Đại dịch COVID-19 năm 2021: Delta chưa qua, Omicron đã tới

Thanh Hà |

Năm 2021, đại dịch COVID-19 bước sang năm thứ 2 với sự thống trị của biến thể Delta hầu khắp cả năm và biến thể Omicron bất thình lình xuất hiện vào thời điểm cuối năm. 

Năm thứ 2 đại dịch COVID-19 hoành hành

Ngày 11.3.2020, WHO tuyên bố COVID-19 là đại dịch. Đây là đại dịch đầu tiên do virus Corona gây ra. Tới 21.12.2021, tổng số ca mắc COVID-19 trên toàn cầu theo số liệu của Worldometers là 276 triệu ca, với hơn 5,3 triệu ca tử vong. Tới nay, 5 quốc gia có số ca COVID-19 nhiều nhất thế giới lần lượt là: Mỹ, Ấn Độ, Brazil, Anh và Nga. 

Trong suốt 2 năm qua, tốc độ lây lan của virus SARS-CoV-2 khiến nhân loại lo ngại. Dù vậy, tới nay, một số quốc gia vẫn chưa ghi nhận ca COVID-19 nào. Theo trang koryogroup.com, tới ngày 5.12.2021, có 4 quốc gia chưa xác nhận bất kỳ ca COVID-19 nào gồm: Triều Tiên, Turkmenistan, Tuvalu, Nauru. 

Vaccine COVID-19 và chiến dịch tiêm chủng lớn nhất lịch sử

Phát triển vaccine thông thường cần nhiều năm nghiên cứu, thử nghiệm. Tuy nhiên, năm 2020 các nhà khoa học đã bắt tay vào cuộc đua sản xuất vaccine COVID-19 an toàn và hiệu quả trong thời gian kỷ lục. 

Theo New York Times thông tin ngày 3.12.2021, các nhà nghiên cứu đang thử nghiệm 110 loại vaccine trong các thử nghiệm lâm sàng trên người và 43 loại đã đạt đến giai đoạn thử nghiệm cuối cùng. Hơn 75 loại vaccine tiền lâm sàng đang được nghiên cứu tích cực trên động vật.

Trước đó, ngày 11.8.2020, Tổng thống Nga Vladimir Putin thông báo Nga đã phê duyệt vaccine COVID-19 Sputnik V để sử dụng cho người dân, trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới chính thức phê duyệt loại vaccine sử dụng đại trà.

Vaccine COVID-19 được phát triển với tốc độ kỷ lục và chiến dịch tiêm chủng lớn nhất lịch sử đã được triển khai trong năm 2021. Ảnh: AFP
Vaccine COVID-19 được phát triển với tốc độ kỷ lục và chiến dịch tiêm chủng lớn nhất lịch sử đã được triển khai trong năm 2021. Ảnh: AFP

Ngày 10.12.2020, các cố vấn vaccine cho Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) bỏ phiếu đề nghị cơ quan này cấp phép sử dụng khẩn cấp cho vaccine COVID-19 của Pfizer và BioNTech. Ngày 18.12.2020, FDA cấp phép cho vaccine COVID-19 thứ 2 do Moderna sản xuất dùng trong trường hợp khẩn cấp. Tới 27.2.2021, FDA cấp phép sử dụng khẩn cấp cho vaccine COVID-19 của Johnson & Johnson, trở thành vaccine đơn liều đầu tiên sẵn có ở Mỹ.

Thông tin trên website của WHO cho biết, đang ngày càng có nhiều vaccine COVID-19 được phê duyệt cho trẻ em. Một số quốc gia đã cho phép sử dụng khẩn cấp vaccine mRNA để sử dụng cho nhóm tuổi vị thành niên (12-17 tuổi): BNT162b2 do Pfizer phát triển và mRNA 1273 do Moderna phát triển.

Tháng 11.2021, Mỹ đã phê duyệt vaccine mRNA BNT162b2 để dùng cho trẻ em từ 5-11 tuổi. Những thử nghiệm vaccine ở trẻ em nhỏ tới 3 tuổi đã được hoàn tất với 2 loại vaccine bất hoạt (Sinovac-CoronaVac và BBIBP-CorV) và 2 loại vaccine này cũng đã được giới chức Trung Quốc phê duyệt chỉ định cho trẻ từ 3-17 tuổi.

Covaxin, một loại vaccine do Bharat phát triển, đã được phê duyệt ở Ấn Độ cho độ tuổi từ 12-17 tuổi. Các cơ quan quản lý của Ấn Độ đã phê duyệt ZycovD, một loại vaccine ADN mới, dành cho lứa tuổi từ 12-17. Một số vaccine COVID-19 đang được thử nghiệm ở các nhóm tuổi nhỏ hơn (bao gồm cả trẻ 6 tháng tuổi), nhưng kết quả vẫn chưa được công bố.

