Nga "sống khoẻ" với bộn tiền khí đốt bất chấp chiến sự Ukraina

Khánh Minh |

Nga cung cấp 45% lượng khí đốt nhập khẩu của EU, thu về 900 triệu USD mỗi ngày. Bất chấp chiến sự Ukraina, chưa bên nào sẵn sàng cắt đứt quan hệ.

Đường ống trung chuyển khí đốt Nga qua Ukraina

Nga Theo RT, cho đến nay, các lô khí đốt của Nga không bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng liên quan đến Ukraina, thậm chí còn tăng lên so với mức trước xung đột. Tuy nhiên, nguồn cung đang chịu áp lực ngày càng lớn khi các nhà nhập khẩu trong và ngoài EU đang thúc đẩy hành động mạnh mẽ hơn đối với việc mua năng lượng của Nga, tìm kiếm các nhà cung cấp thay thế trên thế giới.

Trong khi trên thế giới, "an ninh năng lượng" gây ra các cuộc tranh luận về việc đa dạng hóa nguồn cung và giảm bớt sự phụ thuộc vào các tác nhân xấu, nhưng đối với Sergiy Makogon, ý nghĩa của chúng đúng hơn: Làm thế nào để giữ cho mạng lưới gần 40.000km đường ống dẫn khí đốt tự nhiên chằng chịt ở Ukraina hoạt động trong thời kỳ chiến sự.

Vào ngày CBC nói chuyện với Makogon tuần trước, vị Giám đốc điều hành Hệ thống truyền dẫn khí đốt của Ukraina đang bận rộn định tuyến lại một đường ống gần thành phố phía bắc Kharkiv vừa bị trúng tên lửa.

Nhóm của Makogon chịu trách nhiệm về các đường ống áp suất cao vận chuyển 40 tỉ mét khối khí tự nhiên mỗi năm đến Châu Âu.

Mạng lưới đường ống dẫn khí Nga qua Ukraina đến Châu Âu. Ảnh: Map
Mạng lưới đường ống dẫn khí Nga qua Ukraina đến Châu Âu. Ảnh: OSM.org

Mạng lưới này là một mắt xích trong một hệ thống phức tạp phụ thuộc lẫn nhau giúp giữ cho Châu Âu luôn sáng và mang lại doanh thu quan trọng cho Nga. Các chuyên gia cho rằng, mạng lưới trung chuyển này đang đối mặt với mối đe dọa lớn nhất kể từ khi phương Tây bắt đầu nhập khẩu một lượng lớn khí đốt từ Liên Xô vào cuối những năm 1980.

Margarita Balmaceda - giáo sư ngoại giao và quan hệ quốc tế tại Đại học Seton Hall ở New Jersey và là tác giả của một số cuốn sách về ảnh hưởng của Nga trong lĩnh vực năng lượng - cho biết: “Hệ thống đó được tạo ra với niềm tự hào lớn từ cả hai bên. Các kỹ sư, nhà hoạch định, nhà quản lý đã thực sự hào hứng tạo ra một hệ thống... cuối cùng có thể chống chọi lại mọi căng thẳng chính trị theo thời gian, có thể vượt qua Bức màn sắt".

Tuy nhiên, bà Balmaceda nói, cuộc tấn công của Nga vào Ukraina có nguy cơ phá vỡ tiền lệ đó khi Châu Âu tìm cách thu hẹp quy mô phụ thuộc vào khí đốt của Nga và Nga đe dọa trừng phạt các quốc gia không thân thiện bằng cách thanh toán tiền khí đốt bằng đồng rúp.

Trong khi Châu Âu lo ngại về nguồn cung khí đốt, các đường ống quốc tế trung chuyển qua Ukraina cũng bị ảnh hưởng bởi cuộc xung đột.

Ông Makogon cho biết, kể từ khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự ở Ukraina vào ngày 24.2, các cuộc pháo kích đã làm hư hại một số đường ống, trạm nén khí và các điểm phân phối. "Phần lớn các thiệt hại liên quan đến các đường ống áp suất thấp do giao tranh rất nặng ở các thành phố hoặc gần các thành phố" - ông Makogon nói.

Trong một email gửi tới CBC, tập đoàn năng lượng Nga Gazprom cho hay, đang cung cấp khí đốt để vận chuyển qua Ukraina như thường lệ và "phù hợp với yêu cầu của người tiêu dùng Châu Âu".

Một đoạn ống dẫn khí bị cháy ở Kharkiv, Ukraina ngày 31.3.2022. Ảnh: Reuters
Một đoạn ống dẫn khí bị cháy ở Kharkiv, Ukraina ngày 31.3.2022. Ảnh: Reuters

"Phòng thủ năng lượng"

Ukraina là một trong bốn hành lang đường ống chính, qua đó khí đốt của Nga chảy tới bắc, trung và nam Châu Âu, cùng cung cấp khoảng 45% lượng khí đốt mà EU nhập khẩu.

