Trên 3 triệu trẻ em cần được chăm sóc sức khỏe tinh thần

Trần Thế Vinh |

Theo khảo sát mới được công bố vào đầu tháng 4 năm nay của Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc UNICEF, cả nước có trên 3 triệu trẻ em cần được chăm sóc sức khỏe tinh thần. Đặc biệt, những ngày vừa qua, chúng ta đã chứng kiến rất nhiều tin tức đáng buồn liên quan đến vấn đề này.

Tại hội thảo online diễn ra tối ngày 14.4.2022 “Vaccine cho trẻ về thể chất và tinh thần” do MetaMinds tổ chức với sự đồng hành của Thương hiệu sách Y học MedInsight và Công ty Công nghệ eDoctor, nhiều ý kiến đã đề cập tới sức khỏe tinh thần của trẻ.

Cần quan tâm của người lớn

TS-BS sức khỏe tâm thần Trịnh Thị Bích Huyền (Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai) chia sẻ câu chuyện về một bé trai 13 tuổi có hoàn cảnh đặc biệt: Bố mẹ đến với nhau là lần thứ 2, trước đó mẹ cháu có một con trai, và người con này cũng ở cùng gia đình. Tuy nhiên, bà ngoại cháu chỉ quan tâm đến anh trai, chứ không quan tâm đến cháu.

TS BS sức khỏe tâm thần Trịnh Thị Bích Huyền (Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai). Ảnh cắt từ hội thảo online
TS BS sức khỏe tâm thần Trịnh Thị Bích Huyền (Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai). Ảnh cắt từ hội thảo online

Khi mẹ bị suy thận phải thay thận trong bệnh viện 1 tháng, cháu ở nhà một mình với bố, học online. Cháu thích đá bóng nhưng vì dịch nên không ra ngoài. Tất cả những điều này khiến cháu có biểu hiện chán nản, kích động. Khi đến gặp bác sĩ, cháu chia sẻ rất lâu với bác sĩ. Có bé khi bị rối loạn tâm thần còn tự làm đau mình bằng việc dùng dao cắt tay, chân; nhưng may mà gia đình phát hiện kịp nên cấp cứu cho bé được kịp thời.

TS-BS Huyền cho biết, trong quá trình làm việc, bà gặp khá nhiều trẻ có các vấn đề về sức khỏe tâm thần. Phổ biến là các vấn đề trầm cảm, rối loạn lo âu, có các hành vi hủy hoạt bản thân, tự sát, nghiện game, những vấn đề liên quan đến bạo lực học đường. Trong thời kỳ của đại dịch COVID-19, tỉ lệ này càng tăng lên bởi những lý do như: Trẻ ở trong các khu vực cách ly, không có sự tiếp xúc với môi trường bên ngoài, học online nhiều, không có các hoạt động thể dục thể thao; gia đình không quản lý được thời gian học tập của trẻ, trẻ có thể sử dụng các phương tiện điện tử thoải mái như máy tính điện thoại và vô tình nghiện các trò chơi online… Đặc biệt với những trẻ đã có vấn đề về sức khỏe tâm thần như tự kỷ, tăng động… thì việc cách ly thời kỳ dịch bệnh còn gây ảnh hưởng nhiều hơn. Khi mắc bệnh, trẻ có biểu hiện mất ngủ, đau đầu, rối loạn lo âu, trầm cảm, nặng hơn là muốn tự sát hoặc tìm cách tự sát.

Theo BS Huyền, có 4 nguyên nhân gây ra các rối loạn tâm thần ở trẻ. Nguyên nhân từ gia đình: Bố mẹ và con chưa có tiếng nói chung; bố/ mẹ hoặc cả hai bố mẹ áp đặt con cái, kỳ vọng và tạo áp lực học hành cho con quá cao, khi không đạt được kết quả thì tỏ ra thất vọng, chì chiết, đánh mắng trẻ… mâu thuẫn trong gia đình, bạo lực gia đình, ly hôn, ly thân… Nhà trường: Những mối quan hệ nhà trường như thầy cô, bạn bè, áp lực học tập thành tích của nhà trường, áp lực đi thi học sinh giỏi, đội tuyển, vấn đề về bạo lực học đường… Xã hội: Những mối quan hệ ngoài xã hội ảnh hưởng, ví dụ như hội nhóm, bạn bên ngoài trường lớp, rủ nhau dùng chất kích thích… Bản thân trẻ: Trẻ cũng có thể tự tạo áp lực cho mình, phải đạt được thành tích về học tập, hoặc do nhân cách yếu, dễ bị căng thẳng stress khi có sự cố…

Học cách làm bạn với con

Trẻ có suy nghĩ tự sát thường có một số các biểu hiện sau: Trước đó, trẻ có những biểu hiện của trầm cảm; Thường hay nhắc đến cái chết; Trẻ nói những câu như là: “Cuộc sống chả có ý nghĩa gì”, hoặc “Đám tang của mình sẽ ra sao nhỉ, bao nhiều người dự, bạn bè sẽ thế nào”, “Tôi muốn được ngủ một giấc ngủ dài và không bao giờ tỉnh lại”… Có thể trẻ thể hiện những điều nay bằng cách viết nhật ký, thư để lại hoặc chia sẻ với bạn bè thân nhất của mình. Trẻ cũng có thể có biểu hiện như xin tiền để mua bán một thứ gì đó hoặc tìm hiểu về một loại thuốc ví dụ như thuốc an thần, hoặc nói về thuốc uống để chết…

