Ngắm tranh của một nhà thơ

Việt Văn |

“Người thổi sáo”, triển lãm cá nhân hội họa đầu tiên của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều với 60 tác phẩm vừa khai mạc sáng 7.1 tại Trung tâm Art Space thuộc Trường Đại học Mỹ thuật (42 Yết Kiêu, Hà Nội), với một không gian sang trọng để người xem có thể thưởng thức tốt nhất những bức tranh của một nhà thơ tài hoa vẽ thay vì xem tranh của một họa sĩ.

Màu sắc đương đại

Là một người không học qua trường lớp hội họa nào, nói cách khác là “tay mơ” chỉ bằng tư chất Trời cho, thị hiếu thẩm mỹ và khả năng nhạy cảm với màu sắc, bố cục, Nguyễn Quang Thiều có lúc “vẽ như điên” những bức tranh mà dân ngoại đạo nhiều khi trầm trồ, xuýt xoa khen “lạ”. Và nay khi đã là Chủ tịch Hội nhà văn thì những lời ca tụng ngút ngàn dành cho những bức tranh của ông. Lần trình làng này là khoảng 60 bức tranh với cái tên “Người thổi sáo”.

Hội họa không phải là niềm đam mê lớn nhất của Nguyễn Quang Thiều như ông tự nhận mà nó nhiều khi là phiên bản thơ thứ hai vì ông là con người của thi ca. Những gì chưa được thể hiện trong thơ thì ông trút vào hội họa.

“Người thổi sáo” chính là câu chuyện có thật và cũng rất thi ca. Bằng tiếng sáo, người đàn ông mù đã khiến cậu bé làng Chùa năm xưa - nhà thơ Nguyễn Quang Thiều hôm nay - chợt phát hiện ra một luồng ánh sáng khác từ bên trong nội tâm người đàn ông… ”1 ngày cuối Thu sang Đông, tôi đang buồn, ngồi cà phê một mình ở Hà Đông thì gặp một người mù thổi sáo. Tôi bảo anh ta thổi một khúc thích nhất cho nghe. Một giai điệu ngẫu hứng tuôn trào, tôi cảm giác có đôi mắt mở ra trong mắt của người mù. Và cũng mở ra trong tôi một quan niệm sống mới để đi qua nỗi buồn”.

Những bức tranh của Thiều đều gắn liền với một câu chuyện thi vị nào đó. Đó có thể là chuyện của đời sống qua lăng kính nhà thơ nhưng cũng có thể đó là sự tưởng tượng của Nguyễn Quang Thiều, nhưng đó chính là ma lực dẫn dụ người xem vào tranh của ông. Thiều còn đưa thơ vào tranh hay mượn tranh để làm tăng sức hấp dẫn của thơ. Có bức ông còn viết thẳng bài thơ vào tranh, rồi cắt dán (collage) đưa đủ thứ vào vì thế tranh của ông có chất đương đại (contemporary) và như thế có thể coi Nguyễn Quang Thiều là một nghệ sĩ thị giác. Tuy nhiên, riêng tôi lại thích những bức tranh “đơn thuần” như “Người thổi sáo 7” hay “Người thổi sáo 11”.

Điểm mạnh nhất trong tranh ông chính là khả năng hòa sắc. Tài chơi màu của Nguyễn Quang Thiều không thể phủ nhận, với những gam màu nhiều khi đối chọi nhau, tương phản nhau và nó kích động cảm xúc người xem. Dĩ nhiên, không nên so sánh Nguyễn Quang Thiều với các họa sĩ chuyên nghiệp, dù như họa sĩ Đào Hải Phong khẳng định thì “Thiều là một tay mơ cứng cựa và nhiều khi làm được điều mà họa sĩ chuyên nghiệp cũng không làm được. Màu sắc khá ma mị người xem!”.

Nhưng nếu đặt ông vào hàng các nhà thơ, nhà văn vẽ tranh, như thế Nguyễn Quang Thiều thuộc Top hàng đầu và thậm chí là “số nhất, số nhị” hiện nay.

