Trận cầu đặc biệt của những trai làng cởi trần đóng khố

Nguyễn Huế |

Bắc Giang - Diễn ra từ ngày 12 đến 15 tháng tư Âm lịch, Lễ hội vật cầu nước (hay vật cầu bùn) được tổ chức bốn năm một lần tại Làng Vân (Vân Hà, Việt Yên, Bắc Giang).
Hội vật cầu được tổ chức trên sân chính của đền thờ thánh Tam Giang (xóm 4, thôn Yên Viên, xã Vân Hà, Việt Yên, Bắc Giang) có diện tích khoảng 200m2, mặt sân là bùn nhão, ở hai đầu sân có hai hố để đẩy cầu xuống, mỗi lần đẩy được cầu xuống hố là kết thúc một hiệp.
Hội vật cầu được tổ chức trên sân chính của đền thờ thánh Tam Giang (xóm 4, thôn Yên Viên, xã Vân Hà, Việt Yên, Bắc Giang) có diện tích khoảng 200m2, mặt sân là bùn nhão, ở hai đầu sân có hai hố để đẩy cầu xuống, mỗi lần đẩy được cầu xuống hố là kết thúc một hiệp.

16 thanh niên trai tráng khỏe mạnh tham gia hội vật được gọi là “quan cầu”; họ chia làm 4 giáp (mỗi giáp 4 người), sau đó 4 giáp này lại được chia thành hai đội (mỗi bên 8 người) tham gia cướp cầu trên sân bùn lầy.
16 thanh niên trai tráng khỏe mạnh tham gia hội vật được gọi là “quan cầu”; họ chia làm 4 giáp (mỗi giáp 4 người), sau đó 4 giáp này lại được chia thành hai đội (mỗi bên 8 người).
16 thanh niên trai tráng khỏe mạnh tham gia hội vật được gọi là “quan cầu”; họ chia làm 4 giáp (mỗi giáp 4 người), sau đó 4 giáp này lại được chia thành hai đội (mỗi bên 8 người) tham gia cướp cầu trên sân bùn lầy.
Tham gia cướp cầu trên sân bùn lầy.
Trước khi diễn ra hội, các thanh niên này phải ăn chay, kiêng rượu, tỏi, hành và kiêng quan hệ nam nữ trước đó 3 ngày để thân thể được trong sạch. Thanh niên hai đội Giáp Thượng và Giáp Hạ đóng khố cởi trần và tiến hành các nghi lễ xin thánh Tam Giang mở hội và thi đấu.
Trước khi diễn ra hội, các thanh niên này phải ăn chay, kiêng rượu, tỏi, hành và kiêng quan hệ nam nữ trước đó 3 ngày để thân thể được trong sạch. Thanh niên hai đội Giáp Thượng và Giáp Hạ đóng khố cởi trần và tiến hành các nghi lễ xin thánh Tam Giang mở hội và thi đấu.
Quả cầu làm bằng gỗ lim, đường kính 35 cm, nặng khoảng 20 kg tượng trưng cho mặt trời, còn lỗ cầu tượng trưng cho âm, âm dương hòa hợp là mọi người làm ăn phát đạt, vạn sự bình yên.
Quả cầu làm bằng gỗ lim, đường kính 35 cm, nặng khoảng 20 kg tượng trưng cho mặt trời, còn lỗ cầu tượng trưng cho âm; âm dương hòa hợp là mọi người làm ăn phát đạt, vạn sự bình yên.
Trong quá trình đưa cầu ra sân đấu, cầu được mang từ Đông sang Tây theo hướng mặt trời mọc và lặn. Khi thi đấu, cướp được cầu mang ý nghĩa là cướp được mặt trời, cướp ánh sáng cho cây trồng. Chính vì thế, hội vật cầu bùn thể hiện nét đặc trưng của văn hóa lúa nước, có ý nghĩa như một lễ hội cầu mùa màng bội thu.
Trong quá trình đưa cầu ra sân đấu, cầu được mang từ Đông sang Tây theo hướng mặt trời mọc và lặn. Khi thi đấu, cướp được cầu mang ý nghĩa là cướp được mặt trời, cướp ánh sáng cho cây trồng. Chính vì thế, hội vật cầu bùn thể hiện nét đặc trưng của văn hóa lúa nước, có ý nghĩa như một lễ hội cầu mùa màng bội thu.
Trước khi bắt đầu trận đấu, hai giáp cử những chàng trai khỏe nhất ra ràng, xe đai đấu vật giữa sân bùn nhão. Nếu đô vật nào thắng thì giáp đó sẽ được giao cầu. Các trai cầu đi vòng quanh sân cầu 5 lần vừa đi vừa hô vang phô trương thanh thế và để chào khán giả.
Trước khi bắt đầu trận đấu, hai giáp cử những chàng trai khỏe nhất ra ràng, xe đai đấu vật giữa sân bùn nhão. Nếu đô vật nào thắng thì giáp đó sẽ được giao cầu. Các trai cầu đi vòng quanh sân cầu 5 lần vừa đi vừa hô vang phô trương thanh thế và để chào khán giả.
Khi chủ tế vừa gieo cầu xuống sân, cũng là lúc trai hai giáp trong bộ dạng cởi trần đóng khố nhảy ào vào tranh cướp cầu giữa bùn đất lấm lem, ai cũng quyết giành vận may. Cứ như vậy họ tranh tài quyết liệt trong ba ngày, mỗi ngày “đánh” 1 trận, mỗi trận hai giờ đồng hồ.
Khi chủ tế vừa gieo cầu xuống sân, hai giáp trong bộ dạng cởi trần đóng khố nhảy ào vào tranh cướp cầu giữa bùn đất lấm lem, ai cũng quyết giành vận may. Các trận cầu diễn ra trong ba ngày, mỗi ngày “đánh” 1 trận, mỗi trận hai giờ đồng hồ.
Khi một “Quan cầu” cướp được cầu thì những thành viên khác của đội sẽ tìm cách di chuyển để bảo vệ, đưa quả cầu vào lỗ đối phương. Theo quan niệm truyền thống, mỗi lần cầu được đẩy xuống hố sẽ tượng trưng cho trời đất hòa hợp, mưa thuận gió hòa giúp mùa màng bội thu, dân làng ấm no, hạnh phúc.
Khi một “Quan cầu” cướp được cầu thì những thành viên khác của đội sẽ tìm cách di chuyển để bảo vệ, đưa quả cầu vào lỗ đối phương. Theo quan niệm truyền thống, mỗi lần cầu được đẩy xuống hố sẽ tượng trưng cho trời đất hòa hợp, mưa thuận gió hòa giúp mùa màng bội thu, dân làng ấm no, hạnh phúc.

