Hướng đi nào cho nghệ thuật Chèo?

HẢI LINH |

Cùng với sự phát triển rộng mở của sân khấu, nhiều thách thức đặt ra cho bộ môn nghệ thuật Chèo ở thì... tương lai.

Phát triển hay chỉ là... chống đỡ?

Nghệ thuật truyền thống đang phải đối mặt trước những khó khăn nhất định khi thị hiếu của người xem đang có nhiều sự lựa chọn và thu hút bởi những loại giải trí mới, đa dạng. Trong đó, Chèo dường như là môn nghệ thuật khá xa lạ với giới trẻ hiện đại.

Trước tình trạng các nhà hát hay đoàn chèo bị thu hẹp về quy mô hay nhiều nghệ sĩ khó bám trụ được với nghề, thậm chí là bỏ nghề, NSƯT Phú Kiên - Trưởng đoàn Nhà hát Chèo Việt Nam - người đã gắn bó 31 năm với bộ môn nghệ thuật này từng cho biết, sự khó khăn và bấp bênh về nghề đã ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống khiến cho rất nhiều nghệ sĩ giỏi buộc phải làm đơn xin nghỉ việc, xếp lại một góc đam mê và lựa chọn cho mình một lối rẽ khác.

Đặc biệt, năm 2020 được xem là một năm “khó chồng khó” bởi dịch bệnh và thiên tai, mọi hoạt động giải trí buộc phải đóng cửa tạm nghỉ. Trao đổi với báo Lao Động, NSƯT Thu Huyền - Phó GĐ Nhà hát Chèo Hà Nội cho hay, COVID-19 gây ảnh hưởng đến mọi lĩnh vực và nghệ thuật Chèo không nằm ngoài sức ảnh hưởng đó. Đáng lẽ, mùa xuân là thời điểm để nghệ thuật sân khấu được thể hiện nhiều nhất, thì lại rơi đúng vào thời điểm dịch bệnh bùng phát. Khó khăn thêm chồng chất nhiều hơn khi phải đối mặt với mọi vấn đề, đặc biệt là về kinh phí. Nhiều nhà hát tư nhân xã hội hóa thậm chí đã phải đóng cửa không thể hoạt động.

Bên cạnh những khó khăn thấy trước mắt, một trong những vấn đề lớn đặt ra cho nghệ thuật chèo là hướng đi nào để duy trì, phát triển một loại hình nghệ thuật truyền thống bởi thực trạng Chèo từ lâu đã không còn đủ sức hấp dẫn đối với khán giả, nhất là đối với giới trẻ. Lý do một phần cũng vì các tác phẩm kinh điển diễn lại quá nhiều, sự sáng tạo trong những kịch bản mới còn ít, nội dung chưa đủ sức hút kéo khán giả đến thưởng thức.

Đặc biệt là sân khấu chèo thiếu đi một đội ngũ sáng tác chất lượng, dẫn tới kịch bản chèo không còn mang dấu ấn truyền thống mà trong đó, nhiều vở chèo cải biên quá đà nên khó chạm vào trái tim người xem, nhất là đối tượng khán giả của bộ môn Chèo đa phần đều là người cao tuổi.

Theo nhận định của NSƯT Thu Huyền, đây có lẽ cũng là một thách thức nữa của nghệ thuật chèo nhưng không phải vì thế mà những nghệ sĩ còn dành nhiều tình yêu cho bộ môn này lại từ bỏ. “Càng không có khán giả chúng ta lại phải càng tìm cách để đưa họ trở lại và đến gần hơn với Chèo. Luôn đặt chất lượng tác phẩm nghệ thuật lên hàng đầu, và khi khán giả được thỏa mãn thì chắc chắn sẽ lại tìm đến và lan tỏa đến cộng đồng” - NSƯT Thu Huyền nói.

