Mãn nhãn vụ nổ lớn nhất vũ trụ cách Trái đất 1 tỉ năm ánh sáng

Song Minh |

Vụ nổ tia gamma khổng lồ cách Trái đất hơn 1 tỉ năm ánh sáng là vụ nổ lớn nhất trong vũ trụ từng được các nhà thiên văn ghi lại.

Các chuyên gia Công ty Electron Synchrotron của Đức ở Hamburg cho biết, vụ nổ là cái chết của một ngôi sao và bắt đầu biến đổi thành hố đen.

Theo tờ Science, đây là vụ nổ tia gamma khổng lồ, được tạo thành từ sự kết hợp của các tia X sáng và tia gamma sáng quan sát thấy trên bầu trời, do các nguồn ngoài thiên hà ở xa phát ra.

Vụ nổ tia gamma thoát ra từ một ngôi sao đang sụp đổ. Ảnh: DESY, Science Communication Lab
Vụ nổ tia gamma thoát ra từ một ngôi sao đang sụp đổ. Ảnh minh hoạ: DESY, Science Communication Lab

Nó được kính thiên văn không gian Fermi và Swift chụp được, với sự hỗ trợ của kính thiên văn Hệ thống lập thể năng lượng cao (H.E.S.S) đặt trên Trái đất ở Namibia.

Trong một thiên hà xa xôi, khi một ngôi sao lớn sụp đổ sẽ tạo ra một ngôi sao neutron hoặc một hố đen. Trong quá trình này, hai tia plasma tương đối thẳng đứng được hình thành, chúng sẽ xuyên thủng lớp vỏ của ngôi sao. Ngôi sao cuối cùng phát nổ trong một siêu tân tinh. Các tia plasma xuyên qua khí xung quanh và thu các electron.

Các tia X từ vụ nổ tia gamma được vệ tinh Swift của NASA phát hiện trên quỹ đạo Trái đất. Ảnh: DESY, Science Communication Lab
Các tia X từ vụ nổ tia gamma được vệ tinh Swift của NASA phát hiện trên quỹ đạo Trái đất. Ảnh minh hoạ: DESY, Science Communication Lab

Các electron này bị lệch hướng bởi từ trường và được gia tốc bởi sóng xung kích. Với mỗi sự lệch hướng, các electron nhanh sau đó phát ra các hạt ánh sáng trong dãy tia X và tia gamma.

Ánh sáng này được gọi là bức xạ synctron và được hội tụ theo hướng của chùm plasma bởi hiệu ứng tương đối.

Khoảng 900 triệu năm sau, bức xạ từ vụ nổ tia gamma này đến Trái đất và được các vệ tinh và kính thiên văn ghi nhận.

Các photon năng lượng rất cao từ vụ nổ tia gamma đi vào bầu khí quyển Trái đất được kính thiên văn H.E.S.S ở Namibia ghi lại. Ảnh: DESY, Science Communication Lab
Các photon năng lượng rất cao từ vụ nổ tia gamma đi vào bầu khí quyển Trái đất được kính thiên văn H.E.S.S ở Namibia ghi lại. Ảnh minh hoạ: DESY, Science Communication Lab

Mặc dù cách Trái đất 1 tỉ năm ánh sáng, đây vẫn được coi là "sân sau vũ trụ" của chúng ta, đến từ chòm sao Ba Giang (Eridanus).

Nhóm nghiên cứu người Đức đã phát hiện ra vụ nổ cho biết đây là bức xạ có năng lượng cao nhất và có phát tia gamma dài nhất trong số bất kỳ vụ nổ tia gamma nào được phát hiện cho đến nay.

Các vụ nổ tia gamma trước đây cách chúng ta trung bình 20 tỉ năm ánh sáng. Vụ nổ có tên GRB 190829A, được phát hiện lần đầu tiên vào ngày 29.8.2019.

Song Minh
TIN LIÊN QUAN

Đón xem các hiện tượng thiên văn kỳ thú tháng 6

Ngọc Vân |

Tháng 6 này có những hiện tượng thiên văn kỳ thú "cực chất" như nhật thực vòng lửa hiếm gặp, mây dạ quang và siêu trăng cuối cùng của năm 2021.

