Phong tục chiều cuối năm của người Tày Bình Liêu

Đoàn Hưng |

Quảng Ninh - Bình Liêu, Quảng Ninh là huyện miền núi, biên giới có trên 96 % là đồng bào dân tộc thiểu số, gồm các dân tộc Tày, Dao, Sán Chỉ,… Trong đó, dân tộc Tày chiếm trên 50%. Với đồng bào Tày Bình Liêu, chiều cuối năm cũng là khoảng thời gian đặc biệt nhất trong năm để tiễn năm cũ qua đi và chào đón một năm mới về với bao niềm hi vọng về một mùa Xuân mới.

Đến thăm những ngôi nhà của người Tày vào chiều cuối năm, sẽ không khỏi ngạc nhiên bởi những ngôi nhà nơi đây đều được dán giấy đỏ mới ở nhiều nơi trong nhà.

Người Tày quan niệm, giấy đỏ là vật thể hiện điềm may mắn, tượng trưng cho một năm mới tốt lành, nhiều tài lộc sức khỏe, niềm vui trong cuộc sống, mùa màng bội thu; cây trồng không bị chim, thú, sâu bọ phá hoại.

cvxvc
Giấy đỏ mới được dán trước nhà người dân tộc Tày. Ảnh: Đoàn Hưng

Người Tày dán giấy đỏ để cảm ơn và mời các vật dụng ăn Tết cùng gia chủ. Đồng thời, mong muốn có nhiều may mắn, năng suất lao động cao hơn nữa trong năm mới. Do vậy, toàn bộ ngôi nhà bỗng trở nên rực rỡ, tràn đầy sinh khí để đón chào năm mới.

Chủ nhà dán giấy màu đỏ tượng trưng cho sự may mắn lên trước cửa nhà, bàn thờ tổ tiên. Ảnh: La Lành
Chủ nhà dán giấy màu đỏ tượng trưng cho sự may mắn lên trước cửa nhà, bàn thờ tổ tiên. Ảnh: La Lành

Người Tày quan niệm, mọi vật đều có linh hồn và thế giới có 3 tầng (thiên đường, trần gian và cõi âm).

Sau một năm lao động, sản xuất thì trong ngày Tết con người được nghỉ ngơi vui chơi Tết, các dụng cụ cũng cần được nghỉ ngơi. Có như vậy, năm mới sẽ làm việc tốt hơn, mùa màng bội thu.

gdfgdf
Sáng 30 Tết, người đàn ông trong gia đình sẽ chặt cây tre, nứa để quét mạng nhện trong nhà. Ảnh: La Lành

Bà Lèo Thị Lường – Thôn Đồng Cậm, xã Hoành Mô, huyện Bình Liêu - chia sẻ: “Trong ngày cuối của năm cũ, người Tày thức dậy thật sớm lên rừng chặt cây nứa hoặc tre, trúc để quét mạng nhện. Sau đó, họ sẽ dọn dẹp sạch sẽ nhà cửa và các vật dụng trong nhà, tỉa chân hương, với ước nguyện năm mới gặp nhiều niềm vui, may mắn, an khang - thịnh vượng”.

fdfg
Vệ sinh các dụng cụ nhà bếp. Ảnh: La Lành

Một phong tục rất quan trọng đối người Tày Bình Liêu là sắp đặt bàn thờ gia tiên với mâm ngũ quả và bánh chưng. Riêng với bánh chưng, vào ngày 25 đến 28 tháng chạp, các gia đình người Tày thường đã dành thời gian để gói bánh chưng. Ngoài bánh chưng dài (bánh Tét của người kinh), người Tày còn gói thêm “bánh chưng bố”, “bánh chưng mẹ”.

Nghệ nhân ưu tú Lương Thiêm Phú, thôn Chang Nà, thị trấn Bình Liêu - cho biết: “Bánh chưng bố” có hình tròn, “bánh chưng mẹ” có hình dài, kích cỡ của hai loại bánh chưng này thường lớn hơn những chiếc bánh chưng bình thường. Người Tày quan niệm, mỗi bát gạo tượng trưng cho 1 tháng trong năm, do đó khi gói “bánh chưng bố”, “bánh chưng mẹ” họ sẽ cho 12 bát gạo, tuy nhiên đây chỉ mang tính tượng trưng. Nhân bánh thường là nhân cá và trứng gà. Cá ở đây thường là loại cá suối có vẩy trắng. Người Tày quan niệm, cá là biểu tượng cho nguồn nước và sự no đủ, thịnh vượng. Trứng gà tượng trưng cho sự sinh sôi, nảy nở.”

gfdgdfg
Nhân bánh chưng bố mẹ thường là nhân cá và trứng gà. Cá thường là loại cá suối có vẩy trắng. Ảnh: La Lành

Bánh chưng khi được gói xong sẽ được cho vào nồi luộc từ 12 đến 18 giờ. Bánh chín vớt ra rửa qua nước sạch và để khô. Chiều cuối năm, chủ nhà sẽ đặt “bánh chưng bố”, “bánh chưng mẹ” lên bàn thờ để cúng tổ tiên.