Hiện tại, chiến dịch tiêm chủng lớn nhất lịch sử đang diễn ra với hơn 8,79 tỉ liều vaccine COVID-19 đã được tiêm ở 184 quốc gia, theo dữ liệu do Bloomberg thu thập tính tới 21.12. Tỉ lệ mới nhất là khoảng 39,6 triệu liều vaccine mới được tiêm mỗi ngày.

Tổng cộng, khoảng 114 liều vaccine COVID-19 được tiêm cho mỗi 100 người trên khắp thế giới. Tuy nhiên, việc phân phối vaccine không đồng đều. Các quốc gia và khu vực có thu nhập cao nhất đang tiêm chủng nhanh hơn gấp 10 lần so với những quốc gia có thu nhập thấp nhất. 

Trên toàn cầu, tỉ lệ tiêm chủng mới nhất là 39.642.023 liều/ngày, bao gồm 10.989.116 người được tiêm mũi đầu tiên. Với tốc độ này, sẽ mất 4 tháng nữa cho đến khi 75% dân số toàn cầu được tiêm ít nhất 1 liều. 

Israel là quốc gia đầu tiên cho thấy vaccine đã "làm phẳng đường cong" lây nhiễm COVID-19. Israel dẫn đầu thế giới về tiêm chủng sớm và đến tháng 2.2021,hơn 84% người từ 70 tuổi trở lên đã tiêm đủ 2 liều vaccine COVID-19.

Delta phủ bóng phần lớn năm 2021 cho tới khi Omicron xuất hiện

Trong quá trình đại dịch, nhiều biến thể SARS-CoV-2 đã phát sinh. Một số biến thể đã lan rộng khắp thế giới, khiến đại dịch bùng phát mạnh hơn trong khi có những biến thể xuất hiện, biến mất hoặc nhanh chóng bị các biến thể khác lấn lướt. 

Delta là biến thể "hung hãn" xuất hiện vào tháng 12.2020 ở Ấn Độ và nhanh chóng trở thành biến thể phổ biến nhất ở quốc gia Nam Á này cũng như lan rộng khắp thế giới và trở thành biến thể thống trị của đại dịch cho tới thời điểm hiện tại. Khi biến thể Delta tiếp tục lan rộng, một số phiên bản đã phát triển thêm các đột biến từng có ở những biến thể đáng lo ngại khác và được gọi là Delta Plus.

Ngay sau khi được đặt tên, biến thể Delta nhanh chóng trở thành chủng chiếm ưu thế ở các quốc gia phát hiện lây nhiễm. Delta lây lan nhanh hơn cả chủng virus ban đầu và các biến thể khác. Delta trở thành biến thể SARS-CoV-2 đáng lo ngại từ tháng 5.2021 và tỏ ra cực kỳ khó kiểm soát ở những cộng đồng chưa tiêm chủng. Trong suốt năm 2021, đại dịch COVID-19 về cơ bản đã trở thành đại dịch Delta, vì biến thể này cạnh tranh, lấn lướt các biến thể khác và chiếm hơn 90% số ca COVID-19 toàn cầu.

Biến thể Delta xuất hiện vào tháng 12.2020 ở Ấn Độ và trở thành biến thể chiếm ưu thế trong phần lớn năm 2021. Ảnh: AFP
Biến thể Delta xuất hiện vào tháng 12.2020 ở Ấn Độ và trở thành biến thể chiếm ưu thế trong phần lớn năm 2021. Ảnh: AFP

Tuy nhiên, mới đây nhất, ngày 26.11.2021, WHO đưa biến thể Omicron vào danh sách biến thể đáng lo ngại. Biến thể Omicron được xác định vào ngày 25.11.2021 ở Nam Phi. Omicron mang khoảng 50 đột biến chưa từng thấy kết hợp trước đây, bao gồm hơn 30 đột biến trên protein gai mà virus dùng để gắn vào tế bào cơ thể người. 

Các biến thể đáng lo ngại hiện nay gồm: Omicron - phát hiện ở Nam Phi tháng 11.2021; Delta - xuất hiện ở Ấn Độ cuối năm 2020 và lây lan khắp thế giới; Gamma - xuất hiện ở Brazil cuối năm 2020; Belta - xuất hiện ở Nam Phi đầu năm 2020; Alpha -xuất hiện ở Anh cuối năm 2020.

Các biến thể cần quan tâm hiện nay gồm: Mu - xuất hiện ở Colombia đầu năm 2021; Lambda - xuất hiện ở Peru cuối năm 2020. 