Nước sông Cầu được gánh đổ vào sân cầu bằng hai chĩnh gốm Thổ Hà đồng thời được dùng để rửa những bùn trên các “quan cầu”. Lễ hội vật cầu là nét đặc trưng của văn hóa lúa nước ở làng Vân (Vân Hà, Việt Yên, Bắc Giang) được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2022.
Nước sông Cầu được gánh đổ vào sân cầu bằng hai chĩnh gốm Thổ Hà. Lễ hội vật cầu là nét đặc trưng của văn hóa lúa nước ở làng Vân (Vân Hà, Việt Yên, Bắc Giang) được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2022.
Nguyễn Huế
TIN LIÊN QUAN

Độc đáo lễ khai hội Hội vật cầu nước làng Vân

Nguyễn Huế |

Bắc Giang - Ngày 12.5 (tức ngày 12 tháng 4 Âm lịch) lễ hội vật cầu nước thôn Yên Viên (còn gọi là làng Vân) xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang được diễn ra với nhiều hoạt động đặc sắc.

Hải Phòng bố trí 10 điểm trông giữ xe miễn phí phục vụ lễ hội Hoa phượng đỏ

Mai Dung |

Hải Phòng - UBND TP.Hải Phòng bố trí 10 điểm trông giữ xe miễn phí tại 3 quận Hồng Bàng, Lê Chân, Ngô Quyền cho du khách, người dân tham dự lễ hội Hoa Phượng Đỏ - Hải Phòng 2022. 

