Cơ chế trả tiền khí đốt bằng đồng rúp Nga hoạt động thế nào?

Song Minh |

Tổng thống Vladimir Putin đã ký sắc lệnh về việc mua bán khí đốt bằng đồng rúp đối với các nước "không thân thiện", có hiệu lực từ ngày 1.4.

Trước đó G7 và EU tuyên bố rằng phương thức như vậy không phù hợp với nhóm. Tuy nhiên, lời phản đối không được Mátxcơva chấp thuận. Cơ chế mới hoạt động từ ngày 1.4. Theo lời nguyên thủ quốc gia Nga, Mátxcơva sẽ coi việc từ chối là mặc định đình chỉ hiệu lực của các hợp đồng hiện có. 

Sputnik phân tích cách thức hoạt động và những ưu điểm của cơ chế thanh toán mới

Trong quyền tài phán của Nga

Để mua khí đốt của Nga, đối tác khách hàng từ quốc gia không thân thiện cần mở tài khoản bằng đồng rúp trong các ngân hàng của Nga. Tài khoản đó sẽ được dùng để thanh toán cho việc cung cấp khí đốt kể từ ngày 1.4.2022.

"Người mua nước ngoài chuyển tiền vào tài khoản ngoại tệ loại K đặc biệt bằng loại ngoại tệ được quy định trong hợp đồng cung cấp khí đốt tự nhiên. Trên cơ sở uỷ quyền của người mua nước ngoài, ngân hàng được phép sẽ thực hiện thương vụ bán ngoại tệ đó trên Sàn giao dịch Mátxcơva" - sắc lệnh của Tổng thống Putin nêu rõ.

Như các chuyên gia phân tích giải thích, điều kiện hợp đồng đối với người mua có thay đổi một chút. Tuy nhiên, trong cơ chế này có lợi thế then chốt.

Trước đó, các khoản tiền bằng Euro và USD đã được chuyển vào tài khoản của nhà xuất khẩu Nga ở Châu Âu, được coi là khoản thanh toán theo hợp đồng. Tiếp theo, nhà xuất khẩu có thể gửi tiền vào ngân hàng trong nước hoặc để nó trong các tài khoản bên ngoài.

Nga yêu cầu “các quốc gia không thân thiện” trả tiền khí đốt bằng đồng rúp. Ảnh: Getty
Nga yêu cầu “các quốc gia không thân thiện” trả tiền khí đốt bằng đồng rúp. Ảnh: Getty

Giờ đây tất cả giao dịch sẽ được thực hiện trên tài khoản của một ngân hàng trong nước chứ không phải tổ chức xuất khẩu ở Châu Âu, như vậy giúp loại bỏ rủi ro bị đóng băng.

Ông Andrey Kochetkov - chuyên gia hàng đầu về phân tích thị trường của Otkritie Investments - giải thích: "Động tác lưu trữ tiền tại một ngân hàng nước ngoài sẽ đảm bảo tính thanh khoản của chính ngân hàng đó, còn theo cơ chế mới, tính thanh khoản này được chuyển sang quyền tài phán của Nga".

Ông Pavel Shatov đối tác từ Capital Lab cho biết thêm: "Ý tưởng là ở chỗ cung cấp đảm bảo cho việc nhận tiền thanh toán khí đốt từ các quốc gia không thân thiện, tức là chuyện về dự trữ doanh thu của cơ sở hạ tầng tài chính trong nước. Điều đó cho phép tránh những tình huống không tiên liệu khác nhau, chẳng hạn như bắt giữ và đóng băng, hoặc các vấn đề khác trong hoạt động thanh toán. Ngoài ra, cách này cũng đảm bảo chuyển đổi 100% thu nhập ngoại hối sẽ do tập đoàn năng lượng Gazprom thực hiện".

Đòn bẩy áp lực

Cơ chế này cũng sẽ buộc các nước Châu Âu nhập khẩu euro và USD vào Nga, mà đáng nói là theo tinh thần "tự nguyện". Số tiền này nhắm tới mục tiêu nghiêm túc và không bị áp dụng biện pháp trừng phạt từ EU.

Ngoài ra, như nhận xét của chuyên gia Nikolai Pereslavsky từ Ban Nghiên cứu Kinh tế và Tài chính thuộc CMS Institute, đây chính là một đòn bẩy áp lực hiệu quả: Trong trường hợp có trừng phạt chống Gazprom hoặc Gazprombank, các tài khoản có thể đơn giản là bị đóng băng và người mua sẽ không có khí đốt.

Chuyên gia Pavel Shatov nói rõ thêm: "Việc thanh toán tiền khí đốt (thực hiện hợp đồng) sẽ được coi là hoàn tất khi số rúp tương ứng chảy vào tài khoản của Gazprom. Tất cả hoạt động chuyển đổi là trong nội bộ Gazprombank và không liên quan gì đến khách mua nước ngoài". Như vậy sẽ giảm rủi ro không thanh toán và những trường hợp bất khả kháng khác.

Giàn khoan của tập đoàn Gazprom. Ảnh: Sputnik
Giàn khoan của tập đoàn Gazprom. Ảnh: Sputnik

Hỗ trợ đồng rúp

Trong bối cảnh đó, đồng rúp đã tăng giá ngày thứ 9, trong tháng 3, đồng USD và Euro đã giảm hơn 12% - lần lượt bằng 83,2 rúp và 92,5 rúp. Thủ tục thanh toán mới về cơ bản là bắt buộc bán lại 100% tiền mua bằng ngoại tệ. Đương nhiên như vậy sẽ hỗ trợ đồng rúp, tăng khối lượng giao dịch trên thị trường tài chính và giúp Sở giao dịch Mátxcơva.