Hiện nay, dù cuộc sống có nhiều thay đổi song người Tày ở Bình Liêu vẫn giữ nhiều phong tục riêng, độc đáo của dân tộc mình vào chiều cuối năm. Đó không chỉ là mong ước cho một năm mới thuận lợi, may mắn mà còn là niềm tự hào về vốn văn hóa giàu bản sắc được kế thừa, gìn giữ, nâng niu qua nhiều thế hệ.

Đoàn Hưng
TIN LIÊN QUAN

Về Bình Liêu mùa hoa sở trắng

Chí Long |

Sau mùa lau tháng 11, Bình Liêu bước vào mùa hoa sở với những rừng hoa nở trắng núi đồi, thu hút khách du lịch tới tham quan, chiêm ngưỡng.

Quảng Ninh: Các xã vùng cao Bình Liêu chuẩn bị cơ sở để đón khách ngoại

Đoàn Hưng |

Quảng Ninh - Bên cạnh những điểm đến vốn đã nổi tiếng trên bản đồ du lịch trong nước và thế giới như vịnh Hạ Long, Yên Tử,… Quảng Ninh đang chú trọng mở rộng biên độ sản phẩm du lịch đến những địa phương vùng cao và nhận được những tín hiệu tích cực từ du khách quốc tế.

Lớp học đặc biệt dành cho người lớn tuổi tại vùng cao Bình Liêu

Đoàn Hưng |

Quảng Ninh - Ở huyện miền núi biên giới Bình Liêu, có những lớp học đặc biệt luôn sáng đèn mỗi tối. Lớp học ấy dành cho những học viên lớn tuổi có chung ước mơ, khát vọng muốn học được con chữ để vươn tới một cuộc sống tốt đẹp, đủ đầy hơn.

Người dân xếp hàng vào Văn Miếu – Quốc Tử Giám ngày mùng 1 Tết

Đinh Thiện - Tùng Giang |

Ngày 1 Tết Nguyên đán Quý Mão 2023, nhiều người dân Hà Nội đứng xếp hàng để mua vé vào Văn Miếu – Quốc Tử Giám.

Huấn luyện viên Mai Đức Chung và điều chưa kể về hành trình đến World Cup

AN NGUYÊN |

Cách đây 1 năm, hành trình đến World Cup 2023 của bóng đá nữ Việt Nam như một câu chuyện cổ tích được viết nên bởi huấn luyện viên Mai Đức Chung và các học trò.

Những năm Mão đáng nhớ trong lịch sử dân tộc

Anh Đức - Hoàng Anh |

Khoa thi đầu tiên trong lịch sử khoa cử Việt Nam; ra đời bộ Luật Hồng Đức hay thắng lợi của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử là những sự kiện đều diễn ra vào năm Mão

Chú mèo của năm, nuôi ngược lại chủ

Minh Ánh - Hà Chi |

Chỉ bằng những clip Tiktok quay lại những hoạt động thường ngày, chú mèo Chi Thối này năm qua đã kiếm về hàng trăm triệu về cho chủ của mình.

Việt Nam và hành trình kể những câu chuyện về vẻ đẹp bất tận

Nick M |

Nhà thám hiểm lừng danh người Morocco - Ibn Battuta – từng nói: “Du lịch – ban đầu nó khiến bạn không thốt nên lời, và sau đó biến bạn trở thành một người kể chuyện”. Và du lịch Việt Nam, đã và đang kể những câu chuyện về vẻ đẹp bất tận đi khắp thế giới.

Về Bình Liêu mùa hoa sở trắng

Chí Long |

Sau mùa lau tháng 11, Bình Liêu bước vào mùa hoa sở với những rừng hoa nở trắng núi đồi, thu hút khách du lịch tới tham quan, chiêm ngưỡng.

Quảng Ninh: Các xã vùng cao Bình Liêu chuẩn bị cơ sở để đón khách ngoại

Đoàn Hưng |

Quảng Ninh - Bên cạnh những điểm đến vốn đã nổi tiếng trên bản đồ du lịch trong nước và thế giới như vịnh Hạ Long, Yên Tử,… Quảng Ninh đang chú trọng mở rộng biên độ sản phẩm du lịch đến những địa phương vùng cao và nhận được những tín hiệu tích cực từ du khách quốc tế.

Lớp học đặc biệt dành cho người lớn tuổi tại vùng cao Bình Liêu

Đoàn Hưng |

Quảng Ninh - Ở huyện miền núi biên giới Bình Liêu, có những lớp học đặc biệt luôn sáng đèn mỗi tối. Lớp học ấy dành cho những học viên lớn tuổi có chung ước mơ, khát vọng muốn học được con chữ để vươn tới một cuộc sống tốt đẹp, đủ đầy hơn.