Ukraina nhận được khoảng 100 triệu USD mỗi tháng cho việc trung chuyển khí đốt đến Châu Âu. Quan trọng hơn, Makogon cho biết, nó đảm bảo Nga có thể thu về khoảng 900 triệu USD mỗi ngày từ việc bán khí đốt cho Châu Âu.

“Chúng tôi gọi nó là loại phòng thủ năng lượng của chúng tôi. Chúng tôi tin rằng, miễn là chúng tôi còn đường ống quá cảnh, Nga sẽ không cố tình phá hủy cơ sở hạ tầng của chúng tôi và chúng tôi sẽ có thể cung cấp khí đốt cho người dân địa phương".

Cuối cùng, Ukraina muốn thấy Châu Âu đặt lệnh cấm vận hoàn toàn đối với dầu khí Nga, nhưng họ nhận ra rằng, việc loại bỏ dần dần có nhiều khả năng xảy ra hơn - Makogon nói. "Thật không may, chúng tôi hiểu rằng Châu Âu đang quá phụ thuộc vào khí đốt của Nga".

Về phần mình, Nga không vội cắt nguồn doanh thu mà nhu cầu năng lượng của Châu Âu tạo ra, giáo sư Balmaceda nói. Năm ngoái, Nga đã kiếm được 99 tỉ euro (107 tỉ USD) từ việc bán dầu và khí đốt cho EU.

Theo giáo sư Balmaceda, đã có một vài lần Nga sử dụng sự gián đoạn nguồn cung làm đòn bẩy: Vào năm 2006 và 2009 trong tranh chấp giá cả với Ukraina và mùa thu năm ngoái, khi nước này giảm nguồn cung khí đốt để gây áp lực lên các đối tác Châu Âu xúc tiến đường ống Nord Stream 2 đến Đức, vốn bị đình chỉ hồi tháng 2 do Nga công nhận các nước cộng hòa ly khai ở miền đông Ukraina.

Bà Balmaceda, đồng thời là cộng sự tại Trung tâm Nghiên cứu Nga và Á-Âu của Đại học Harvard và Viện Nghiên cứu Harvard Ukraina, cho biết: “Họ đã thực sự làm việc với ý tưởng trở thành một nhà cung cấp đáng tin cậy".

Trong email gửi CBC, Gazprom cho hay, "tiếp tục cung cấp xuất khẩu khí đốt đáng tin cậy cho người tiêu dùng", nhưng sẽ tuân theo lệnh của Tổng thống Nga Vladimir Putin yêu cầu các nước "không thân thiện" thanh toán tiền mua khí đốt của Nga vào tài khoản rúp.

Nga cung cấp 45% nhu cầu khí đốt của EU. Ảnh: Gazprom
Nga cung cấp 45% nhu cầu khí đốt của EU. Ảnh: Gazprom

Nga mở rộng cung cấp khí đốt

Liệu Nga có cắt nguồn cung cấp cho những người mua không tuân thủ hay không vẫn chưa rõ ràng, nhưng Carlos Torres Diaz - nhà phân tích của Rystad Energy (một công ty nghiên cứu thị trường năng lượng ở Oslo) - nói rằng, việc chuyển hướng khí đốt sang các thị trường khác sẽ không phải là điều mà Nga có thể làm nhanh chóng và một cách dễ dàng.

Nga đã mở rộng xuất khẩu khí đốt sang Trung Quốc trong những năm gần đây, nhưng đường ống hiện tại không kết nối với các mỏ khí đốt Tây Siberia và Yamal, nơi có khí đốt của Châu Âu, vì vậy việc chuyển hướng nguồn cung đó sẽ đòi hỏi phải xây dựng các kết nối mới, các dự án mở rộng - vốn khó thực hiện vì các lệnh trừng phạt Nga do chiến sự ở Ukraina.

Torres Diaz nói: “Rất nhiều cơ sở hạ tầng này đã được phát triển cùng với các công ty phương Tây như Exxon, nhưng họ đang rút lui".

Về phần mình, Châu Âu đã thực hiện một bước để loại bỏ năng lượng của Nga vào tuần trước bằng cách cấm nhập khẩu than của Nga bắt đầu từ tháng 8, nhưng làm điều tương tự đối với khí tự nhiên sẽ khó hơn nhiều, Torres Diaz nói.

Khánh Minh
TIN LIÊN QUAN

Thực hư việc Mỹ để ngỏ cửa cho Nga gia nhập NATO

Song Minh |

Nga lên tiếng về việc cựu Tổng thống Bill Clinton nói rằng Mỹ đã để ngỏ cánh cửa cho Nga trở thành thành viên NATO.

