Độc đáo lễ hội đập trống của người Ma Coong

PHI LONG - ĐỨC TUẤN |

QUẢNG BÌNH - Hàng năm, cứ vào ngày 16 tháng Giêng âm lịch, người Ma Coong lại tổ chức lễ hội đập trống nhằm cầu trời, đất cho mưa thuận gió hòa, nương rẫy được tươi tốt, bản làng được ấm no, khỏe mạnh, gia súc không bị dịch bệnh…

Video về lễ hội đập trống của người Ma Coong tại Quảng Bình. Thực hiện: Đ.T

Đây là một trong những lễ hội lớn và quan trọng nhất của người Ma Coong. Vào ngày 27.8.2019, Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch đã công nhận lễ hội đập trống của người Ma Coong (xã Thượng Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình) là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

 
Rất đông người tham gia Lễ hội đập trống của người Ma Coong. Ảnh: Đ.T
Rất đông người tham gia lễ hội đập trống của người Ma Coong. Ảnh: Đ.T

Hiện nay, tại xã Thượng Trạch có 18 thôn bản với gần 700 hộ dân, trên 3.000 nhân khẩu, trong đó có trên 85% là người Ma Coong.

Từ xa xưa, người Ma Coong sống giữa đại ngàn Trường Sơn ở các bản của xã Thượng Trạch và nhiều bản làng khác ở tận đất nước bạn Lào đã có lễ hội đập trống mang đậm màu sắc dân gian rất đặc sắc.

Già làng Đinh Son làm lễ cũng tế Giàng và tổ tiên. Ảnh: Đ.T
Già làng Đinh Son làm lễ cũng tế Giàng và tổ tiên. Ảnh: Đ.T

Theo truyền thuyết của người Ma Coong, ngày xưa vùng đất của người Ma Coong đang ở xuất hiện một con khỉ ác màu vàng, hàng đêm nó thường vào rẫy của bà con dân bản ăn ngô, phá lúa và cây trái của bà con. Từ khi có khỉ ác xuất hiện, người Ma Coong liên tục mất mùa đói kém, đau ốm triền miên. Người Ma Coong dùng nhiều cách đuổi khỉ ác nhưng vẫn bất lực.

Mâm cỗ cúng Giàng của người Ma Coong. Ảnh: Đ.T
Mâm cỗ cúng Giàng của người Ma Coong. Ảnh: Đ.T

Đêm trước ngày rằm tháng Giêng, vị già bản nằm mơ thấy Giàng (thần trời) hiện về mách bảo, muốn đuổi khỉ thì hãy làm một chiếc trống tiếng thật vọng mang ra đánh vào đêm trăng sáng nhất, khi khỉ ác về phá mùa màng.

Ngay hôm sau, đàn ông người Ma Coong khẩn trương hoàn thành ngay một chiếc trống đẹp, âm thanh to ấm, vang xa tận sâu trong lòng đại ngàn Trường Sơn. Chờ khỉ đến đúng giờ trăng sáng nhất đêm rằm 16, thanh niên mang trống ra thay nhau đánh, khỉ ác hoảng sợ bởi tiếng trống nên trốn khỏi vùng đất này, không bao giờ trở lại.

Trống của người Ma Coong được bịt bởi da một con trâu to khỏe. Ảnh: Đ.T
Trống của người Ma Coong được bịt bởi da một con trâu to khỏe. Ảnh: Đ.T

Để tưởng nhớ vị già bản tiên tổ người Ma Coong, đền đáp công ơn của Giàng, những của ngon vật lạ trên vùng đất của người Ma Coong được lựa chọn, bày biện làm lễ cúng tế linh đình.

Suốt cả ngày 16 tháng Giêng âm lịch, dân bản Cà Roòng ai cũng bận rộn vì tối này là trung tâm của lễ hội đập trống. Đàn ông thì lo phần chuẩn bị hội, còn đàn bà thì chuẩn bị thức ăn để tiếp đón bà con từ các bản khác đến.

Khi khai hội, người Ma Coong đánh vào trống theo tiếng chiêng. Ảnh: Đ.T
Khi khai hội, người Ma Coong đánh vào trống theo tiếng chiêng. Ảnh: Đ.T

Trước ngày diễn ra lễ hội, người dân ai có gì đóng góp nấy cho làng, nhưng không thể không đóng góp gạo nếp để làng nấu rượu hiêng - thứ rượu được nấu bằng nếp nương với men lá, có màu trắng như sữa, chỉ được dùng cúng và mời khách quý.

Lễ thức của lễ hội đập trống diễn ra theo những quy định của dân bản rất nghiêm ngặt và chặt chẽ. Bộ phận cúng lễ là già bản - người đứng đầu trong dòng họ và được coi là chủ đất ở đây. Theo nghi thức, lễ hội đập trống được tiến hành theo 2 phần, gồm: phần lễ và phần hội.

Lễ hội thu hút sự tham gia của du khách nước ngoài. Ảnh: Đ.T
Lễ hội thu hút sự tham gia của du khách nước ngoài. Ảnh: Đ.T

Trống của người Ma Coong cũng rất đặc biệt, tang trống được làm từ cây chi cúp (một loại cây thuốc rỗng, sống hàng mấy chục năm trong rừng sâu và có thể dùng hết năm này sang năm khác), mặt trống được bịt bởi da một con trâu to khỏe. Trống trong lễ hội được chằng bằng sợi dây mây rừng xâu chéo với nhau, rồi lấy những nêm tre nêm chặt lại.

