NASA công bố ảnh mặt tối của sao Diêm Vương

Thanh Hà |

NASA tiết lộ hình ảnh mặt tối của sao Diêm Vương 6 năm sau khi tàu vũ trụ New Horizons chụp bức ảnh này. 

Mặt tối của sao Diêm Vương

Hình ảnh sao Diêm Vương vừa được NASA công bố chụp tháng 7.2015 khi sao Diêm Vương cách Trái đất 4,8 triệu km. Bức ảnh mới cho thấy phần cảnh quan của hành tinh lùn trong Hệ Mặt trời không được mặt trời trực tiếp chiếu sáng.

Ảnh mới của sao Diêm Vương được các nhà khoa học tạo ra bằng hình ảnh 360 độ mà tàu vũ trụ New Horizons chụp được khi quan sát bán cầu nam của sao Diêm Vương trong quá trình bay qua hành tinh lùn này. 

Ảnh mặt tối của sao Diêm Vương vừa được NASA công bố. Ảnh: NASA
Ảnh mặt tối của sao Diêm Vương vừa được NASA công bố. Ảnh: NASA

Việc chụp ảnh liên quan tới tận dụng ánh sáng phản chiếu từ mặt trăng lớn nhất trong số 5 mặt trăng của sao Diêm Vương là Charon. 

Bức ảnh mới cho thấy một vùng lớn và "sáng rõ rệt" nằm giữa cực nam và đường xích đạo của sao Diêm Vương. Khu vực được tàu vũ trụ của NASA chụp ảnh có thể là nơi lắng đọng nitơ hoặc mêtan, tương tự như phần trung tâm băng giá của sao Diêm Vương ở phía đối diện. 

Tod Lauer, nhà thiên văn học tại Đài quan sát nghiên cứu thiên văn hồng ngoại quang học quốc gia của Quỹ Khoa học Quốc gia Mỹ ở Tucson, Arizona cho hay, vào thời điểm chụp ảnh sao Diêm Vương, ánh sáng phản xạ của mặt trăng Charon trên sao Diêm Vương tương tự như ánh sáng Mặt trăng lên Trái đất ở giai đoạn trăng đầu tháng. 

Sao Diêm Vương và mặt trăng Charon (trái). Ảnh: NASA
Sao Diêm Vương và mặt trăng Charon (trái). Ảnh: NASA

Sao Diêm Vương có kích thước nhỏ hơn Mặt trăng của Trái Đất. Hành tinh lùn này là một thế giới phức tạp gồm các đồng bằng băng giá và những núi băng lớn.

Manh mối về bầu khí quyển và các chu kỳ băng giá

Từng được coi là hành tinh thứ 9 trong Hệ Mặt trời, sao Diêm Vương là thiên thể lớn nhất của Vành đai Kuiper và được biết đến nhiều nhất trong nhóm hành tinh lùn.

Tàu vũ trụ New Horizons của NASA được phóng vào tháng 1.2006 đã làm nên lịch sử khi quay lại những hình ảnh cận cảnh đầu tiên của sao Diêm Vương và các mặt trăng của sao Diêm Vương trong thập kỷ sau đó.

Tàu vũ trụ New Horizons từng bay cách bề mặt sao Diêm Vương 12.550km vào ngày 14.7.2015, sau đó tiếp tục di chuyển với tốc độ gần 15.000m/s tới Vành đai Kuiper. Trong quá trình rời khỏi sao Diêm Vương, tàu vũ trụ của NASA đã nhìn lại và chụp loạt ảnh về mặt tối của hành tinh lùn này. 

Mặt tối của sao Diêm Vương quan sát được nhờ ánh sáng phản chiếu từ mặt trăng của hành tinh lùn này. Ảnh: NASA
Mặt tối của sao Diêm Vương quan sát được nhờ ánh sáng phản chiếu từ mặt trăng của hành tinh lùn này. Ảnh: NASA

Chút ánh sáng từ mặt trăng Charon vừa đủ để các nhà nghiên cứu khám phá ra những chi tiết về bán cầu nam của sao Diêm Vương. Tuy nhiên, việc khôi phục các chi tiết trên bề mặt của sao Diêm Vương trong ánh trăng mờ không phải là điều dễ dàng. Đây là một phần lý do bức ảnh này được phát hành sau 6 năm kể từ ngày chụp. 

John Spencer, đồng điều tra viên và nhà nghiên cứu của New Horizons tại Viện Nghiên cứu Tây Nam ở Boulder, Colorado, cho biết, việc xử lý bức ảnh giống như cố gắng đọc biển báo trên đường qua kính chắn gió bẩn trong khi lái xe về phía Mặt trời lặn mà không có tấm che nắng.

Trong bức ảnh, cực nam của sao Diêm Vương và vùng bề mặt xung quanh dường như có vật liệu tối bao phủ, tương phản hoàn toàn với bề mặt màu nhạt hơn ở bán cầu bắc của sao Diêm Vương.

Sao Diêm Vương mất 248 năm Trái đất để đi quanh Mặt trời, vì vậy các mùa của hành tinh lùn này có thể kéo dài vài thập kỷ. Sao Diêm Vương có bầu khí quyển mỏng gồm nitơ, mêtan và carbon monoxide.