Để phòng chống rối loạn tâm thần tuổi học đường, TS-BS Huyền đưa ra các giải pháp dành cho cha mẹ, người giám hộ như sau: Bố mẹ cần tạo mối quan hệ cởi mở với con, đồng hành cùng con, như là bạn bè với con. Tốt nhất là làm sao để con cái có thể chia sẻ chuyện vui buồn ở trường ở lớp với cha mẹ. Động viên con khi con có chuyện buồn ở lớp hay bạn bè, thành công hay thất bại nên chia sẻ với bố mẹ.  Kết thân với bạn bè của con. Nếu con bạn có bạn trai, bạn gái, đó là bình thường, không cấm đoán con. Tạo môi trường gia đình tốt cho trẻ, tránh xung đột, bạo lực gia đình. Lắng nghe con, không quyết định thay con, mà đưa ra ý kiến và giúp con đưa ra quyết định đúng nhất. Rèn luyện cho trẻ nhân cách mạnh mẽ, tránh tình trạng gọi dạ bảo vâng.

Trần Thế Vinh
TIN LIÊN QUAN

Trẻ em có nên tiêm vaccine COVID-19 không?

PHÚC ĐẠT THỰC HIỆN |

Trẻ em từ 5 đến 11 tuổi có nên tiêm vaccine COVID-19 hay không? Các loại vaccine COVID-19 cho trẻ em có an toàn và hiệu quả không? Để trả lời những thắc mắc trên, Lao Động đã có cuộc trao đổi với PGS. TS Trần Đình Bình, chuyên gia về Chống nhiễm khuẩn và Vi sinh y học tại Đại học Y Dược Huế (Đại học Huế).

Cháy lớn thiêu rụi cửa hàng sửa máy tính ở Hồ Tùng Mậu

Minh Ánh - Phong Linh |

Hà Nội - Vào khoảng 11 giờ ngày 10.8, tại đường Hồ Tùng Mậu, P.Mai Dịch, Q.Cầu Giấy, Hà Nội lại xảy ra một vụ cháy lớn thiêu rụi một cửa hàng sửa máy tính và tiệm bán phở.

Nhiều ngành học năm 2021 đạt 30 điểm vẫn rớt, năm nay có lặp lại?

Tường Vân |

Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2021, nhiều ngành ghi nhận điểm chuẩn lên đến trên 30 điểm mới có thể trúng tuyển. Điều này đồng nghĩa, dù đạt điểm tối đa, nếu không có điểm ưu tiên, thí sinh vẫn trượt.

Quảng Ninh thu hồi gần 2,4 triệu m2 đất đã giao cho HDMON ở Vân Đồn

Nguyễn Hùng |

Quảng Ninh - UBND tỉnh Quảng Ninh vừa có quyết định thu hồi 2.372.403,3 m2 đất và mặt nước đã giao cho Công ty TNHH HDMON Vân Đồn để thực hiện dự án “khủng” tại huyện Vân Đồn.

Lực mua tăng, giá USD mạnh dần, rung lắc đẩy giá vàng trước áp lực bán

Trà My |

Tỷ giá ngoại tệ hôm nay: Giá USD tăng cao bất chấp lo ngại về số liệu lạm phát sắp công bố. Giá vàng lình xình, dòng tiền đầu tư vào vàng chưa mạnh. Giá vàng SJC rớt 100 nghìn đồng/lượng.

Bộ Công an duy trì thế tấn công, trấn áp tín dụng đen ngay từ khi manh nha

Vương Trần - Phạm Đông |

Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm cho biết, sắp tới, Bộ Công an sẽ tiếp tục duy trì thế tấn công, trấn áp mạnh mẽ, tổ chức tốt công tác nắm tình hình, triển khai chuyên đề phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động “tín dụng đen”.

Đỉnh điểm mùa rắn cắn, nhiều bệnh viện thiếu huyết thanh kháng nọc độc

THUỲ DƯƠNG - THIỆN NHÂN |

Sơ ý bị rắn cắn trong 1 lần thu dọn vật liệu của ngôi nhà đang xây dở vào buổi tối ngày 3.8, ông Khoái được chuyển xuống bệnh viện đa khoa Tuyên Quang để điều trị, tuy nhiên do viện thiếu huyết thanh kháng nọc rắn, vết thương của ông không được điều trị ngay mà phải tiếp tục chuyển xuống Trung tâm chống độc của bệnh viện Bạch Mai.

Loay hoay tháo dỡ công trình trái phép ở hồ thủy lợi Am Chúa

Hữu Long |

Khánh Hòa – Trong hành lang bảo vệ hồ thủy lợi Am Chúa vẫn tồn tại loạt công trình trái phép, thậm chí có các công trình xây dựng theo hướng kinh doanh du lịch. Đáng nói là các công trình này tồn tại từ lâu và chưa thể xử lý dứt điểm.

Trẻ em có nên tiêm vaccine COVID-19 không?

PHÚC ĐẠT THỰC HIỆN |

Trẻ em từ 5 đến 11 tuổi có nên tiêm vaccine COVID-19 hay không? Các loại vaccine COVID-19 cho trẻ em có an toàn và hiệu quả không? Để trả lời những thắc mắc trên, Lao Động đã có cuộc trao đổi với PGS. TS Trần Đình Bình, chuyên gia về Chống nhiễm khuẩn và Vi sinh y học tại Đại học Y Dược Huế (Đại học Huế).