Mặt trăng có bí ẩn giống hệt Trái đất giúp giải mã sự sống

Phương Linh |

Mặt trăng với lịch sử địa chất phức tạp có thể giúp làm sáng tỏ hiểu biết về hành tinh có khả năng sinh sống được, theo hai bài báo nghiên cứu.

Các nghiên cứu do NASA hậu thuẫn, dựa trên dữ liệu từ Tàu quỹ đạo do thám Mặt trăng (LRO) - với hàng chục năm lập bản đồ Mặt trăng ở độ phân giải cao - cùng với các dữ liệu do các sứ mệnh cũ Lunar Pros Inspector của NASA và Chandrayaan-1 của Ấn Độ thu thập.

Mặc dù bản thân Mặt trăng không thể sinh sống được, nhưng nó có một lớp vỏ giống như Trái đất. Do đó, các nhà nghiên cứu đã sử dụng Mặt trăng như một vật đại diện để hiểu rõ hơn về sự tiến hóa của các hành tinh đất đá nói chung, thậm chí đại diện cho cả những hành tinh có khả năng sinh sống cách chúng ta vài năm ánh sáng mà con người chỉ có thể nhìn thấy dưới dạng điểm sáng khi quan sát bằng các kính viễn vọng tiên tiến.

Daniel Moriarty, tác giả chính của cả hai bài báo và là thành viên một chương trình của NASA tại Trung tâm Chuyến bay Vũ trụ Goddard ở Maryland, Mỹ, cho biết: “Hiểu chi tiết hơn về các tiến trình của lớp vỏ này có ý nghĩa quan trọng đối với các vấn đề lớn tiếp theo''.

Việc hiểu được lớp vỏ của Mặt trăng hình thành như thế nào không chỉ có giá trị khoa học mà còn có giá trị khám phá. Gần đây, NASA đang chuyển hướng nghiên cứu để tiến hành nhiều hoạt động khám phá Mặt trăng hơn, trong đó có các nhiệm vụ do robot thực hiện, thu thập các mẫu đất đá trong lớp vỏ Mặt trăng mang về Trái đất nghiên cứu.

Các sứ mệnh khám phá Mặt trăng tiếp theo của chương trình Artemis đang nhắm mục tiêu thăm dò xung quanh các hố va chạm ở cực nam Mặt trăng để đưa ra kết quả mới. Các nghiên cứu tập trung vào một dấu hiệu phóng xạ kỳ lạ trong khu vực 2.600km được gọi là lòng chảo Nam Cực-Aitken. Đây là một hố va chạm lớn mà lưu vực của nó chính là khu vực chính để tìm kiếm, khai quật thành phần địa chất trong lớp vỏ Mặt trăng và đưa ra giả thuyết về cách nó được hình thành, NASA cho biết.

Người ta cho rằng các hành tinh đất đá phát triển do sự bồi tụ, khi các hạt bụi và đá nhỏ hơn kết hợp lại với nhau nhờ lực hấp dẫn lẫn nhau của chúng. Rất nhiều các vụ va chạm đã tạo ra một lượng nhiệt lớn, được hỗ trợ bởi các nguyên tố phóng xạ giải phóng nhiệt khi chúng phân rã tự nhiên. Đối với vật thể đá lớn nhất, chẳng hạn như hành tinh hoặc các Mặt trăng lớn hơn, lượng nhiệt đủ tỏa ra đủ để khiến các đại dương magma hình thành.

Tuy nhiên, lý thuyết này thiếu một số chi tiết về cách thức các đại dương magma thay đổi khi chúng nguội đi và thời điểm cũng như cách thức các khoáng chất trong các đại dương này kết tinh. Những quá trình này rất quan trọng vì chúng chỉ ra thành phần đất đá của lớp vỏ và nơi có thể tìm thấy chúng trên bề mặt hành tinh.

Ví dụ, tại cực nam Mặt trăng, kết quả nghiên cứu của nhóm cho thấy thành phần của chất phóng xạ bất thường phù hợp với cái mà họ gọi là "bùn" hay chính là các vật chất hình thành ở phần trên cùng của lớp vỏ khi đại dương magma nguội đi và kết tinh. Trước đây, các nhà khoa học nghĩ rằng ''bùn'' này là sự kết hợp dày đặc của đá như sắt và ilmenite (hoặc quặng titan) - sẽ chìm sâu hơn bên dưới lớp vỏ nhẹ hơn, ngoài tầm thăm dò bề mặt.