Siêu kính thiên văn Trung Quốc phát hiện hàng trăm thiên thể kỳ thú

Song Minh |

Siêu kính thiên văn Trung Quốc phát hiện hơn 200 sao xung - thiên thể kỳ thú thu hút người yêu thích thiên văn và các nhà khoa học tìm tòi khám phá.

Khám phá vòng quay của hố đen giải mã bí ẩn thiên văn vũ trụ

Khánh Minh |

Khám phá vòng quay của hố đen giúp các nhà nghiên cứu có thể hiểu sâu hơn các câu hỏi lớn trong vật lý thiên văn, bao gồm thuyết tương đối rộng và tuổi thọ của các ngôi sao.

Chỉ đạo làm rõ dấu hiệu vi phạm vụ "tiệc chia tay" của nguyên giám đốc CDC Quảng Ninh

Nguyễn Hùng |

Quảng Ninh - Thực hiện chỉ đạo của Thường trực Tỉnh ủy, ngày hôm nay (7.8), Ủy Ban kiểm tra Tỉnh ủy Quảng Ninh đã ban hành quyết định kiểm tra dấu hiệu vi phạm đối với Đảng ủy bộ phận Trung tâm CDC Quảng Ninh và ông Ninh Văn Chủ -  nguyên Bí thư Đảng ủy Bộ phận Trung tâm CDC Quảng Ninh, nguyên Giám đốc CDC Quảng Ninh.

Hy sinh khi làm nhiệm vụ, chiến sĩ công an được hưởng chính sách gì?

Nhóm PV |

Vừa qua, vụ việc 3 chiến sĩ cảnh sát hy sinh khi chữa cháy quán Karaoke ở quận Cầu Giấy, Hà Nội khiến nhiều người không khỏi tiếc thương và bày tỏ sự biết ơn to lớn. Vậy công an nhân dân hy sinh khi làm nhiệm vụ có được phong Liệt sĩ, người thân của các chiến sĩ hy sinh được hưởng chính sách gì? Tất cả câu hỏi liên quan đến công an nhân dân sẽ được giải đáp trong Chương trình Tư vấn pháp luật ngày hôm nay.

IAEA-Nga cảnh báo thảm họa hạt nhân ở Ukraina như Chernobyl

Song Minh |

Vụ pháo kích vào nhà máy hạt nhân lớn nhất Châu Âu ở Ukraina có thể dẫn đến thảm họa hạt nhân như Chernobyl, IAEA và Nga cảnh báo.

Báo Lao Động đồng hành, công nhân thắng kiện khi đòi quyền lợi tại toà

HÀ ANH CHIẾN |

ĐỒNG NAI - Từ năm 2006, khi biết Báo Lao Động chuyên bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng cho công nhân lao động, anh Lợi đã tìm tới cơ quan thường trú Báo Lao Động tại TPHCM để nhờ cậy. “May mắn cho tôi khi mỗi vụ tôi khởi kiện đòi quyền lợi đều có Báo Lao Động song hành, khiến tôi cảm thấy tự tin và tràn trề hy vọng thắng kiện, đòi được quyền lợi”, anh Lợi nói.

Thắng Southampton 4-1, Tottenham chào sân tưng bừng

Nguyễn Văn An |

Tottenham có chiến thắng tưng bừng ngày ra quân tại Premier League...

Đón xem các hiện tượng thiên văn kỳ thú tháng 6

Ngọc Vân |

Tháng 6 này có những hiện tượng thiên văn kỳ thú "cực chất" như nhật thực vòng lửa hiếm gặp, mây dạ quang và siêu trăng cuối cùng của năm 2021.

Siêu kính thiên văn Trung Quốc phát hiện hàng trăm thiên thể kỳ thú

Song Minh |

Siêu kính thiên văn Trung Quốc phát hiện hơn 200 sao xung - thiên thể kỳ thú thu hút người yêu thích thiên văn và các nhà khoa học tìm tòi khám phá.

Khám phá vòng quay của hố đen giải mã bí ẩn thiên văn vũ trụ

Khánh Minh |

Khám phá vòng quay của hố đen giúp các nhà nghiên cứu có thể hiểu sâu hơn các câu hỏi lớn trong vật lý thiên văn, bao gồm thuyết tương đối rộng và tuổi thọ của các ngôi sao.