Giật mình với những thông tin về "máy xay tiền" PET/CT

H.L |

Trong suy nghĩ nhiều người, máy chụp PET/CT có thể phát hiện sớm ung thư từ giai đoạn phân tử. Có nhiều ý kiến khác nhau về cách hiểu này của người dân. Bác sĩ đầu ngành về ung thư đã lên tiếng về việc sử dụng máy chụp này với bệnh nhân ung thư.

Máy chụp PET/CT có hiệu quả với các loại ung thư nào?

Hệ thống máy chụp PET/CT đã và đang được sử dụng rộng rãi tại các bệnh viện ở Việt Nam. Về lý thuyết, PET/CT là thiết bị y khoa hạt nhân áp dụng công nghệ kết hợp giữa máy PET và máy CT, có thể phát hiện được khoảng 80% các loại ung thư.

Đối với việc chẩn đoán và điều trị ung thư, việc ghi hình bằng PET/CT có thể giúp phát hiện ung thư giai đoạn sớm ngay sau khi cơ thể chỉ mới có sự thay đổi bệnh lý về chuyển hóa mà chưa hình thành tổn thương về mặt cấu trúc.

Nguyên lý cơ bản của kỹ thuật chụp PET/CT là ghi lại hình ảnh chuyển hóa trong tế bào (ở mức độ phân tử, mức độ tế bào). Những hình ảnh này sẽ cho chúng ta thông tin về các thay đổi chuyển hóa của tế bào tổ chức (bằng máy PET), vừa xác định được vị trí chính xác của tổn thương (bằng máy CT).

Để chụp PET/CT, bệnh nhân sẽ được tiêm tĩnh mạch một liều thuốc có phóng xạ positron, là một chất dẫn xuất glucose vì các tế bào ung thư sẽ hấp thụ và chuyển hóa nhiều glucose hơn các tế bào khác.

Sau khi được tiêm thuốc có phóng xạ, cơ thể sẽ phóng ra các tia gamma và máy PET/CT sẽ tính toán từ các tia gamma này để thu nhập hình ảnh từ các tế bào khác nhau của cơ thể. Nhờ đó, những bất thường về chuyển hóa tại các tế bào sẽ được ghi nhận, ngay trước khi có sự thay đổi về cấu trúc. Đặc biệt thiết bị còn giúp tìm kiếm ở các bệnh nhân vị trí ung thư di căn, vị trí ung thư nguyên phát, giúp các bác sĩ tiên lượng và có những phương pháp điều trị hiệu quả.

Với những ưu điểm được đưa ra, hệ thống máy chụp PET/CT đã và đang được nhiều bệnh viện sử dụng. Về phía người bệnh, máy chụp PET/CT như vị cứu tinh khi sàng lọc và điều trị các bệnh ung thư. Giá thành mỗi lần sử dụng máy PET/CT không rẻ, như tại BV Chợ Rẫy là trên 25 triệu đồng, BV Bạch Mai trên 28 triệu đồng, BV Việt Đức trên 20 triệu đồng, BV quân y 108 trên 20 triệu đồng…

Tuy nhiên, bác sĩ Huynh Wynn Tran - người Việt Nam đang làm việc tại Mỹ - lại cho rằng: Điểm mạnh nhất của PET/CT trong điều trị ung thư là cho phép bác sĩ theo dõi phản ứng của khối u, định lại giai đoạn, hoặc theo dõi ung thư. Tuy nhiên, các dạng bệnh lý khác như nhiễm trùng hoặc viêm cũng cần nhiều năng lượng để tái tạo. Vì vậy, các vùng này cũng sẽ sáng lên khi chụp PET. Nói cách khác, PET không phân biệt được đâu là ung thư và đâu là nhiễm trùng.

Cũng theo bác sĩ Huynh Wynn Tran, việc PET/CT cũng có tác hại và đáng kể nhất là cho kết quả dương tính sai (false positive) vì có thể lầm lẫn giữa khối u và vùng viêm nhiễm. Hiện có nhiều cách tầm soát ung thư tốt chứ không nhất thiết phải chụp PET/CT.

Chuyên gia đầu ngành lên tiếng

Trước những thông tin trên, PGS.TS Trần Văn Thuấn - Giám đốc BV K, Viện trưởng Viện Ung thư quốc gia - cho rằng, cần hiểu đúng về sàng lọc phát hiện sớm ung thư và vai trò của PET/CT. Không phải mọi trường hợp muốn chẩn đoán, phát hiện sớm ung thư đều cần phải chụp PET/CT. Những ai cần chụp, chụp khi nào và ở đâu, đó là những thắc mắc các bác sĩ thường xuyên nhận được.

“Bệnh nhân nên kiểm tra ban đầu bằng những kỹ thuật thông thường như xét nghiệm máu, nước tiểu, siêu âm ổ bụng, X-quang tim phổi, điện tim... Nếu có bất thường thì bác sĩ mới chỉ định làm các kỹ thuật khác như chụp CT, MRI... Khi các phương pháp này không phát hiện được bệnh thì mới cần sử dụng PET/CT. Vì thế, khi muốn kiểm tra sức khỏe, phát hiện ung thư sớm, không phải ai cũng cần sử dụng ngay kỹ thuật cao và đắt tiền này” - PGS.TS Thuấn cho hay.