Đổi mới để bảo tồn

Trước những dấu hiệu trên, đã có những biện pháp, chính sách được bàn thảo nhằm từng bước bảo tồn, phát huy nghệ thuật Chèo trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Việc đổi mới sẽ luôn là giải pháp tối ưu nhất để thu hút sự quan tâm trở lại. Tuy nhiên, không phải bất kỳ một hình thức đổi mới nào cũng là đúng đắn với giá trị truyền thống cốt lõi. Đặc biệt, chèo là loại hình nghệ thuật cần mang một tính chất rất riêng.

NSND Quốc Trượng - GĐ Nhà hát Chèo Quân đội từng chia sẻ với báo giới rằng, để thu hút và giữ chân khán giả rất cần những tác phẩm chất lượng, bám sát vào thực tế đời sống hiện nay. Đồng thời cần có sự sáng tạo mới mẻ nhưng không mất đi bản sắc. Ngoài ra, việc xây dựng đội ngũ, tìm kiếm và đào tạo những gương mặt mới thông qua các cuộc thi để tiếp tục cống hiến cho bộ môn Chèo cũng cần được chú trọng.

Mới đây, cuộc thi “Tài năng trẻ diễn viên Chèo toàn quốc 2020” (diễn ra từ ngày 4 đến 12.11) được tổ chức tại Hà Nam với 63 diễn viên trẻ thuộc 11 đơn vị đăng ký tham gia. BTC kỳ vọng, cuộc thi sẽ ươm mầm thêm nhiều tài năng và tiếp thêm đam mê cho mỗi thí sinh.

Bên cạnh đó, một việc làm hết sức quan trọng là đưa nghệ thuật Chèo vào các trường học. Đối với các bậc tiểu học nên hướng sự tập trung vào các vở chèo mang tính vui nhộn, huyền thoại để phù hợp với lứa tuổi học sinh như “Thạch Sanh”, “Cây tre trăm đốt”, “Lọ Lem”… còn với các cấp học khác sẽ là các vở chèo mang thông điệp nhân văn, ý nghĩa đến gần hơn với tâm tư suy nghĩ của các em học sinh ở lứa tuổi mới lớn. Đồng thời, tạo cơ hội giao lưu, trò chuyện cùng các nghệ sĩ, nhà nghiên cứu xoay quanh nghệ thuật Chèo khơi gợi sự hứng thú tìm hiểu giúp các em học sinh yêu thích, gắn bó hơn với loại hình nghệ thuật truyền thống này.

Trẻ hóa sân khấu là điều cần làm trong thời điểm hiện tại và tương lai. Tuy nhiên, trẻ hóa cần đi đôi với chất lượng nghệ thuật và cách bảo tồn giá trị cốt lõi - NSƯT Thu Huyền.

HẢI LINH
TIN LIÊN QUAN

Nâng cao nhận thức về vai trò của văn học nghệ thuật trong sự phát triển của đất nước

NGUYÊN ANH - NGÂN NGUYỄN |

Hơn 200 học viên tham dự hội nghị tập huấn “Nâng cao nhận thức về vai trò của văn học nghệ thuật trong sự phát triển của đất nước thời kỳ mới” do Hội đồng lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương tổ chức.

Sân khấu rộn ràng trở lại, nỗ lực phục hồi phải cùng chung tay

NGỌC DỦ |

Sân khấu TP.Hồ Chí Minh những năm gần đây đã bấp bênh, phập phù do việc cạnh tranh với các loại hình giải trí khác thì thời gian qua lại bị ảnh hưởng nặng nề của dịch bệnh. Tuy nhiên kể từ đầu tháng chín này, hàng loạt sân khấu sáng đèn với quyết tâm của các nghệ sĩ...

Đưa nghệ thuật Tuồng thành sản phẩm du lịch đặc trưng

Mai Hương |

Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh (Đà Nẵng), tuy gặp nhiều khó khăn, nhất là sau dịch COVID-19, vẫn là một trong những điển hình về sự nỗ lực trong việc tăng sức hút khán giả thông qua thay đổi, vận động sáng tạo với những chương trình hoạt động hấp dẫn.

