Thiên thạch khủng nổ tung trên bầu trời Nam Cực 430.000 năm trước

Thanh Hà |

Vẫn thạch (phần còn lại của thiên thạch) rộng hàng trăm mét nổ tung trên bầu trời Nam Cực cách đây 430.000 năm.

Các hạt nhỏ lấy từ một đỉnh núi ở Nam Cực là manh mối cho thấy một vẫn thạch lớn đã nổ tung trên bầu trời cách đây 430.000 năm, tạo thành quả cầu lửa có vật chất ngoài trái đất bốc hơi xuống bề mặt băng giá, theo nghiên cứu mới.

Vẫn thạch là phần còn lại của thiên thạch đến từ vùng không gian giữa các hành tinh bay vào khí quyển, bị cháy mất một phần và rơi xuống bề mặt trái đất.

Vụ nổ trên không như vụ nổ vẫn thạch 430.000 năm trước ở Nam Cực được cho là xảy ra thường xuyên hơn so với sao băng hoặc các tiểu hành tinh lớn hơn rơi xuống để lại các vết lõm trên mặt đất, chẳng hạn như thiên thạch đã khiến loài khủng long tuyệt chủng 66 triệu năm trước.

Tuy nhiên, việc xác định những vật thể từ không gian vũ trụ này khó hơn nhiều vì chúng để lại ít dấu vết trong dữ liệu địa chất.

"Các tiểu hành tinh phải đủ lớn để vượt qua bầu khí quyển và chạm tới mặt đất với tốc độ đủ để tạo thành một hố va chạm. Các vật thể nhỏ hơn, nhiều hơn nhiều, sẽ nổ tung trong khí quyển và không tạo thành hố" - Mark Boslough, nhà nghiên cứu tại Đại học New Mexico, Mỹ, chuyên nghiên cứu các vụ nổ thiên thạch nhưng không tham gia vào nghiên cứu mới nhất này, cho biết.

Nhà nghiên cứu Matthias van Ginneken của Trường Khoa học Vật lý thuộc Đại học Kent, Anh, đã thu thập 17 hạt màu đen sẫm - tất cả đều nhỏ hơn 1 milimet và không nhìn được bằng mắt thường - khi thám hiểm dãy núi Sør Rondane, Queen Maud Land, ở đông Nam Cực, nơi đặt trụ sở trạm nghiên cứu Nam Cực mang tên Công chúa Bỉ Elisabeth.

Ảnh vi mô các hạt va chạm sau vụ nổ thiên thạch từ dãy núi Sør Rondane, Nam Cực. Ảnh: Scott Peterson.
Ảnh vi mô các hạt va chạm sau vụ nổ thiên thạch từ dãy núi Sør Rondane, Nam Cực. Ảnh: Scott Peterson

"Lúc đầu tôi nhận thấy một phần trong số chúng giống như bị dính vào nhau, điều này lẽ ra phải xảy ra khi chúng nóng chảy. Điều đó có nghĩa là phần đa chúng tương tác với nhau khi chúng ở nhiệt độ rất cao. Cách hợp lý để lý giải điều này là một va chạm rất lớn" - Van Ginneken, tác giả chính của nghiên cứu đăng trên tạp chí Science Advances ngày 31.3, chia sẻ.

Ông và một nhóm các nhà khoa học quốc tế đã có thể ghép nối những gì đã xảy ra khi mảnh thiên thạch cổ đại xâm nhập vào bầu khí quyển của trái đất bằng cách phân tích các hạt cực nhỏ này.

Thành phần hóa học và hàm lượng niken cao cho thấy chúng có nguồn gốc từ không gian vũ trụ.

Các nhà nghiên cứu cũng so sánh chúng với các hạt tương tự được tìm thấy trong hai lõi băng đóng vai trò như kho lưu trữ các điều kiện địa chất trong quá khứ.

Các mẫu được xác định có niên đại 430.000 năm trước và được lấy từ các địa điểm khác ở đông Nam Cực. Mô hình số xem xét sự phân bố và mật độ của các hạt cho thấy thiên thạch có chiều rộng từ 100m đến 150m. Dù thiên thạch này không tạo ra vết lõm nhưng cũng sẽ tàn phá mặt đất.

Van Ginneken cho rằng, nếu một sự kiện thiên thạch như thế xảy ra ở một khu vực dân cư đông đúc sẽ gây thương vong cho hàng triệu người thương vong và thiệt hại nghiêm trọng trong phạm vi lên tới hàng trăm km.

Một tiểu hành tinh đi vào bầu khí quyển của trái đất ở Chelyabinsk, Nga năm 2013 đã phát nổ trong không khí, tạo ra độ sáng lớn hơn cả mặt trời.