Các xét nghiệm sàng lọc ung thư phải tuân thủ theo đúng các yêu cầu như độ chính xác, đảm bảo độ nhạy (khả năng phát hiện các dấu hiệu sớm của ung thư trên những người thực sự có bệnh ung thư) và độ đặc hiệu (khả năng loại trừ dấu hiệu sớm của ung thư trên những người thực sự bình thường) trên 80%, đơn giản, dễ dàng…

Trên thực tế cũng chưa có bất kỳ khuyến cáo nào liên quan đến sử dụng PET/CT trong sàng lọc ung thư của các cơ quan, tổ chức, cơ sở có uy tín trên thế giới về khám, chữa, nghiên cứu phòng chống ung thư, ngay cả ở các nước giàu có như Mỹ, Pháp, Nhật.

Một ví dụ đơn giản là xét nghiệm tế bào học âm đạo (PAP test) có thể kết hợp với soi cổ tử cung cho khả năng phát hiện ung thư ở giai đoạn rất sớm (ung thư tại chỗ - Tis) hoặc tiền ung thư (CIN 1,2,3) nhưng chụp PET-CT chắc chắn không có khả năng này.

Máy chụp PET/CT có giá thành cao trong khi mỗi loại ung thư đều phải làm xét nghiệm thường xuyên nên không thể thực hiện đại trà, không nằm trong khuyến cáo sàng lọc của bất kì loại ung thư nào” - PGS.TS Thuấn phân tích.

Cũng theo PGS.TS Thuấn, với đối tượng chưa có chẩn đoán mô bệnh học ung thư, giá trị của PET/CT rất thấp. PET/CT được sử dụng trong đánh giá đáp ứng điều trị và theo dõi tái phát, tiến triển sau kết thúc điều trị nhưng giá trị chẩn đoán cũng không phải là 100%.

H.L
TIN LIÊN QUAN

Cựu giám đốc Bệnh viện Mắt TPHCM bị tuyên phạt 7 năm tù

Anh Tú |

TPHCM - Toà sơ thẩm tuyên phạt ông bị cáo Nguyễn Minh Khải,  cựu Giám đốc Bệnh viện Mắt TPHCM 7 năm tù; các bị cáo khác từ 1 năm 6 tháng tù đến 3 năm tù.

Khởi tố 13 đối tượng chuyên cắt ghép ảnh, gọi điện vu khống để đòi nợ

Chân Phúc |

TPHCM - Cơ quan CSĐT Công an quận 12, TPHCM đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can với 13 đối tượng về tội “Vu khống". Nhóm đối tượng này có hành vi cắt ghép hình ảnh vu khống, đưa thông tin sai sự thật về người vay tiền, người thân... bôi nhọ danh dự họ nhằm đòi nợ.

Mất việc cuối năm, nhiều công nhân quyết bám trụ lại TPHCM tìm việc mới

Chân Phúc - Phương Ngân |

TPHCM - Mất việc làm cách thời điểm Tết Nguyên đán còn chưa đầy 2 tháng, việc lựa chọn tiếp tục ở lại thành phố hay trở về quê là điều mà nhiều công nhân phải đắn đó suy nghĩ, bởi với họ lúc này lựa chọn nào đi nữa cũng đều rất khó khăn. 

Khách Hàn Quốc, Mỹ đến Việt Nam đông nhất 11 tháng qua

Thúy Ngọc |

Việt Nam đón 569.900 lượt khách quốc tế trong tháng 11, tăng 23,2% so với tháng 10. Top thị trường gửi khách gồm Hàn Quốc, Châu Âu, Ấn Độ...

So sánh đội hình Nhật Bản vs Tây Ban Nha World Cup: Khó cho Samurai xanh

Bảo Bình - Dương Anh |

So sánh đội hình Nhật Bản vs Tây Ban Nha World Cup 2022. Sau cú sảy chân trước Costa Rica, đội tuyển Nhật Bản sẽ phải dốc toàn lực để giành điểm trước Tây Ban Nha ở lượt trận cuối bảng E World Cup 2022.

Nói lời sau cùng, cựu Giám đốc Bệnh viện Mắt xin lỗi gia đình, đồng nghiệp

Anh Tú |

TPHCM -  Trưa 1.12, phiên xét xử cựu Giám đốc Bệnh viện Mắt TPHCM Nguyễn Minh Khải và các thuộc cấp bước vào phần nghị án. Trước khi tòa nghị án, các bị cáo được nói lời sau cùng. Vào lúc 16h hôm nay, HĐXX sẽ đưa ra phán quyết đối với các bị cáo.

Đỉnh Mẫu Sơn nhiệt độ giảm còn 4 độ C, trời lạnh cóng

Vân Trường |

Lạng Sơn - Do ảnh hưởng của đợt không khí lạnh, nhiệt độ tại Khu du lịch Mẫu Sơn (huyện Lộc Bình) nhiệt độ giảm xuống còn 4 độ C, trời lạnh cóng.

Nên đưa thưởng Tết vào thoả ước bắt buộc để người lao động được hưởng

Anh Tuấn |

Lâu nay thưởng Tết đã trở thành một thông lệ ở hầu hết các doanh nghiệp. Do đó, khuyến nghị đưa thưởng Tết, lương tháng 13 vào thoả ước tập thể, thực chất là bản cam kết thực hiện nghĩa vụ thưởng.