Bắc lâu nay đã trở thành thương hiệu nổi tiếng. 

Đến bản Dao xóm Sưng, xã Cao Sơn, huyện vùng cao Đà Bắc, tỉnh Hoà Bình vào một ngày đầu đông tháng 11. Sau khi PV ngỏ ý muốn tìm hiểu về bài thuốc tắm của dân tộc Dao, những người dân bản ở đây đã không ngần ngại mà gật đầu đồng ý.

Quấn lên đầu chiếc khăn cổ truyền, thắt phía sau con dao đi rừng, bà Lý Thị Nhất (56 tuổi) bắt đầu hành trình đi lấy thuốc.

Men theo con đường mòn nhỏ ngược dốc, càng về phía núi Biều, từng loại thuốc dần hiện ra, xen lẫn trong những tán cây rừng giữa đại ngàn Tây Bắc. 

 
  Các loại thuốc thường mọc ở trên những đồi cao và lẫn trong tán cây rừng.

Chỉ vào những lá thuốc mà PV lần đầu tiên nhìn thấy, bà Lý Thị Nhất chia sẻ: "Hầu như người Dao ở bản Sưng ai cũng biết tự lấy những bài thuốc đơn giản. Từ đau bụng, nhức đầu, cảm cúm đến những bài thuốc tắm phụ nữ sau đẻ, tắm giải cảm".

Theo bà Nhất, những phương thuốc nói trên xuất phát từ xa xưa, khi bản làng người Dao sống giữa lưng chừng núi,  đường xá đi lại khó khăn. Người dân đau ốm không thể đi mua thuốc, nên tận dụng những loại lá thuốc có trên rừng chữa bệnh.

Lâu dần, được truyền từ đời này qua đời khác và được thay thế cho thuốc tân dược chữa những loại bệnh thông thường.

 
   Mỗi loại thuốc sẽ có một công dụng chữa các loại bệnh khác nhau

"Khi dẫn các con, cháu đi rừng lấy thuốc, các bà, các mẹ thường chỉ cách nhận biết và nói luôn công dụng của cây thuốc đó để truyền lại cho con cháu" - bà Nhất nói. 

Chỉ tay vào một loại cây mà tiếng Dao gọi là "Tô thán", bà Nhất nói rằng đây là phương thuốc giúp giãn nở lỗ chân lông, lưu thông khí huyết, rất tốt với những người thường xuyên nhức mỏi.

"Đối với thuốc tắm, mùa đông nhất định phải có lá quế, nó sẽ giúp ấm người để tránh bị cảm lạnh, ho" - vừa nói, bà vừa đưa vào tay PV một nắm lá quế rừng vừa hái, đang toả hương ngào ngạt.

 
Đường đi lấy thuốc thường phải men theo con đường mòn, qua những khe suối.

Nhẩm đếm áng chừng đã đủ loại lá cần lấy, chặt một khúc dây rừng cột chặt lại, bà Nhất lại men theo con đường cũ để trở về bản.

Về đến nơi, cũng là lúc anh trai bà Nhất, ông Lý Hồng Minh (60 tuổi) đang chuẩn bị đun nước tắm cho một đoàn khách nước ngoài hơn 10 người. 

Nhanh tay bốc những loại thuốc cho vào nồi đun, ông Minh chia sẻ: "Mỗi loại thuốc tắm của người Dao Tiền ở bản Sưng được chế biến từ khoảng hơn 20 loại lá và thân cây dược liệu khác nhau. Mỗi loại thảo dược để phát huy tác dụng tốt nhất cũng phải có cách sơ chế khác nhau. Có loại sấy, loại phơi khô hoặc cũng có loại phải dùng tươi.

 
  Một số loại thuốc quý hiếm sẽ được phơi khô, bọc kỹ để sử dụng dần.

Đối với một số loại cây hiếm, phải đi lấy tận trên núi cao, cần dự trữ để sử dụng quanh năm thì sẽ được phơi khô, bọc cất kỹ hoặc để trên gác bếp".

Theo ông Minh, khách du lịch khi đến bản Sưng, thường sẽ thích đi bộ trải nghiệm ở các cung đường trong bản. Khi mỏi mệt, về ngâm chân, tắm lá thuốc sẽ cảm thấy tinh thần thoải mái, khoẻ khoắn. 

Thuốc được cho vào một chiếc túi vải buộc chặt, đun liên tục trong lửa vừa 3 tiếng đồng hồ.

 
  Những vị thuốc đã tạo nên thương hiệu của bản Dao vùng cao Hoà Bình.

Sau 3 tiếng, từng gáo nước tắm được múc vào những thùng gỗ để phục vụ khách. Mùi hương thơm của lá rừng toả ra cả một góc nhà. 

"Khi tắm, tuyệt đối không pha thêm nước và chỉ ngâm mình trong chậu nước thuốc để thuốc ngấm dần vào cơ thể." - ông Minh nói. 

Trao đổi với PV, ông Ngô Văn Cường - Bí thư Đảng uỷ xã Cao Sơn cho biết: "Những vị thuốc gia truyền độc đáo truyền từ đời này qua đời khác đang ngày càng nổi tiếng và được nhiều người tìm đến".

Theo ông Cường, đây đã và đang trở thành một sản phẩm thu hút khách du lịch. Chính quyền xã đã định hướng, hướng dẫn cho bà con bên cạnh việc cho khách tắm trực tiếp thì có thể phơi khô, đóng gói để du khách mua về làm quà. 