Biến thể Omicron xuất hiện vào cuối năm 2021 làm dấy lên mối lo đại dịch kéo dài thêm. Ảnh: AFP
Biến thể Omicron xuất hiện vào cuối năm 2021 làm dấy lên mối lo đại dịch kéo dài thêm. Ảnh: AFP

Biến thể Omicron được xác định đầu tiên ở Nam Phi và Botswana. Tới nay, theo WHO, biến thể Omicron đã được ghi nhận ở ít nhất 89 quốc gia và vùng lãnh thổ. Biến thể đáng lo ngại này cũng có khả năng làm tăng gấp đôi số ca COVID-19 trong vòng từ 1,5 đến 3 ngày ở những nơi có lây nhiễm cộng đồng.

Hiện Omicron lây lan nhanh ở một số quốc gia, trong đó có Anh, Đan Mạch và Na Uy. Thậm chí, tại Mỹ, biến thể Omicron đã vượt lên trước các biến thể SARS-CoV-2 khác, trở thành biến thể thống trị, chiếm tới 73% các ca nhiễm mới vào tuần trước, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ công bố ngày 20.12.

Nhìn chung, đại dịch COVID-19 vẫn đang diễn biến phức tạp. Khi nào hết dịch COVID-19 vẫn là câu hỏi lớn chưa có lời đáp.

Thanh Hà
TIN LIÊN QUAN

5 xu hướng công nghệ hàng đầu nổi lên trong năm 2021

Anh Vũ |

Với sự xuất hiện của đại dịch COVID-19, việc ứng dụng khoa học công nghệ trong cuộc sống hàng ngày đã thay đổi rất nhiều trong năm qua.

Sửng sốt tỉ lệ ca nhiễm Omicron ở Mỹ

Thanh Hà |

Biến thể Omicron đang càn quét khắp nước Mỹ, chiếm tới 73% số ca COVID-19 ở nước này. 

Có thật đại dịch COVID-19 sẽ kết thúc vào năm 2022?

Ngọc Vân |

Năm 2022 có thể là năm đại dịch COVID-19 kết thúc nếu dự báo của quan chức hàng đầu WHO là chính xác.

PODCAST: Giờ thứ 9 - Ước muốn có một tình yêu (Phần 1)

Nhóm PV |

Giờ thứ 9- Không ai trong chúng ta là chưa từng có một tình yêu lớn trong đời. Nhưng không phải ai cũng may mắn có được một tình yêu yên bình.  Rất rất nhiều những mối tình phải trải qua biết bao trở ngại, chông gai, vấp váp. Có người không đủ can đảm, không đủ kiên cường và điều quan trọng nhất là không đủ niềm tin nên đã đánh mất tình yêu của mình. Để rồi sau đó, họ mãi mãi không bao giờ có được một mối tình thực sự nữa.

Cao điểm sốt xuất huyết và khoảng trống bác sĩ có kinh nghiệm, thuốc men

Thế Lâm |

TPHCM đang trong giai đoạn căng thẳng chống dịch sốt xuất huyết. Bởi xét về số ca mắc, tỉ lệ ca nặng và số ca tử vong, đợt dịch sốt xuất huyết đang diễn ra tại TPHCM đã vượt đỉnh dịch sốt xuất huyết năm 2019.

Cầu vượt Chùa Bộc - Phạm Ngọc Thạch chưa thành hình sau nửa năm

Đình Long - Hà Phương |

Hà Nội - Cầu vượt Chùa Bộc - Phạm Ngọc Thạch là công trình được khởi công vào cuối năm 2021 và dự kiến sẽ hoàn thành vào tháng 6.2022. Thế nhưng đến nay, đã quá thời hạn hoàn thành, công trình vẫn còn đang ngổn ngang, vật liệu rỉ sét, gây cản trở giao thông mỗi giờ tan tầm.

Tuyển nữ Việt Nam thua đậm tuyển nữ Pháp

Hoài Thu |

Đội tuyển nữ Việt Nam đã có thất bại 0-7 trước tuyển nữ Pháp trong trận giao hữu  trên sân vận động Stade de la Source. 

Lê Công Tuấn Anh nhận mức cát-xê khó tin trong phim về Trịnh Công Sơn

Lan Anh |

Bộ phim “Em còn nhớ hay em đã quên” ra mắt năm 1992 cách đây tròn 30 năm có kinh phí sản xuất là 145 triệu đồng.

5 xu hướng công nghệ hàng đầu nổi lên trong năm 2021

Anh Vũ |

Với sự xuất hiện của đại dịch COVID-19, việc ứng dụng khoa học công nghệ trong cuộc sống hàng ngày đã thay đổi rất nhiều trong năm qua.

Sửng sốt tỉ lệ ca nhiễm Omicron ở Mỹ

Thanh Hà |

Biến thể Omicron đang càn quét khắp nước Mỹ, chiếm tới 73% số ca COVID-19 ở nước này. 

Có thật đại dịch COVID-19 sẽ kết thúc vào năm 2022?

Ngọc Vân |

Năm 2022 có thể là năm đại dịch COVID-19 kết thúc nếu dự báo của quan chức hàng đầu WHO là chính xác.