Cấm dầu khí Nga có thể gây ra cú sốc tồi tệ nhất trong lịch sử

Khánh Minh |

OPEC cảnh báo EU rằng không có sự thay thế nào cho dầu của Nga và nếu cấm sẽ gây ra cú sốc tồi tệ nhất trong lịch sử.

Cơ hội cho giới đầu cơ tài chính Mỹ kiếm tiền từ các lệnh trừng phạt Nga

Khánh Minh |

 Việc bán bớt trái phiếu của Nga do Mátxcơva bị trừng phạt vì chiến dịch quân sự ở Ukraina đã tạo ra cơ hội cho một loại hình chênh lệch giá mới mà một số người trong thế giới tài chính đang "đục nước béo cò", coi đó như một món tiền dễ dàng. 

Đề nghị truy tố hoa hậu Lã Kỳ Anh về tội trộm cắp tài sản

Anh Tú |

TPHCM - Ngày 19.5, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã hoàn tất kết luận điều tra, chuyển hồ sơ sang Viện KSND cùng cấp đề nghị truy tố bị can Lã Thị Anh (tức Lã Kỳ Anh, 32 tuổi, ngụ quận 7) về tội trộm cắp tài sản.

Nhồi cao ốc vượt sức hạ tầng, giao thông TPHCM trả giá vì kẹt xe

MINH QUÂN - ANH TÚ |

TPHCM - Nhiều tuyến đường chỉ dài 2-3 km nhưng đang oằn lưng gánh đến vài chục cao ốc, hàng chục nghìn hộ dân, khiến tình trạng kẹt xe ngày càng nghiêm trọng.

Biểu tượng văn hóa - lịch sử và nhân văn trên đất Sen hồng

LỤC TÙNG  |

Ngày 19.5.2022, kỷ niệm 132 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, tỉnh Đồng Tháp long trọng khánh thành Nhà trưng bày “Chủ tịch Hồ Chí Minh với Cách mạng Việt Nam” - một biểu tượng về văn hóa - lịch sử và nhân văn trên đất Sen hồng.

U23 Việt Nam vs U23 Malaysia: Nhận định tỉ số, lực lượng, chiến thuật

Hoàng Minh |

U23 Việt Nam vs U23 Malaysia: U23 Malaysia có phong độ khá thất thường khi có một khởi đầu rất tốt tại SEA Games 31 nhưng không giữ được hưng phấn trong 3 trận còn lại của vòng bảng. Trong khi đó U23 Việt Nam giữ sạch lưới trong vòng bảng để tiến vào trận bán kết nhưng hàng công lại khá vất vả trong việc tìm đường vào khung thành đối phương và dứt điểm hiệu quả. U23 Malaysia chắc chắn sẽ triển khai thế trận phòng ngự phản công như cách mà các đội bóng bảng A đã kìm chân U23 Việt Nam. Trận bán kết SEA Games 31 giữa “những chiến binh sao vàng” và “những chú hổ” chắc chắn sẽ là một màn đấu trí căng thẳng giữa hai vị huấn luyện viên, sẽ có rất ít bàn thắng trong 90 phút thi đấu chính thức và rất có thể, số phận trận đấu chỉ có thể được quyết định bởi khoảnh khắc xuất thần của một ngôi sao vào cuối trận hoặc hiệp phụ.

EU công bố gói 221 tỉ USD để "cởi trói" khỏi dầu mỏ và khí đốt Nga

Thanh Hà |

Ủy ban Châu Âu cho biết sẽ cắt giảm tiêu thụ khí đốt Nga trên toàn EU xuống 66% vào cuối năm nay và thoát khỏi hoàn toàn phụ thuộc vào khí đốt Nga trước năm 2027 bằng cách tiết kiệm năng lượng, tìm các nguồn thay thế và đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo.

Thực hư việc Mỹ để ngỏ cửa cho Nga gia nhập NATO

Song Minh |

Nga lên tiếng về việc cựu Tổng thống Bill Clinton nói rằng Mỹ đã để ngỏ cánh cửa cho Nga trở thành thành viên NATO.

Cấm dầu khí Nga có thể gây ra cú sốc tồi tệ nhất trong lịch sử

Khánh Minh |

OPEC cảnh báo EU rằng không có sự thay thế nào cho dầu của Nga và nếu cấm sẽ gây ra cú sốc tồi tệ nhất trong lịch sử.

Cơ hội cho giới đầu cơ tài chính Mỹ kiếm tiền từ các lệnh trừng phạt Nga

Khánh Minh |

 Việc bán bớt trái phiếu của Nga do Mátxcơva bị trừng phạt vì chiến dịch quân sự ở Ukraina đã tạo ra cơ hội cho một loại hình chênh lệch giá mới mà một số người trong thế giới tài chính đang "đục nước béo cò", coi đó như một món tiền dễ dàng.