Nhà khoa học Carly Howett tại Viện Nghiên cứu Tây Nam, thành viên nhóm New Horizons nhưng không tham gia vào nghiên cứu này, chia sẻ với Science News rằng, bức ảnh có thể giúp hiểu được bầu khí quyển nitơ của sao Diêm Vương thay đổi như thế nào trong các mùa. Khí quyển sao Diêm Vương trở nên dày hơn khi có nhiều băng nitơ bốc hơi hơn, nhưng nếu quá nhiều nitơ đóng băng ở mặt đất, bầu khí quyển có thể sụp đổ.

Các thiết bị trên Trái đất trong tương lai có thể xác minh bức ảnh của nhóm nghiên cứu cũng như xác nhận những giả thuyết khác. Tuy nhiên, việc này cần thực hiện khi bán cầu nam của sao Diêm Vương quay về phía ánh sáng mặt trời nhưng điều này sẽ không xảy ra trong gần 100 năm.

Ảnh sao Diêm Vương cùng với các giải thích khoa học đã được các nhà nghiên cứu NASA công bố trong bài viết xuất bản trên tạp chí Khoa học Hành tinh.

Thanh Hà
TIN LIÊN QUAN

Tìm hành tinh có sự sống giống Trái đất bằng công cụ 11 tỉ USD

Hải Anh |

Tìm kiếm hành tinh có sự sống ngoài Trái đất là một trong những nhiệm vụ hàng đầu của ngành thiên văn học trong 10 năm tới. 

Khí quyển sao Diêm Vương đang biến mất

Hải Anh |

Khí quyển của sao Diêm Vương đang biến mất khi hành tinh lùn này di chuyển ra xa Mặt trời hơn. 

Lý do sao Diêm Vương bị "giáng cấp" trong Hệ Mặt trời

Thanh Hà |

Sao Diêm Vương (Pluto) từng được coi là một hành tinh. Tuy nhiên, 15 năm trước, nhóm nhà khoa học trong Hiệp hội Thiên văn học Quốc tế đã bỏ phiếu để làm rõ định nghĩa về hành tinh và sao Diêm Vương không còn vị thế này nữa. 

Cựu Chủ tịch UB Chứng khoán Nhà nước Trần Văn Dũng làm chuyên viên cao cấp Phòng Báo chí

Trà My |

Văn phòng Bộ Tài chính vừa có quyết định phân công ông Trần Văn Dũng, người từng bị cách chức Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước làm chuyên viên cao cấp tại Phòng Báo chí - Văn phòng Bộ. 

Áp thấp nhiệt đới đang tiếp tục mạnh lên, khả năng sẽ đổi hướng

AN AN |

Dự báo trong 24 giờ tới, áp thấp nhiệt đới di chuyển theo hướng bắc đông bắc, sau có khả năng đổi hướng bắc tây bắc, mỗi giờ đi được khoảng 15km và có khả năng mạnh lên thành bão.

Bộ Công an sẽ bổ sung nơi sinh vào hộ chiếu mẫu mới

Quang Việt |

Bộ trưởng Công an Tô Lâm cho biết sẽ bổ sung thông tin nơi sinh vào hộ chiếu mẫu mới để tạo thuận lợi cho công dân. Trước mắt, sẽ ghi bị chú "nơi sinh" vào hộ chiếu mẫu mới khi công dân có đề nghị.

Cách nào kéo giảm giá nhà ở xã hội vừa túi tiền công nhân?

VƯƠNG TRẦN |

Thực tế cho thấy, công nhân tỉnh lẻ khó mua nhà, kể cả nhà ở xã hội, bởi lẽ tiền lương không đủ để họ đảm bảo cho cuộc sống của cả gia đình ở thành phố, thậm chí, dù có thâm niên làm công nhân hơn 10 năm. Vì vậy, phát triển nhà ở xã hội cần phù hợp khả năng chi trả của công nhân, người lao động, người thu nhập thấp, người có hoàn cảnh khó khăn.

“Đấu trí” đặc biệt khi diễn viên cũng chính là nạn nhân của vụ đại án

Mi Lan |

Hơn 10 tập đầu “Đấu trí” xoay quanh vụ đại án nâng khống giá sinh phẩm y tế kit test xét nghiệm COVID-19. Dàn nghệ sĩ chia sẻ đây là bộ phim đặc biệt với họ, khi họ vừa là diễn viên vừa là nạn nhân.

Tìm hành tinh có sự sống giống Trái đất bằng công cụ 11 tỉ USD

Hải Anh |

Tìm kiếm hành tinh có sự sống ngoài Trái đất là một trong những nhiệm vụ hàng đầu của ngành thiên văn học trong 10 năm tới. 

Khí quyển sao Diêm Vương đang biến mất

Hải Anh |

Khí quyển của sao Diêm Vương đang biến mất khi hành tinh lùn này di chuyển ra xa Mặt trời hơn. 

Lý do sao Diêm Vương bị "giáng cấp" trong Hệ Mặt trời

Thanh Hà |

Sao Diêm Vương (Pluto) từng được coi là một hành tinh. Tuy nhiên, 15 năm trước, nhóm nhà khoa học trong Hiệp hội Thiên văn học Quốc tế đã bỏ phiếu để làm rõ định nghĩa về hành tinh và sao Diêm Vương không còn vị thế này nữa.