Tuy nhiên, cũng không nên mong đợi sự củng cố hơn nữa của đồng tiền quốc gia Nga, theo các chuyên gia.

"Tiềm năng không lớn vì bây giờ các nhà xuất khẩu đã bán 80% thu nhập ngoại hối, kể cả Gazprom. Nhưng nếu tất cả các khoản thanh toán cho nguyên liệu thô được chuyển đổi thành rúp, như vậy sẽ mang lại hiệu quả tốt" - chuyên gia Shatov từ Capital Lab lưu ý.

Ở đây điểm chính yếu là địa chính trị, thời hiệu áp lực trừng phạt. Theo đánh giá của ông Nikolai Pereslavsky từ CMS Institute, nếu cuộc xung đột ở Ukraina bắt đầu giảm nhiệt leo thang, USD và Euro sẽ dễ dàng trở lại mức giá trị trước đại dịch trong khoảng lần lượt là 65 rúp và 75 rúp. Nhưng để được như vậy đòi hỏi dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt, viễn cảnh mà hiện chưa thể dự đoán gì.

Còn với khách hàng mua khí đốt thì lựa chọn rất đơn giản: Hoặc mua khí đốt theo cơ chế do Nga đề xuất, hoặc từ chối, trông cậy vào nguồn cung từ các nước khác. Tuy nhiên, nếu theo phương án thứ hai thì không thể đạt cùng khối lượng: Trên thế giới hiện tại không đâu có năng lực sản xuất phụ. 40% nhiên liệu mà EU nhập khẩu là từ Nga, mỗi tháng với số tiền khoảng 10 tỉ USD.

Song Minh
TIN LIÊN QUAN

Nga tung bằng chứng mới về vũ khí sinh học Mỹ tài trợ ở Ukraina

Song Minh |

Nga cung cấp bằng chứng mới cáo buộc rằng vũ khí sinh học ở Ukraina do Mỹ tài trợ có thể đã được thử nghiệm trên người.

Thanh toán khí đốt bằng đồng rúp: Phương Tây không còn cửa để lùi

Ngọc Vân |

Tổng thống Nga Vladimir Putin ấn định thời hạn thanh toán khí đốt bằng đồng rúp bắt đầu từ ngày 1.4.

Nga bồi thêm bước đi chưa từng thấy về đồng rúp

Song Minh |

Không chỉ khí đốt, tất cả hàng hoá xuất khẩu của Nga có thể sớm được tính bằng đồng rúp.

PODCAST: Giờ thứ 9 - Người hàng xóm kỳ lạ (phần 2)

Nhóm PV |

Giờ thứ 9 - Vợ chồng tôi cũng không biết vì sao người hàng xóm thường ngồi ở bậc thềm nhà tôi. Bà bảo, bà thích ngồi ở đó rồi không nói thêm gì nữa… Người hàng xóm bí ẩn này là ai? Câu trả lời có trong phần 2 của podcast Giờ thứ 9 ngày hôm nay.

Chứng khoán: VN-Index bật tăng từ vùng đáy, có thể lấy lại mốc 1.350 điểm

Thế Lâm |

Đó là nhận định của Công ty chứng khoán Ngân hàng Đông Á (DAS) về phiên giao dịch ngày 17.5, từ đó cũng đưa ra dự báo tích cực về thị trường trong những phiên giao dịch tới.

Những nữ lãnh đạo quyền lực của Châu Âu

Thanh Hà |

Bà Elisabeth Borne, một kỹ sư 61 tuổi, được bổ nhiệm làm thủ tướng Pháp ngày 1.5, trở thành người phụ nữ thứ hai giữ chức vụ này sau bà Edith Cresson vào đầu những năm 1990.

Đâu là nguyên nhân cháy rừng bùng phát dữ dội ở Nga?

Nguyễn Quang (Theo svpressa.ru) |

Các vụ cháy rừng ở Nga bao trùm 77 trong số 85 vùng của đất nước.

Quách Thị Lan chạnh lòng khi thắng Nguyễn Thị Huyền tại SEA Games 31

Thanh Vũ |

Sau khi giành huy chương vàng SEA Games 31, Quách Thị Lan không quên chia sẻ với người đàn chị Nguyễn Thị Huyền.

Nga tung bằng chứng mới về vũ khí sinh học Mỹ tài trợ ở Ukraina

Song Minh |

Nga cung cấp bằng chứng mới cáo buộc rằng vũ khí sinh học ở Ukraina do Mỹ tài trợ có thể đã được thử nghiệm trên người.

Thanh toán khí đốt bằng đồng rúp: Phương Tây không còn cửa để lùi

Ngọc Vân |

Tổng thống Nga Vladimir Putin ấn định thời hạn thanh toán khí đốt bằng đồng rúp bắt đầu từ ngày 1.4.

Nga bồi thêm bước đi chưa từng thấy về đồng rúp

Song Minh |

Không chỉ khí đốt, tất cả hàng hoá xuất khẩu của Nga có thể sớm được tính bằng đồng rúp.