Kiểm duyệt phim: Tiền kiểm hay hậu kiểm, Nhà nước hay tư nhân?

Việt Văn |

Câu chuyện nóng của điện ảnh hiện nay là thực hiện cơ chế tiền kiểm hay hậu kiểm cũng như tiếp tục để Cục điện ảnh đóng vai trò kiểm duyệt hay giao cho các đơn vị tự kiểm duyệt, tự chịu trách nhiệm về phim Việt sản xuất và phim ngoại nhập?

“Lọt lưới”

Thực tế vài năm gần đây, Hội đồng duyệt phim quốc gia để lọt lưới một số phim có hình ảnh “đường lưỡi bò” như “Điệp vụ biển đỏ” hay “Everest, người tuyết bé nhỏ” và bị dư luận phê phán tơi bời. Sau đó là vụ cấm không cho “Ròm” đi dự LHP quốc tế Busan vì phạm luật điện ảnh rồi sau “Ròm” lại đoạt giải (ở hạng mục phim đầu tay)… khiến một số ý kiến cho rằng Cục điện ảnh không nên kiểm duyệt phim nữa, vì như thế sẽ hạn chế sự phát triển của điện ảnh và dẫn ra các nước bỏ kiểm duyệt từ lâu. Song thực tế luật điện ảnh ở một số nước như Trung Quốc hay Singapore khi duyệt phim còn khắc nghiệt và chặt chẽ hơn nhiều so với Việt Nam, kể cả xử lý hình sự và rút giấy phép sản xuất, chiếu phim.

Câu chuyện ở đây chỉ là “tiền kiểm hay hậu kiểm? Và ai duyệt?”. Vì Hội đồng duyệt phim quốc gia gồm nhiều vị đã cao tuổi, thời lượng duyệt phim khá căng thẳng trong khi tiền bồi dưỡng chẳng là bao mà chỉ sơ sảy chút là bị “lên án” ngay nếu phim có “vấn đề” bị dư luận “soi” ra. Thế nên có nhiều vị được mời cũng từ chối vào Hội đồng, bởi nhiều khi lợi chưa thấy đâu mà áp lực và sự căng thẳng tinh thần là rõ. Ngay cả những phim như “Everest, người tuyết bé nhỏ”, hình ảnh vi phạm chỉ trong tích tắc nên ngay khi phim chiếu cho giới truyền thông và sau đó suốt 2 tuần chiếu rạp không ai phát hiện ra, mãi sau này mới có khán giả phát hiện ra...

Lợi và hại

Chuyển việc duyệt phim về cho các đơn vị, cơ sở sản xuất phim Việt và nhập phim ngoại để cho họ trực tiếp thực hiện sẽ phát huy tinh thần tự chủ, tự chịu trách nhiệm có phải là một giải pháp hay? Và như thế Cục điện ảnh chỉ đóng vai trò hậu kiểm, nếu có chuyện gì xảy ra, hoặc nếu cần có thể tiền kiểm một số phim “nhạy cảm”.

Có ý kiến từ một nhà quản lý cho rằng: Giao đơn vị tự kiểm duyệt chỉ nên dành cho phim Việt còn với phim ngoại nhập chiếu rạp vẫn nên để Cục điện ảnh tiền kiểm. Lý do phim chiếu rạp có tác động, gây ảnh hưởng xã hội rất lớn, vì thế nếu chuyện xấu xảy ra, hậu quả sẽ khôn lường.

Nhưng lại có ý kiến từ một vị quản lý khác nêu lên: nếu tiền kiểm phim chiếu rạp mà hậu kiểm phim chiếu mạng thì không công bằng. Chưa kể với phim chiếu mạng thì Luật điện ảnh hiện hành chưa có kiểm duyệt phim chiếu mạng, nhất là trên nền tảng online có trả tiền. Trong khi tình hình Covid-19 đã khiến nhiều nhà sản xuất tập trung vào phim chiếu mạng, trong đó có Galaxy Play theo dự kiến sẽ đầu tư hàng trăm tỷ đồng để sản xuất những phim bộ độc quyền, chiếu trên nền tảng online. Để thu hút đông khán giả, các bộ phim sẽ phải đi vào những vấn đề “nóng” thời sự trong đời sống xã hội qua những câu chuyện trong gia đình… Và phim chiếu mạng hiện nay gần như được thả nổi và khá nhiều phim đã vi phạm những yếu tố thuần phong mỹ tục, với cảnh “nóng” quá đà cũng như quảng cáo bia, rượu trá hình…

Một hội đồng kiểm duyệt phim là cần thiết, nhưng duyệt như thế nào và do ai là chuyện cần bàn.

Nhà sản xuất N.T.V từng nửa đùa nửa thật than với một người bạn: Phim hành động mà cắt gần hết cảnh hành động, phim kinh dị mà cắt gần hết cảnh ma, phim tình yêu mà cắt gần hết cảnh “nóng”… thì còn gì là phim.

Nếu để các đơn vị tư nhân tự lập hội đồng duyệt phim và không loại trừ họ sẽ mời chính một số chuyên gia điện ảnh hay nhà quản lý bên ngoài thì sao? Khi đó việc kiểm duyệt sẽ khách quan hơn và cũng tránh tình trạng không phải không từng có chuyện “đi đêm” với một số thành viên hội đồng duyệt để cho qua một số cảnh “nóng”, bạo lực trong phim.