Khánh Linh
TIN LIÊN QUAN

Độc đáo lễ "đám chay” của người Dao Tiền ở Hoà Bình

Khánh Linh |

Hoà Bình - Lễ “đám chay” là một trong những nghi lễ quan trọng và độc đáo của người Dao Tiền ở Hoà Bình để giải oan, cầu siêu cho linh hồn những người đã khuất.

Chuyện chè cổ trăm tuổi ở bản người Dao Nậm An

Phong Quang |

Hà Giang - Người già nhất trong bản Dao ở Nậm An (xã Tân Thành, Bắc Quang, Hà Giang) cũng đã là đời thứ 7 làm chè thế nhưng những cây chè cổ trăm năm tuổi vẫn trổ hoa, ra lộc trên khắp cánh rừng nguyên sinh. Gần đây chè cổ ở Nậm An đã trở thành một sản phẩm nông nghiệp hữu cơ được thế giới công nhận.

Những nếp nhà phủ rêu của người Dao ở Xà Phìn

Vi Phạm |

Xà Phìn là một thôn vùng cao của xã Phương Tiến huyện Vị Xuyên, nằm cách trung tâm thành phố Hà Giang khoảng 20km, với những nếp nhà cổ của người Dao vô cùng độc đáo bên những thửa ruộng bậc thang khiến cảnh sắc nơi đây mê hoặc lòng người. Đường lên thôn Xà Phìn đèo dốc chênh vênh dài khoảng 10km, được thảm bêtông đến tận thôn.

Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã có nhiều giải pháp hỗ trợ người lao động mất việc

PHƯƠNG NGÂN - CHÂN PHÚC |

TPHCM - Tại LĐLĐ quận Bình Thạnh, sáng ngày 17.1, ông Trần Thanh Hải - Phó Chủ tịch Thường trực Tổng LĐLĐ Việt Nam đã đến thăm, động viên và trao quà Tết cho người lao động có hoàn cảnh khó khăn đang làm việc trên địa bàn. Đồng thời, ông Trần Thanh Hải cũng đã thông tin một số giải pháp nhằm hỗ trợ người lao động bị mất việc, giảm việc.

Khoảnh khắc AFF Cup: Khép lại hành trình của ông Park Hang-seo

NHÓM PV |

Bản tin Khoảnh khắc AFF Cup ngày 17.1. AFF Cup 2022 kết thúc, khép lại hành trình của huấn luyện viên Park Hang-seo với bóng đá Việt Nam.  

Hệ luỵ từ vụ Công đoàn ACB mua chui cổ phiếu bị xử phạt 3 tỉ đồng

Lan Hương |

Thông tin Công đoàn ngân hàng ACB mua chui cổ phiếu ACB đã thu hút sự quan tâm đặc biệt. Động thái trên đã ảnh hưởng đến sự minh bạch của thị trường chứng khoán Việt Nam trong bối cảnh niềm tin của nhà đầu tư vào thị trường chứng khoán đang bị ảnh hưởng nặng nề.

Rung lắc thượng tầng tại Eximbank: Thập kỷ rối ren chưa kết thúc

Đức Mạnh |

Cơ cấu thượng tầng tại Ngân hàng Eximbank đã có nhiều biến động mạnh. Cổ đông ngoại gắn bó 16 năm đã chuyển nhà, thế chân bởi nhân tố bí ẩn liên quan đến Tập đoàn Bamboo Capital. 

Cha đẻ của mèo AI mà cư dân mạng nhầm tưởng ở Ninh Thuận lên tiếng

Hữu Long |

Nguyễn Lê Thái Nguyên vẽ mèo Tết bằng công nghệ AI rồi chia sẻ lên trang cá nhân. Những hình ảnh tuyệt đẹp về mèo nhận được vô số lời khen từ nhiều người bạn. Có không ít người đến nay vẫn nhầm lẫn đây là mèo Tết có nguồn gốc từ Ninh Thuận.

Độc đáo lễ "đám chay” của người Dao Tiền ở Hoà Bình

Khánh Linh |

Hoà Bình - Lễ “đám chay” là một trong những nghi lễ quan trọng và độc đáo của người Dao Tiền ở Hoà Bình để giải oan, cầu siêu cho linh hồn những người đã khuất.

Chuyện chè cổ trăm tuổi ở bản người Dao Nậm An

Phong Quang |

Hà Giang - Người già nhất trong bản Dao ở Nậm An (xã Tân Thành, Bắc Quang, Hà Giang) cũng đã là đời thứ 7 làm chè thế nhưng những cây chè cổ trăm năm tuổi vẫn trổ hoa, ra lộc trên khắp cánh rừng nguyên sinh. Gần đây chè cổ ở Nậm An đã trở thành một sản phẩm nông nghiệp hữu cơ được thế giới công nhận.

Những nếp nhà phủ rêu của người Dao ở Xà Phìn

Vi Phạm |

Xà Phìn là một thôn vùng cao của xã Phương Tiến huyện Vị Xuyên, nằm cách trung tâm thành phố Hà Giang khoảng 20km, với những nếp nhà cổ của người Dao vô cùng độc đáo bên những thửa ruộng bậc thang khiến cảnh sắc nơi đây mê hoặc lòng người. Đường lên thôn Xà Phìn đèo dốc chênh vênh dài khoảng 10km, được thảm bêtông đến tận thôn.