Tử Cấm Thành từng là một trong những nơi hùng mạnh nhất trên hành tinh. Bên trong cung điện, các hoàng đế Trung Quốc được bảo vệ bởi tường thành bao quanh và cuộc sống của họ trở thành những bí mật.
Nơi đây được gọi là Tử Cấm Thành vì rất ít người dân Trung Quốc được phép vào. Sau này, cung điện bắt đầu mở cửa với thế giới bên ngoài. Từ đó, những bí ẩn dần được phơi bày.
Tuy nhiên, đến nay, vẫn còn một chủ đề bị cho là mơ hồ. Đó chính là thực phẩm.
Tinh hoàn hổ xuất hiện trong thực đơn
CNN cho hay, nhiều nhà sử học đã nghiên cứu quá khứ của Trung Quốc. Dù vậy, không nhiều người biết rõ về chế độ ăn uống của giới quyền lực nhất thời đó. Đặc biệt là trong những ngày đầu vì hầu hết các tài liệu cổ có thông tin về chủ đề này đều bị niêm phong.
Nhà sử học Zhao Rongguang là một trong số ít người đã tiếp cận, nghiên cứu kỹ lưỡng những chủ đề này trước khi tài liệu bị niêm phong.
Zhao Rongguang bắt đầu tìm hiểu về ẩm thực ở Tử Cấm Thành từ hơn 40 năm trước. Quá trình này không hề dễ dàng khi ông đối mặt với 2 trở ngại lớn.
Đầu tiên, những thông tin của cung điện ít khi được tiết lộ ra bên ngoài. Thứ hai, ông cho biết ẩm thực không phải một chủ đề nghiêm túc, đáng để nghiên cứu ở Trung Quốc. Điều này đồng nghĩa với việc các tài liệu về đồ ăn trong cung điện rất khan hiếm.
Sau thời gian dài nghiên cứu, ông bắt đầu hoàn thiện bức tranh toàn cảnh về ẩm thực trong Tử Cấm Thành.
Chia sẻ với CNN, Zhao Rongguang cho biết mọi chuyện bắt đầu từ vua Khang Hy thời nhà Thanh. Từ năm 1661 đến 1722, dưới thời Khang Hy, đất nước bước vào thời kỳ tương đối yên bình. Điều này dẫn đến một số thay đổi trong thực đơn ăn uống của những người sống trong Tử Cấm Thành.
![Vua Khang Hy. Ảnh: Public Domain](https://media-cdn-v2.laodong.vn/storage/newsportal/2024/7/16/1367265/Vua-Khang-Hy.jpg)
“Trên bàn tiệc của vua Khang Hy có nhiều món thịt nướng và một số món ăn lạ như tinh hoàn hổ", Zhao Rongguang nói. Nhà sử học chia sẻ thêm, người xưa cho rằng tinh hoàn hổ có tác dụng tăng cường ham muốn tình dục. Ngoài ra, mào gà cũng xuất hiện trong thực đơn ăn uống với mục đích tương tự.
Khi xã hội ổn định dưới thời vua Khang Hy, nhiều món ăn của dân tộc Hán xuất hiện trong các bữa tiệc cung đình, như món mề vịt hầm.
Chủ đề ẩm thực trong Tử Cấm Thành dần rõ ràng hơn qua nhân vật vua Càn Long - cháu trai của vua Khang Hy.
![Trong Tử Cấm Thành vào mùa đông, món lẩu được phục vụ mỗi ngày. Ảnh: Xinhua.](https://media-cdn-v2.laodong.vn/storage/newsportal/2024/7/16/1367265/139618281_1608879346-01.jpg)
Món lẩu được phục vụ mỗi ngày vào mùa đông
Trong gần 61 năm trị vì (1735-1796), vua Càn Long đã ghi chép lại thực đơn ăn uống hàng ngày một cách tỉ mỉ. Những thông tin này giúp các nhà sử học tái hiện lại một cách chính xác hơn về lối sống trong cung điện ở thời điểm đó.
Triển lãm "Từ bình minh đến hoàng hôn: Cuộc sống ở Tử Cấm Thành" đang diễn ra chủ yếu dựa trên cuộc sống hàng ngày của Vua Càn Long, bao gồm cả những bữa ăn.
Trong các hiện vật được trưng bày tại triển lãm có một ấm pha trà sữa bằng bạc. Chiếc ấm trà được sơn công phu, với họa tiết hình con rồng mạ vàng, cho thấy trà sữa là một thức uống thường xuất hiện trong thực đơn ăn uống của thời nhà Thanh.
Nhà sử học Nicole Chiang mô tả: “Những viên trà được đập vỡ trong nước sôi, rồi thêm bơ, sữa và một nhúm muối. Sau đó, họ lọc lá trà, phục vụ trà trong ấm bằng bạc này”.
Bà Nicole Chiang thích nghiên cứu về thời nhà Thanh vì có nhiều hiện vật lịch sử được lưu giữ. Qua văn bản và tranh vẽ, có thể biết được về sự tồn tại của món lẩu trong cung điện.
Nhà sử học cho biết: “Một trong những cung nữ nói rằng ở cung điện, món lẩu được phục vụ mỗi ngày vào mùa đông. Đó là món ăn phổ biến".
Trong khi đó, là một trong số ít những người đã đọc tài liệu lưu trữ, ông Zhao cho biết: “Thực đơn thường được trình lên hoàng đế duyệt vào đêm hôm trước. Chúng phản ánh sở thích cá nhân của hoàng đế. Tuy nhiên, thực đơn không chỉ dựa trên sở thích của ông. Vì vậy, chúng ta biết Vua Càn Long có ăn lẩu. Điều này có thể do thời tiết, truyền thống nhưng không có nghĩa là ông thích món này”.
Ông Zhao Rongguang nói thêm, vào thời Vua Càn Long, ẩm thực trong cung tinh tế và đa dạng hơn, có cả các món ăn truyền thống của người Mãn Châu hoặc những món ăn miền nam, đặc biệt từ vùng Giang Nam.
![Vua Càn Long. Ảnh: Google Arts & Culture](https://media-cdn-v2.laodong.vn/storage/newsportal/2024/7/16/1367265/Vua-Can-Long.jpg)
Vịt om hun khói, măng xào thịt lợn và canh tổ yến nấu đường phèn là một số món ăn ở vùng Giang Nam thường thấy trong Tử Cấm Thành. Vua Càn Long và giới quý tộc tin rằng tổ yến có giá trị dinh dưỡng cao.
Dựa trên các tài liệu lịch sử, vua Càn Long ăn hai bữa chính mỗi ngày, một bữa vào khoảng 6 giờ sáng và một bữa vào 2 giờ chiều. Vào buổi tối, từ 8 đến 9 giờ, ông ăn một bữa nữa gồm 8-10 món ăn nhỏ.
“Đức vua thường ăn tối một mình. Đối với bữa ăn nhẹ buổi tối, ông dùng bữa với phi tần. Ăn ngon, ngủ ngon để sinh con đẻ cái cũng là nhiệm vụ của hoàng đế”, ông Zhao Rongguang thông tin.