Tiền kiểm hay hậu kiểm? Có lẽ câu trả lời là: Cục điện ảnh - cơ quan quản lý Nhà nước lĩnh vực điện ảnh chỉ nên đóng vai trò hậu kiểm. Có điều phải tăng chế tài xử phạt, tùy theo mức độ vi phạm, cao nhất có thể là rút giấy phép kinh doanh, hoạt động điện ảnh, còn mức phạt hiện nay theo Luật Điện ảnh hiện hành là quá nhẹ và chưa đủ sức răn đe. Còn Luật điện ảnh (sửa đổi) vẫn đang tiếp tục được góp ý, xây dựng để hoàn thiện cho cập nhật với hoạt động điện ảnh hiện nay ở Việt Nam và trên thế giới.

Việt Văn
TIN LIÊN QUAN

Phim về các nhân vật lịch sử và ước vọng cho điện ảnh Việt

NGỌC DỦ |

Làm phim về các nhân vật lịch sử, người nổi tiếng... đang là xu hướng của màn ảnh Việt với đầy những thách thức cũng như ước vọng về một ngày mai...

Top những bộ phim hay nhất mọi thời đại về Giáng sinh

Tuấn Đạt |

Những bộ phim kinh điển về Giáng sinh được xếp vào danh sách tác phẩm hay nhất mọi thời đại.

2 bộ phim Hàn Quốc dính thị phi năm 2020

Tuấn Đạt |

Năm 2020 có nhiều biến động đối với phim Hàn Quốc khi một số bộ phim đình đám dính thị phi.

Phim truyền hình Việt vì sao cứ bị chê “nhạt”?

Tiêu Phong |

Ths Nguyễn Thị Hiền - Viện Văn hóa nghệ thuật quốc gia Việt Nam - cho biết: Trong năm 2020 (tính tới ngày 23.11), có tổng số 111.702 tập phim Việt được phát sóng trên các đài truyền hình nhưng chỉ có 4,3% số tập đạt được từ 100.000 khán giả trở lên ở 4 thành phố lớn là: Hà Nội, Đà Nẵng, TPHCM và Cần Thơ. Số tập phim không có khán giả ở các thành phố này chiếm tới 50%, tương đương với 55.893 tập. Đây có thể xem là một minh chứng rõ nét rằng, phim Việt nhạt nhòa, thiếu sức hút trên sóng truyền hình thời gian gần đây.

Ba Lan muốn Đức ủng hộ để từ bỏ thỏa thuận mua dầu qua đường ống Druzhba

Thanh Hà |

Nếu EU áp trừng phạt đường ống dẫn dầu Druzhba, Ba Lan và Đức có thể thoát khỏi cam kết nhập khẩu dầu của Nga mà không bị xử phạt.

Lộ trình nào để thay thế hoàn toàn xe buýt truyền thống bằng xe buýt điện?

MINH HÀ |

Theo các chuyên gia, để thực hiện lộ trình thay thế hoàn toàn xe buýt truyền thống bằng xe buýt điện, thành phố Hà Nội cần phải nghiên cứu kỹ lưỡng, để đảm bảo tính hiệu quả, tránh lãng phí và gây thiệt hại cho doanh nghiệp vận hành xe buýt.

Argentina vs Mexico: Dự đoán tỉ số World Cup 2022 bằng công nghệ A.I

Hoàng Minh |

World Cup 2022: Argentina đang muốn lấy lại tinh thần sau khi bị cắt đứt chuỗi 35 trận toàn thắng trong ngày ra quân tại sân Lusail. Với phong độ đang ở điểm rơi tốt nhất, Argentina đang có 61,2% cơ hội chiến thắng trong trận gặp Mexico vào rạng sáng mai. Cả 2 đội đang tìm kiếm một chiến thắng để có thể giành vé đi tiếp. Một trận hòa sẽ không đủ đảm bảo chắc chắn để một trong hai đội góp mặt tại vòng loại trực tiếp, nhưng khả năng này vẫn có thể xảy ra với xác suất 21%. Dự kiến đây sẽ là một trận đấu căng thẳng và kịch tính của World Cup 2022. Đó là những dự đoán về trận đấu giữa Argentina vs Mexico bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo dựa trên việc phân tích dữ liệu của Báo Lao Động.

Hạ Tunisia 1-0, Australia có chiến thắng đầu tiên tại World Cup kể từ 2010

NHÓM PV |

Kiên cường chơi phòng ngự trước Tunisia, Australia có trận thắng đầu tiên tại các kỳ World Cup kể từ năm 2010. 

Phim về các nhân vật lịch sử và ước vọng cho điện ảnh Việt

NGỌC DỦ |

Làm phim về các nhân vật lịch sử, người nổi tiếng... đang là xu hướng của màn ảnh Việt với đầy những thách thức cũng như ước vọng về một ngày mai...

Top những bộ phim hay nhất mọi thời đại về Giáng sinh

Tuấn Đạt |

Những bộ phim kinh điển về Giáng sinh được xếp vào danh sách tác phẩm hay nhất mọi thời đại.

2 bộ phim Hàn Quốc dính thị phi năm 2020

Tuấn Đạt |

Năm 2020 có nhiều biến động đối với phim Hàn Quốc khi một số bộ phim đình đám dính thị phi.

Phim truyền hình Việt vì sao cứ bị chê “nhạt”?

Tiêu Phong |

Ths Nguyễn Thị Hiền - Viện Văn hóa nghệ thuật quốc gia Việt Nam - cho biết: Trong năm 2020 (tính tới ngày 23.11), có tổng số 111.702 tập phim Việt được phát sóng trên các đài truyền hình nhưng chỉ có 4,3% số tập đạt được từ 100.000 khán giả trở lên ở 4 thành phố lớn là: Hà Nội, Đà Nẵng, TPHCM và Cần Thơ. Số tập phim không có khán giả ở các thành phố này chiếm tới 50%, tương đương với 55.893 tập. Đây có thể xem là một minh chứng rõ nét rằng, phim Việt nhạt nhòa, thiếu sức hút trên sóng truyền hình thời gian gần đây.