Tiểu hành tinh đã làm hư hại hơn 7.000 tòa nhà và làm hơn 1.000 người bị thương. Sóng xung kích từ vụ nổ làm vỡ cửa sổ ở trong phạm vi hàng trăm km. Tiểu hành tinh này không bị phát hiện vì di chuyển từ cùng hướng và đường đi với mặt trời.

Tương tự, các nhà khoa học đặt ra giả thuyết rằng một tiểu hành tinh đã va chạm mạnh ở khu vực sông Podkamennaya Tunguska trong một khu rừng xa xôi ở Siberia của Nga vào năm 1908.

Sự kiện này san phẳng cây cối và phá hủy khu vực rừng rộng khoảng 1.200 km vuông), tức gần 3/4 kích thước của tiểu bang Rhode Island của Mỹ.

Tác động của vụ va chạm này có thể cảm nhận ở khu vực cách xa 60km.

Thanh Hà
TIN LIÊN QUAN

Vật thể liên sao bí ẩn là sao chổi ngoại lai nguyên sơ nhất từng thấy?

Hải Anh |

2I/Borisov - vật thể liên sao thứ hai và được phát hiện gần đây nhất trong hệ mặt trời, có thể là một trong những sao chổi nguyên sơ nhất từng được quan sát thấy.

Bỗng dưng thành triệu phú nhờ thiên thạch quý hiếm đâm thủng mái nhà

Hải Anh |

Một người đàn ông Indonesia trở thành triệu phú khi một thiên thạch trị giá hơn 1,8 triệu USD đâm xuyên thủng mái nhà.

"Chùm" thiên thạch khổng lồ lần lượt sượt qua trái đất trong tuần này

Hải Anh |

Các thiên thạch "nguy hiểm tiềm tàng", nhiều kích thước khác nhau với đường di chuyển hướng về phía trái đất trong tuần này.

Podcast: Giờ thứ 9 - Mưu tính khôn lường (phần 2)

Nhóm PV |

Giờ thứ 9: Trong phần đầu của câu chuyện “Mưu tính khôn lường“, chúng ta đã được chứng kiến mối tình vụng trộm của vị giám đốc và những đòi hỏi éo le của cô bồ. Họ sẽ giải quyết thế nào để hòa hợp giữa bồ và vợ? Câu trả lời có trong phần tiếp theo của câu chuyện?

Cần tăng thu thuế tiêu thụ đặc biệt với du lịch, để có dư địa giảm giá xăng

Nhóm PV |

Theo Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Sửu, cần thiết tính toán tăng thu thuế tiêu thụ đặc biệt với một số ngành nghề dịch vụ, du lịch, nhà hàng, khách sạn, hoạt động giải trí để có dư địa giảm giá xăng.

Người lao động tố bị lừa đảo trên mạng, thiệt hại hàng trăm triệu đồng

XUÂN MAI – HÀ ANH CHIẾN |

Đồng Nai - Ngày 24.5, Công an huyện Nhơn Trạch cho biết đã chuyển hồ sơ lên các phòng chức năng Công an tỉnh Đồng Nai để điều tra các vụ việc người lao động gửi đơn trình báo, tố cáo về việc bị lừa đảo trên mạng xã hội, chịu thiệt hại hàng trăm triệu đồng. 

Vụ con 3 tuổi còn sống, mẹ làm giấy khai tử: Phường sẽ hủy giấy khai tử

BẢO TRUNG |

Đắk Lắk - Người cha bé trai 3 tuổi (bị mẹ ruột khai tử dù đang còn sống - PV) cho rằng, gia đình phải gây sức ép thì cơ quan chức năng mới chịu đi tìm tung tích cháu.

Á hậu Thuỵ Vân bật mí hậu trường Lễ bế mạc SEA Games 31

Linh Chi |

Á hậu Thụy Vân vinh dự là một trong 2 MC dẫn chính trong Lễ bế mạc SEA Games 31, diễn ra tối 23.5 tại Cung điền kinh trong nhà Hà Nội. Kết thúc sự kiện, Á hậu Thụy Vân đã có những trải lòng về quá trình chuẩn bị cho Lễ bế mạc. 

Vật thể liên sao bí ẩn là sao chổi ngoại lai nguyên sơ nhất từng thấy?

Hải Anh |

2I/Borisov - vật thể liên sao thứ hai và được phát hiện gần đây nhất trong hệ mặt trời, có thể là một trong những sao chổi nguyên sơ nhất từng được quan sát thấy.

Bỗng dưng thành triệu phú nhờ thiên thạch quý hiếm đâm thủng mái nhà

Hải Anh |

Một người đàn ông Indonesia trở thành triệu phú khi một thiên thạch trị giá hơn 1,8 triệu USD đâm xuyên thủng mái nhà.

"Chùm" thiên thạch khổng lồ lần lượt sượt qua trái đất trong tuần này

Hải Anh |

Các thiên thạch "nguy hiểm tiềm tàng", nhiều kích thước khác nhau với đường di chuyển hướng về phía trái đất trong tuần này.