Đường dài

“Năm 2005, một họa sĩ Cu Ba gửi toan, màu nhà tôi, trưa tôi nghịch bóp tuýp màu lên toan, thấy màu đẹp quá. Và bị quyến rũ, anh họa sĩ Cu Ba bảo tôi đừng học, đừng nghĩ gì và cứ vẽ theo cảm xúc. Năm 2005, trong một triển lãm chung, tôi bày 14 bức sơn dầu, có bức khi mang đến phòng tranh còn ướt. Và tôi bán được 11 bức, xây cho bố tôi ngôi nhà ở quê, sau đó tôi không vẽ nữa. Vì nghĩ hội họa là phải học cho đàng hoàng, nghiêm chỉnh, mình nghịch thế đủ rồi.

Nhưng một họa sĩ bạn tôi là anh Dương Kiều Minh, trước khi mất gọi bạn thân tôi và gửi lại những bức tranh phấn màu tôi vẽ và bỏ đi. Tôi cảm động vô cùng, quay lại vẽ từ năm 2012 đến nay vẽ liên tục khi có thời gian, tranh thủ trưa, tối và cứ thứ Bảy, Chủ nhật chìm đắm trong vẽ. Tất cả là cảm giác, trực giác. Có khi lúng túng kỹ thuật hỏi một vài họa sĩ bạn tôi như Thành Chương, Lê Thiết Cương, Đào Hải Phong… hoặc vào mạng xem lý thuyết của Nguyễn Đình Đăng…”. Thiều kể về cơ duyên đến với hội họa.

Nghệ sĩ thường hay mắc bệnh tham lam về ý. Thiều là người rất “quái” nhưng nhiều khi cũng rơi vào cạm bẫy này. Một số tranh của Thiều gây cảm giác bối rối và không có khoảng thở hay nó cũng đặt ra câu hỏi về nhiều ý tưởng chồng lấp trong đầu nhà thơ.

Sự trưởng thành và phát triển nằm ở bên trong người nghệ sĩ nó tuyệt nhiên không liên quan gì đến những lời khen hay những cú nhấp chuột “like”. Triển lãm cá nhân của Thiều có thể lấp đi một khoảng trống nào đó trong ông nhưng nó sẽ đào thêm một khoảng trống nữa...

Vì tận cùng sâu thẳm nghệ sĩ là nỗi cô đơn, đó tuyệt nhiên không phải là sự cô đơn “trình diễn”. Với nghệ sĩ, cô đơn là khởi nguồn của sáng tạo.

Việt Văn
TIN LIÊN QUAN

Trò chuyện với nhà thơ Nguyễn Quang Thiều nhân triển lãm "người thổi sáo"

Lê Thiết Cương (thực hiện) |

Nguyễn Quang Thiều sinh năm 1957, ông là nhà thơ, nhà văn, dịch giả, bắt đầu vẽ ở tuổi 48 (năm 2005). Ông tổ chức triển lãm chung lần đầu tiên với các nhà văn tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam năm 2005 với tên gọi “Nhà văn vẽ’’. Sau đó ngừng vẽ cho tới năm 2012, ông vẽ trở lại và tham dự triển lãm nhiều lần với nhóm họa sĩ G39. Triển lãm ‘’Người Thổi Sáo’’ là triển lãm cá nhân đầu tiên ông. Nhân dịp này, chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với nhà thơ Nguyễn Quang Thiều.

Những giá trị đồ hoạ Việt Nam tại triển lãm mỹ thuật "Khắc hoạ"

ĐĂNG HUỲNH |

Triển lãm mỹ thuật "Khắc hoạ" sẽ giới thiệu các tác phẩm của 3 họa sĩ đồ họa tài ba: Họa sĩ Trần Nguyên Đán, Lê Mai Khanh, Phạm Khắc Quang.