Tác giả Moriarty nói: “Điểm mấu chốt là sự tiến hóa của lớp vỏ Mặt trăng phức tạp hơn suy nghĩ ban đầu. Một số khoáng chất kết tinh và chìm sớm ít đậm đặc hơn các khoáng chất kết tinh và chìm sau đó. Điều này dẫn đến tình trạng không ổn định khi các vật chất nhẹ hơn gần đáy của lớp vỏ cố gắng trồi lên trong khi vật chất nặng hơn ở phía trên chìm dần. Quá trình này, được gọi là ''sự đảo lộn trọng lực'', không diễn ra một cách gọn gàng và trật tự, mà trở nên lộn xộn, với nhiều sự lẫn lộn và nhiều loại vật chất bất ngờ bị bỏ lại"

Hai bài báo đã được xuất bản trên Nature Communications vào 2.8 và trên Tạp chí Nghiên cứu Địa vật lý từ tháng 1.2021.

Phương Linh
TIN LIÊN QUAN

NASA "đào lại" ảnh cũ để tìm ra nơi có nước trên Mặt trăng

Thanh Hà |

Ảnh Mặt trăng từ các sứ mệnh Apollo cách đây nhiều thập kỷ giúp NASA tìm thấy băng nước ẩn mình ở những bóng tối nhỏ trên bề mặt gồ ghề của Mặt trăng.

Bác vụ kiện NASA chọn SpaceX phát triển tàu đổ bộ Mặt trăng

Hải Anh |

Cơ quan giám sát Mỹ bác bỏ khiếu nại của Blue Origin về việc NASA trao hợp đồng tàu đổ bộ mặt trăng cho SpaceX.

Kính thiên văn Hubble lần đầu phát hiện hơi nước trên mặt trăng của sao Mộc

Thanh Hà |

Kính thiên văn Hubble của NASA phát hiện bằng chứng đầu tiên về hơi nước trong khí quyển mặt trăng Ganymede của sao Mộc.

Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã có nhiều giải pháp hỗ trợ người lao động mất việc

PHƯƠNG NGÂN - CHÂN PHÚC |

TPHCM - Tại LĐLĐ quận Bình Thạnh, sáng ngày 17.1, ông Trần Thanh Hải - Phó Chủ tịch Thường trực Tổng LĐLĐ Việt Nam đã đến thăm, động viên và trao quà Tết cho người lao động có hoàn cảnh khó khăn đang làm việc trên địa bàn. Đồng thời, ông Trần Thanh Hải cũng đã thông tin một số giải pháp nhằm hỗ trợ người lao động bị mất việc, giảm việc.

Khoảnh khắc AFF Cup: Khép lại hành trình của ông Park Hang-seo

NHÓM PV |

Bản tin Khoảnh khắc AFF Cup ngày 17.1. AFF Cup 2022 kết thúc, khép lại hành trình của huấn luyện viên Park Hang-seo với bóng đá Việt Nam.

Hệ luỵ từ vụ Công đoàn ACB mua chui cổ phiếu bị xử phạt 3 tỉ đồng

Lan Hương |

Thông tin Công đoàn ngân hàng ACB mua chui cổ phiếu ACB đã thu hút sự quan tâm đặc biệt. Động thái trên đã ảnh hưởng đến sự minh bạch của thị trường chứng khoán Việt Nam trong bối cảnh niềm tin của nhà đầu tư vào thị trường chứng khoán đang bị ảnh hưởng nặng nề.

Rung lắc thượng tầng tại Eximbank: Thập kỷ rối ren chưa kết thúc

Đức Mạnh |

Cơ cấu thượng tầng tại Ngân hàng Eximbank đã có nhiều biến động mạnh. Cổ đông ngoại gắn bó 16 năm đã chuyển nhà, thế chân bởi nhân tố bí ẩn liên quan đến Tập đoàn Bamboo Capital.

Cha đẻ của mèo AI mà cư dân mạng nhầm tưởng ở Ninh Thuận lên tiếng

Hữu Long |

Nguyễn Lê Thái Nguyên vẽ mèo Tết bằng công nghệ AI rồi chia sẻ lên trang cá nhân. Những hình ảnh tuyệt đẹp về mèo nhận được vô số lời khen từ nhiều người bạn. Có không ít người đến nay vẫn nhầm lẫn đây là mèo Tết có nguồn gốc từ Ninh Thuận.

NASA "đào lại" ảnh cũ để tìm ra nơi có nước trên Mặt trăng

Thanh Hà |

Ảnh Mặt trăng từ các sứ mệnh Apollo cách đây nhiều thập kỷ giúp NASA tìm thấy băng nước ẩn mình ở những bóng tối nhỏ trên bề mặt gồ ghề của Mặt trăng.

Bác vụ kiện NASA chọn SpaceX phát triển tàu đổ bộ Mặt trăng

Hải Anh |

Cơ quan giám sát Mỹ bác bỏ khiếu nại của Blue Origin về việc NASA trao hợp đồng tàu đổ bộ mặt trăng cho SpaceX.

Kính thiên văn Hubble lần đầu phát hiện hơi nước trên mặt trăng của sao Mộc

Thanh Hà |

Kính thiên văn Hubble của NASA phát hiện bằng chứng đầu tiên về hơi nước trong khí quyển mặt trăng Ganymede của sao Mộc.