 
Lễ hội diễn ra vô cùng náo nhiệt và hấp dẫn. Ảnh: Đ.T
Lễ hội diễn ra vô cùng náo nhiệt và hấp dẫn. Ảnh: Đ.T

Trống phải đánh cho kỳ thủng trước khi trời sáng mới thôi, trời đất mới chứng giám cho lòng thành của mọi người, trong năm tới mới được mùa màng.

Vừa đánh trống, lũ thanh niên vừa la vang rừng: “Roa lữ Giàng ơi!”. Trống thủng càng sớm, thanh niên càng mau được dắt tay bạn tình vào rừng tình tự.

Trải qua nhiều biến đổi, lễ hội đập trống của người Ma Coong vẫn còn nguyên đó những giá trị văn hóa không thể phai mờ, ẩn sâu bên trong là tín ngưỡng phồn thực trong sinh hoạt văn hóa cộng đồng, cầu mong sự hài hoà âm dương trong cuộc sống.

PHI LONG - ĐỨC TUẤN
TIN LIÊN QUAN

Nghìn người chen chân xem diễu hành lễ hội Tết Nguyên tiêu

Anh Tú - Ngọc Ánh |

TPHCM -  Chiều tối ngày 5.2, ​​Ban Tổ chức các ngày Lễ lớn thành phố phối hợp cùng Ủy ban nhân dân Quận 5  tổ chức Lễ hội Nguyên tiêutrong đó nổi bật với hoạt động diễu hành nghệ thuật đường phố.

Đặc sắc lễ hội Cầu ngư tại Quảng Bình

PHI LONG - ĐỨC TUẤN |

Ngày 5.2, Sở Văn hóa - Thể thao tỉnh Quảng Bình phối hợp với UBND xã Cảnh Dương (huyện Quảng Trạch) tổ chức lễ hội Cầu ngư và phát động lễ ra quân đánh bắt hải sản đầu năm 2023.

Hàng ngàn người tham gia lễ hội tại ngôi chùa cổ nhất miền Trung

PHI LONG - ĐỨC TUẤN |

QUẢNG BÌNH - Ngày 5.2, UBND huyện Lệ Thủy phối hợp với Ban Trụ trì chùa Hoằng Phúc tổ chức lễ hội di tích lịch sử Quốc gia chùa Hoằng Phúc năm 2023.

Cầu Hiền Lương lịch sử đang xuống cấp nghiêm trọng

HƯNG THƠ |

Nhiều hạng mục trên cầu Hiền Lương lịch sử thuộc Khu di tích Quốc gia đặc biệt đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải tại tỉnh Quảng Trị đang xuống cấp nghiêm trọng.

Tổng thống bất đắc dĩ-người vắng mặt khi ông Biden đọc Thông điệp Liên bang

Thanh Hà |

Khi Tổng thống Joe Biden đọc Thông điệp Liên bang tại Điện Capitol, tất cả các quan chức đều có mặt, trừ một thành viên nội các.

Ngành nào có doanh nghiệp niêm yết làm ăn bết bát nhất quý vừa qua?

Đức Mạnh |

Doanh nghiệp niêm yết ba ngành thép, sản xuất thực phẩm và chứng khoán "dắt tay" nhau kéo lùi đà tăng trưởng lợi nhuận toàn thị trường chứng khoán xuống 24,8% trong quý IV/2022.

Công việc bị ảnh hưởng khi 4 tuyến cáp quang biển bị đứt

HỮU CHÁNH |

Việt Nam hiện có hơn 72 triệu người dùng Internet, đứng thứ 12 toàn cầu. Do đó, việc bốn tuyến cáp quang biển gặp sự cố tác động rất lớn đến cuộc sống của nhiều người dân.

Nghỉ việc trước Tết, người lao động loay hoay tìm việc đầu năm

LƯƠNG HẠNH - MINH HƯƠNG |

Ghi nhận tại Khu Công nghiệp Thăng Long (Đông Anh, Hà Nội) những ngày đầu năm, ở khu vực dán thông báo tuyển dụng thu hút nhiều người lao động đến tìm việc làm. Hầu hết họ đều mong muốn tìm công việc có mức lương khoảng từ 8-10 triệu đồng, được tăng ca thường xuyên..

Nghìn người chen chân xem diễu hành lễ hội Tết Nguyên tiêu

Anh Tú - Ngọc Ánh |

TPHCM -  Chiều tối ngày 5.2, ​​Ban Tổ chức các ngày Lễ lớn thành phố phối hợp cùng Ủy ban nhân dân Quận 5  tổ chức Lễ hội Nguyên tiêutrong đó nổi bật với hoạt động diễu hành nghệ thuật đường phố.

Đặc sắc lễ hội Cầu ngư tại Quảng Bình

PHI LONG - ĐỨC TUẤN |

Ngày 5.2, Sở Văn hóa - Thể thao tỉnh Quảng Bình phối hợp với UBND xã Cảnh Dương (huyện Quảng Trạch) tổ chức lễ hội Cầu ngư và phát động lễ ra quân đánh bắt hải sản đầu năm 2023.

Hàng ngàn người tham gia lễ hội tại ngôi chùa cổ nhất miền Trung

PHI LONG - ĐỨC TUẤN |

QUẢNG BÌNH - Ngày 5.2, UBND huyện Lệ Thủy phối hợp với Ban Trụ trì chùa Hoằng Phúc tổ chức lễ hội di tích lịch sử Quốc gia chùa Hoằng Phúc năm 2023.