Trầm trồ với triển lãm tranh về Bùi Xuân Phái của những họa sĩ nhí

Văn Thắng - Hà Phương |

Tại triển lãm tranh “100 năm Bùi Xuân Phái - Tranh Văn Dương Thành và thế hệ nối tiếp” bên cạnh những bức họa mà họa sĩ Văn Dương Thành vẽ Bùi Xuân Phái, buổi triển lãm còn mang tới những tác phẩm đặc sắc của các "họa sĩ nhí" ở độ 12-15 tuổi được nữ họa sĩ Văn Dương Thành đào tạo.

Cơ sở kinh doanh xăng dầu ở Đắk Lắk cam kết không găm hàng

Bảo Trung |

Hàng trăm cơ sở kinh doanh xăng dầu trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk cam kết không đầu cơ găm hàng thu lợi bất chính và chỉ ngừng bán hàng khi có lý do chính đáng, đồng thời được cơ quan có thẩm quyền cho phép...

Luận án tiến sĩ về áo ngực và ngày quốc tế không mặc áo ngực

Mi Lan |

Ngày 13.10 hằng năm được lấy làm ngày quốc tế không mặc áo ngực, kêu gọi phụ nữ khắp thế giới hãy thả tự do cho bộ ngực trong vòng 24h.

Sắp xét xử kẻ nhiều lần bạo hành, đóng đinh gây tử vong cho bé gái 3 tuổi

Việt Dũng |

Hà Nội - Nguyễn Trung Huyên - kẻ nhiều lần bạo hành, đóng đinh vào đầu bé gái 3 tuổi khiến nạn nhân tử vong, sắp bị đưa ra xét xử.

Vì 150 USD tiền thưởng, vận động viên marathon đứng câu giờ ở vạch đích

TAM NGUYÊN |

Sự kiện thú vị, và cũng có thể gây tranh cãi, xảy ra tại giải Alcudia Half Marathon khi người về nhất không muốn phá quá sâu kỷ lục…

Tiếp tục thương vụ mua Twitter, tài sản của tỉ phú Elon Musk tăng sốc

Khương Duy |

Theo Engadget, Twitter đã một lần nữa đồng ý với đề xuất mua lại công ty với giá 54,20 USD một cổ phiếu của Elon Musk. Trong một tuyên bố, công ty xác nhận rằng họ đã nhận được thư của Elon Musk nói về ý định muốn hoàn tất thương vụ. Sau thông tin này, tài sản của tỉ phú giàu nhất hành tinh tăng mạnh.

Trò chuyện với nhà thơ Nguyễn Quang Thiều nhân triển lãm "người thổi sáo"

Lê Thiết Cương (thực hiện) |

Nguyễn Quang Thiều sinh năm 1957, ông là nhà thơ, nhà văn, dịch giả, bắt đầu vẽ ở tuổi 48 (năm 2005). Ông tổ chức triển lãm chung lần đầu tiên với các nhà văn tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam năm 2005 với tên gọi “Nhà văn vẽ’’. Sau đó ngừng vẽ cho tới năm 2012, ông vẽ trở lại và tham dự triển lãm nhiều lần với nhóm họa sĩ G39. Triển lãm ‘’Người Thổi Sáo’’ là triển lãm cá nhân đầu tiên ông. Nhân dịp này, chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với nhà thơ Nguyễn Quang Thiều.

Những giá trị đồ hoạ Việt Nam tại triển lãm mỹ thuật "Khắc hoạ"

ĐĂNG HUỲNH |

Triển lãm mỹ thuật "Khắc hoạ" sẽ giới thiệu các tác phẩm của 3 họa sĩ đồ họa tài ba: Họa sĩ Trần Nguyên Đán, Lê Mai Khanh, Phạm Khắc Quang.

Trầm trồ với triển lãm tranh về Bùi Xuân Phái của những họa sĩ nhí

Văn Thắng - Hà Phương |

Tại triển lãm tranh “100 năm Bùi Xuân Phái - Tranh Văn Dương Thành và thế hệ nối tiếp” bên cạnh những bức họa mà họa sĩ Văn Dương Thành vẽ Bùi Xuân Phái, buổi triển lãm còn mang tới những tác phẩm đặc sắc của các "họa sĩ nhí" ở độ 12-15 tuổi được nữ họa sĩ Văn Dương Thành đào tạo.