Mối nguy rình rập Trái đất sau cơn bão Mặt trời khủng khiếp cách đây 9.200 năm

Phương Linh |

Một cơn bão Mặt trời cực mạnh đã tấn công Trái đất cách đây 9.200 năm, để lại những vết sẹo vĩnh viễn trên lớp băng sâu dưới Greenland và Nam Cực.

Một nghiên cứu mới về các mẫu băng cổ đại đã phát hiện ra cơn bão Mặt trời chưa từng được biết đến trước đây này là một trong những đợt phát tiết mạnh nhất của Mặt trời, tới mức có thể làm tê liệt các hệ thống thông tin liên lạc hiện đại nếu nó tấn công Trái đất ngày nay.

Theo kết quả nghiên cứu được công bố gần đây trên tạp chí Nature Communications, điều khó giải thích nhất là cơn bão lớn dường như đã nổ ra vào điểm cực tiểu của Mặt trời - thời điểm trong chu kỳ 11 năm khi các đợt bùng phát năng lượng Mặt trời thường ít xảy ra nhất.

Với phát hiện bất ngờ này, các nhà nghiên cứu lo ngại rằng các cơn bão Mặt trời có sức tàn phá khủng khiếp có thể ập đến khi chúng ta ít ngờ đến nhất và Trái đất có thể không được chuẩn bị khi cơn bão lớn tiếp theo xuất hiện.

Đồng tác giả nghiên cứu Raimund Muscheler, một nhà nghiên cứu địa chất tại Đại học Lund ở Thụy Điển, cho biết: “Những cơn bão khổng lồ này hiện chưa được đưa vào đánh giá rủi ro một cách đầy đủ. Điều quan trọng nhất là phân tích những sự kiện này có thể có ý nghĩa gì đối với công nghệ ngày nay và cách chúng ta có thể tự bảo vệ mình".

Khi Trái đất bị tấn công

Bão mặt trời xảy ra khi các đường sức từ trên vành nhật hoa - bầu khí quyển bên ngoài của Mặt trời - trở nên hỗn loạn, nảy lên và rơi xuống một cách dữ dội. Tình trạng này có thể giải phóng ra các luồng plasma và từ trường khổng lồ được gọi là vụ phun trào nhật hoa (CME), lao khỏi bầu khí quyển Mặt trời ra ngoài không gian với tốc độ cực lớn.

Nếu một CME lao về phía Trái đất, nó có thể gây sức ép lên lá chắn từ trường của hành tinh, gây ra cái được gọi là bão địa từ.

Các cơn bão địa từ nhẹ có thể làm hỏng các vệ tinh và làm gián đoạn việc truyền sóng vô tuyến. Trong khi đó, những cơn bão nghiêm trọng, như "cơn bão Halloween" năm 2003, có thể gây mất điện trên diện rộng trên toàn thế giới và làm hư hại vĩnh viễn cơ sở hạ tầng điện, chẳng hạn như máy biến áp điện. Một số nhà nghiên cứu lo ngại rằng một cơn bão Mặt trời đủ lớn cũng có thể tàn phá các đường cáp Internet dưới biển, dẫn đến "Ngày tận thế Internet" khiến một phần lớn dân số thế giới bị mất kết nối trong nhiều tháng.

Các vụ bùng phát CME thường đạt cực đại sau mỗi chu kỳ 11 năm hoặc lâu hơn, lúc này hoạt động từ trong vành nhật hoa ở mức cao nhất.

 
 Nghiên cứu lõi băng cổ đại, các nhà nghiên cứu phát hiện ra cơn bão Mặt trời 9.200 năm trước. Ảnh: Lund University

Ngày nay, các vệ tinh có thể theo dõi trực tiếp các đợt bùng phát năng lượng Mặt trời. Nhưng việc tìm kiếm bằng chứng về những cơn bão từ thời cổ đại đòi hỏi nghiên cứu phức tạp hơn ở cấp độ nguyên tử. Các tác giả của nghiên cứu mới đã tìm kiếm bằng chứng về các hạt đặc biệt được gọi là hạt nhân phóng xạ vũ trụ. Về cơ bản, các đồng vị phóng xạ được tạo ra khi các hạt tích điện Mặt trời va chạm với các nguyên tố trong bầu khí quyển của Trái đất.

Các hạt phóng xạ này có thể xuất hiện trong thân cây và lõi băng. Cụ thể trong nghiên cứu này, các nhà khoa học đã phân tích một số lõi băng được khoan ở Nam Cực và Greenland. Các lõi băng thu thập được từ cả 2 địa điểm đều cho thấy sự gia tăng đột biến đáng kể của các hạt nhân phóng xạ beryllium -10 và clo -36 vào khoảng 9.200 năm trước, cho thấy rằng một cơn bão Mặt trời cực mạnh đã quét qua Trái đất vào thời điểm đó.

Phân tích sâu hơn phát hiện cơn bão Mặt trời ở mức đặc biệt mạnh - có lẽ tương đương với cơn bão Mặt trời mạnh nhất từng được ghi nhận, xảy ra tại chu kỳ cực đại của Mặt trời giữa những năm 775 trước Công nguyên và 774 sau Công nguyên.