Cần Thơ: Khai mạc Lễ hội Kỳ Yên Thượng Điền đình Bình Thuỷ 2022

Mai Hương |

Cần Thơ - Sáng ngày 12.5, Lễ hội Kỳ Yên Thượng Điền đình Bình Thủy, Cần Thơ năm 2022 đã chính thức khai mạc.

Lễ hội cầu ngư Nhượng Bạn được công nhận di sản quốc gia

TRẦN TUẤN |

Ngày 8.5, UBND xã Cẩm Nhượng (Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh) tổ chức lễ hội truyền thống cầu ngư Nhượng Bạn và đón bằng công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Nghệ An đã sẵn sàng cho Lễ hội Làng Sen năm 2022

QUANG ĐẠI |

Lễ hội Làng Sen năm 2022 diễn ra tại Nam Đàn (Nghệ An) với 5 hoạt động lễ và 6 hoạt động hội, trong đó có nhiều nội dung mới, hấp dẫn và nhiều ý nghĩa.

Lễ hội Gióng Đền Phù Đổng năm 2022 diễn ra trong 5 ngày

Thanh Hương |

Hà NộiLễ hội Gióng Đền Phù Đổng năm 2022 do huyện Gia Lâm thực hiện sẽ chính thức diễn ra từ ngày 6 đến 10.5 tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Đền Phù Đổng (Gia Lâm, Hà Nội).

Podcast: Giờ thứ 9 - Mưu tính khôn lường (phần 2)

Nhóm PV |

Giờ thứ 9: Trong phần đầu của câu chuyện “Mưu tính khôn lường“, chúng ta đã được chứng kiến mối tình vụng trộm của vị giám đốc và những đòi hỏi éo le của cô bồ. Họ sẽ giải quyết thế nào để hòa hợp giữa bồ và vợ? Câu trả lời có trong phần tiếp theo của câu chuyện?

Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 của đoàn thể thao Việt Nam

Chi Trần |

SEA Games 31 đã khép lại với  với ngôi nhất toàn thuộc về đoàn thể thao Việt Nam với 205 huy chương vàng.

Độc đáo lễ khai hội Hội vật cầu nước làng Vân

Nguyễn Huế |

Bắc Giang - Ngày 12.5 (tức ngày 12 tháng 4 Âm lịch) lễ hội vật cầu nước thôn Yên Viên (còn gọi là làng Vân) xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang được diễn ra với nhiều hoạt động đặc sắc.

Hải Phòng bố trí 10 điểm trông giữ xe miễn phí phục vụ lễ hội Hoa phượng đỏ

Mai Dung |

Hải Phòng - UBND TP.Hải Phòng bố trí 10 điểm trông giữ xe miễn phí tại 3 quận Hồng Bàng, Lê Chân, Ngô Quyền cho du khách, người dân tham dự lễ hội Hoa Phượng Đỏ - Hải Phòng 2022. 

Cần Thơ: Khai mạc Lễ hội Kỳ Yên Thượng Điền đình Bình Thuỷ 2022

Mai Hương |

Cần Thơ - Sáng ngày 12.5, Lễ hội Kỳ Yên Thượng Điền đình Bình Thủy, Cần Thơ năm 2022 đã chính thức khai mạc.

Lễ hội cầu ngư Nhượng Bạn được công nhận di sản quốc gia

TRẦN TUẤN |

Ngày 8.5, UBND xã Cẩm Nhượng (Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh) tổ chức lễ hội truyền thống cầu ngư Nhượng Bạn và đón bằng công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Nghệ An đã sẵn sàng cho Lễ hội Làng Sen năm 2022

QUANG ĐẠI |

Lễ hội Làng Sen năm 2022 diễn ra tại Nam Đàn (Nghệ An) với 5 hoạt động lễ và 6 hoạt động hội, trong đó có nhiều nội dung mới, hấp dẫn và nhiều ý nghĩa.

Lễ hội Gióng Đền Phù Đổng năm 2022 diễn ra trong 5 ngày

Thanh Hương |

Hà NộiLễ hội Gióng Đền Phù Đổng năm 2022 do huyện Gia Lâm thực hiện sẽ chính thức diễn ra từ ngày 6 đến 10.5 tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Đền Phù Đổng (Gia Lâm, Hà Nội).