Sân khấu bão hòa, nghệ sĩ trẻ trăn trở với nghề

BỈ ĐÔNG |

Mưu sinh trong thời điểm sân khấu bão hòa và chịu nhiều ảnh hưởng sau dịch bệnh, giống như một “cuộc chiến”. Nhưng, có những nghệ sĩ trẻ vẫn kiên trì diễn, dù khán phòng thưa vắng khán giả.

Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã có nhiều giải pháp hỗ trợ người lao động mất việc

PHƯƠNG NGÂN - CHÂN PHÚC |

TPHCM - Tại LĐLĐ quận Bình Thạnh, sáng ngày 17.1, ông Trần Thanh Hải - Phó Chủ tịch Thường trực Tổng LĐLĐ Việt Nam đã đến thăm, động viên và trao quà Tết cho người lao động có hoàn cảnh khó khăn đang làm việc trên địa bàn. Đồng thời, ông Trần Thanh Hải cũng đã thông tin một số giải pháp nhằm hỗ trợ người lao động bị mất việc, giảm việc.

Hệ luỵ từ vụ Công đoàn ACB mua chui cổ phiếu bị xử phạt 3 tỉ đồng

Lan Hương |

Thông tin Công đoàn ngân hàng ACB mua chui cổ phiếu ACB đã thu hút sự quan tâm đặc biệt. Động thái trên đã ảnh hưởng đến sự minh bạch của thị trường chứng khoán Việt Nam trong bối cảnh niềm tin của nhà đầu tư vào thị trường chứng khoán đang bị ảnh hưởng nặng nề.

Rung lắc thượng tầng tại Eximbank: Thập kỷ rối ren chưa kết thúc

Đức Mạnh |

Cơ cấu thượng tầng tại Ngân hàng Eximbank đã có nhiều biến động mạnh. Cổ đông ngoại gắn bó 16 năm đã chuyển nhà, thế chân bởi nhân tố bí ẩn liên quan đến Tập đoàn Bamboo Capital. 

Cha đẻ của mèo AI mà cư dân mạng nhầm tưởng ở Ninh Thuận lên tiếng

Hữu Long |

Nguyễn Lê Thái Nguyên vẽ mèo Tết bằng công nghệ AI rồi chia sẻ lên trang cá nhân. Những hình ảnh tuyệt đẹp về mèo nhận được vô số lời khen từ nhiều người bạn. Có không ít người đến nay vẫn nhầm lẫn đây là mèo Tết có nguồn gốc từ Ninh Thuận.

Nâng cao nhận thức về vai trò của văn học nghệ thuật trong sự phát triển của đất nước

NGUYÊN ANH - NGÂN NGUYỄN |

Hơn 200 học viên tham dự hội nghị tập huấn “Nâng cao nhận thức về vai trò của văn học nghệ thuật trong sự phát triển của đất nước thời kỳ mới” do Hội đồng lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương tổ chức.

Sân khấu rộn ràng trở lại, nỗ lực phục hồi phải cùng chung tay

NGỌC DỦ |

Sân khấu TP.Hồ Chí Minh những năm gần đây đã bấp bênh, phập phù do việc cạnh tranh với các loại hình giải trí khác thì thời gian qua lại bị ảnh hưởng nặng nề của dịch bệnh. Tuy nhiên kể từ đầu tháng chín này, hàng loạt sân khấu sáng đèn với quyết tâm của các nghệ sĩ...

Đưa nghệ thuật Tuồng thành sản phẩm du lịch đặc trưng

Mai Hương |

Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh (Đà Nẵng), tuy gặp nhiều khó khăn, nhất là sau dịch COVID-19, vẫn là một trong những điển hình về sự nỗ lực trong việc tăng sức hút khán giả thông qua thay đổi, vận động sáng tạo với những chương trình hoạt động hấp dẫn.

Sân khấu bão hòa, nghệ sĩ trẻ trăn trở với nghề

BỈ ĐÔNG |

Mưu sinh trong thời điểm sân khấu bão hòa và chịu nhiều ảnh hưởng sau dịch bệnh, giống như một “cuộc chiến”. Nhưng, có những nghệ sĩ trẻ vẫn kiên trì diễn, dù khán phòng thưa vắng khán giả.