Tuy nhiên, cơn bão Mặt trời 9.200 năm trước lại xuất hiện trong thời gian cực tiểu, khi hoạt động từ trường trên Mặt trời đáng lẽ phải ở mức thấp. Điều này khiến các tác giả nghiên cứu hoang mang và lo lắng vì rõ ràng Trái đất vẫn chưa chuẩn bị cho điều tương tự có thể xảy ra.

Họ viết trong báo cáo nghiên cứu: “Cơn bão này làm tăng khả năng về một trường hợp xấu nhất có thể xảy ra đối với các sự kiện bão Mặt trời.

Theo các tác giả nghiên cứu, ngày nay, các nhà khoa học cần tìm kiếm thêm các cơn bão cực đoan, cổ xưa hơn trong các bản ghi lõi băng và vành đai cây, để xác định xem liệu có một loại mô hình nào đó nằm ngoài chu kỳ 11 năm của Mặt trời, có thể quyết định thời điểm hầu hết các cơn bão cực đoan sẽ xảy ra hay không.

Phương Linh
TIN LIÊN QUAN

Bão Mặt trời có gây nguy hiểm cho loài người không?

Nguyễn Hạnh |

Bão mặt trời đã xảy ra trong hàng tỉ năm. Chúng không nguy hiểm đối với tính mạng con người, nhưng chúng có thể gây ảnh hưởng đến một số công nghệ, chẳng hạn như lưới điện và vệ tinh trên quỹ đạo Trái đất, theo EarthSky.

Bão Mặt trời gây cực quang trên bầu trời Trái đất trước Giáng sinh

Phương Linh |

Cơn bão Mặt trời bùng phát ngày 20.12 có thể thúc đẩy hiện tượng cực quang ngay trước dịp Giáng sinh vào cuối tuần này.

Cẩn trọng với bão Mặt trời quét qua Trái đất hôm nay

Song Minh |

Bão Mặt trời dự kiến quét qua Trái đất trong ngày 4.11, theo dự đoán của các nhà khoa học.

Tuyển nữ Việt Nam làm lỡ mục tiêu lớn của bóng đá Thái Lan

NGUYỄN ĐĂNG |

Thái Lan đặt mục tiêu giành trọn cả 4 huy chương vàng môn bóng đá và futsal SEA Games 31, để khẳng định vị thế số 1 khu vực. Tuy nhiên, tuyển nữ Việt Nam đã khiến mục tiêu đó không thể thành hiện thực. 

Tuyển nữ Việt Nam được thưởng gần 5 tỉ đồng sau trận chung kết SEA Games 31

AN NGUYÊN |

Sau chiến thắng trước Thái Lan và giành tấm huy chương vàng SEA Games 31, tuyển nữ Việt Nam đã nhận thưởng 4,6 tỉ đồng.

Huỳnh Như: Tuyển nữ Việt Nam đã xác định bắt buộc phải thắng Thái Lan

MINH TRIẾT |

Tiền đạo Huỳnh Như khẳng định tuyển nữ Việt Nam hiểu tầm quan trọng của tấm huy chương vàng SEA Games 31 trên sân nhà, nên xác định bắt buộc phải đánh bại Thái Lan. 

Giờ thứ 9: Xin đừng trả con (Phần 2)

Nhóm PV |

Giờ thứ 9: Ở phần đầu của podcast này, chúng ta đã chứng kiến sự khó nhọc để đến với nhau giữa một cô gái người Hà Nội và một chàng trai miền Trung. Tuy nhiên hai vợ chồng họ không có khả năng sinh con. Họ muốn tìm con nuôi. Và những rắc rối trong cuộc sống sẽ bắt đầu nảy sinh từ đây. Mời quý vị tiếp tục theo dõi phần 2 để xem kết cục của chuyện này ra sao. Chương trình Giờ thứ 9 do đạo diễn: NSND Khải Hưng; Giọng đọc: NSND Minh Hoà – NSƯT Phú Thăng; Âm nhạc: Xuân Phương. Bạn đang có những câu chuyện riêng muốn chia sẻ với độc giả của Báo Lao Động? Hãy liên hệ với chúng tôi qua địa chỉ email: media@laodong.vn.

Nhận diện H2S - khí độc vừa khiến 4 người tại TP. Thủ Đức tử vong

NGUYỄN LY |

TPHCM – Khí hydro sulfide H2S là một trong những loại khí độc, nếu vô tình hít phải đa phần nạn nhân sẽ tử vong ngay lập tức. Loại khí này cũng là thủ phạm vừa gây ra cái chết cho 4 người trong một gia đình tại TP. Thủ Đức vừa qua.

Bão Mặt trời có gây nguy hiểm cho loài người không?

Nguyễn Hạnh |

Bão mặt trời đã xảy ra trong hàng tỉ năm. Chúng không nguy hiểm đối với tính mạng con người, nhưng chúng có thể gây ảnh hưởng đến một số công nghệ, chẳng hạn như lưới điện và vệ tinh trên quỹ đạo Trái đất, theo EarthSky.

Bão Mặt trời gây cực quang trên bầu trời Trái đất trước Giáng sinh

Phương Linh |

Cơn bão Mặt trời bùng phát ngày 20.12 có thể thúc đẩy hiện tượng cực quang ngay trước dịp Giáng sinh vào cuối tuần này.

Cẩn trọng với bão Mặt trời quét qua Trái đất hôm nay

Song Minh |

Bão Mặt trời dự kiến quét qua Trái đất trong ngày 4.11, theo dự đoán của các nhà khoa học.