Theo dấu lâm tặc

LÂM HƯNG THƠ |

Chọn tới chọn lui suốt cả tháng, nhưng xui rủi đúng ngày chúng tôi cơm đùm gạo nắm tiến vào con đường mòn ở những cánh rừng phòng hộ phía tây huyện Vĩnh Linh (Quảng Trị), thì trời bắt đầu đổ mưa. Hành trình lần theo dấu lâm tặc là kỷ niệm tác nghiệp khó quên...

Thực đơn giữa rừng

Đoàn của chúng tôi có 4 người, ngoài anh Đăng Khoa - đồng nghiệp cùng cơ quan với tôi quê ở tỉnh Thừa Thiên - Huế, thì Dỏ và Hiêng là hai người bản địa nhận trách nhiệm dẫn đường. Mưa lăn phăn, nên ở đây vắt nhiều vô kể, ngay trên con đường hay dưới những tán cây rừng ẩm ướt, đâu cũng thấy vắt. Chân vừa đặt xuống đất, chưa kịp nhấc lên đã thấy vắt búng vào, ngoe nguẩy. Đến nỗi, máu rỉ ra từ vết thương do vắt cắn làm đổi màu chiếc quần zin. Thế nhưng, trong cái rủi lại có cái may, mưa làm chúng tôi chậm, phải cuốc bộ vất vả, nhưng đổi lại suốt chặng đường đi bộ, chúng tôi tường tận được những cách thức mà cánh lâm tặc sử dụng để vận chuyển gỗ ra khỏi rừng.

PV Hưng Thơ (trái ảnh) và PV Đăng Khoa “cải trang” trước khi vào rừng thực hiện loạt bài điều tra về tình trạng phá rừng ở huyện Vĩnh Linh.

Đường xa, phải mất 8 giờ đồng hồ lội bộ thì chúng tôi mới đến được khu vực giáp ranh với tỉnh Quảng Bình, đây là khoảnh rừng hiếm hoi còn nhiều cây gỗ khá lớn ở trên những đỉnh núi. Tìm được một lán trại cũ của lâm tặc, Dỏ và Hiêng quyết định ở tại đây, nấu nướng và nghỉ ngơi để ngày mai sẽ tiếp cận những địa điểm rừng đang bị chặt phá. Biết trước đường đi khó, nên chúng tôi chỉ đem theo hai cân thịt lợn muối, gạo, gia vị cùng mắm ruốc.

Bữa cơm đầu tiên ở chốn rừng thâm u lạnh buốt, tôi và anh Khoa ăn hùng hục như bị bỏ đói mấy ngày, dù chẳng có gì cao lương mỹ vị. Ngoài món thịt lợn có sẵn, thì dọc đường chúng tôi “tăng gia” thêm bắp chuối rừng để nấu canh và trái chuối rừng non để chấm ruốc. Bữa đầu, vừa đói vừa lạ, nên ai cũng ăn ngon, nhưng đến ngày thứ 4, thịt lợn hết, bữa sáng một món ruốc chấm chuối non, bữa trưa chuối non chấm ruốc, bữa tối lặp lại y nguyên như vậy, nên từ hôm đó đến bây giờ, chúng tôi vẫn còn nổi “da gà” mỗi khi nhắc đến chuyện ăn uống, đi lại ở giữa rừng.

Phóng viên tiếp cận một đối tượng lâm tặc ở địa điểm tập kết gỗ khai thác trái phép trên đường Lò Than.

Tan hoang

Rừng ở khu vực này bị phá nát từ vùng lõi đến vùng rìa. Chúng tôi khẳng định như vậy, bởi đi một vệt từ ngoài bìa rừng rồi đến những cánh rừng giáp ranh với tỉnh Quảng Bình suốt một tuần, dọc ngang là những con đường mòn mới mở, hoặc là những con đường bị che lấp bởi chằng chịt dây leo và cây bụi. Nhưng tuyệt nhiên, cây gỗ lớn thì bị đốn hạ hết, hiếm hoi lắm mới bắt gặp vài ba chụm rừng có cây gỗ vừa phải.

“Điểm nhấn” của việc phá rừng công khai ở những nơi mà chúng tôi đi qua, thể hiện rõ nét ở con đường đi ngang cánh rừng. Con đường từ Bản 3 (xã Vĩnh Ô, huyện Vĩnh Linh) đi vào rừng phòng hộ thông với đường Lò Than vốn dĩ đã có từ trước, khi rừng do Cty TNHH MTV lâm nghiệp Bến Hải khai thác rồi giao lại cho BQL rừng phòng hộ lưu vực sông Bến Hải quản lý và bảo vệ. Cách nay gần một năm, không rõ bằng cách nào, lâm tặc lại có thể công khai đưa các phương tiện hiện đại vào “tân trang” lại con đường này cho bằng phẳng để tuồn gỗ về xuôi. Xe ủi tiến vào, những mép đồi khúc khuỷu đã được bạt lại, nền đường được san ủi bằng phẳng, đường vận chuyển hoàn thành đồng nghĩa với việc khai thác gỗ rừng thuận lợi. Do đón nhiều lượt xe ba cầu có tải trọng lớn chở gỗ, nên nhiều đoạn đường cắt ngang cánh rừng còn hằn lún vô vàn lốp bánh xe tạo thành những hầm hố, sình lầy nhão nhoét.

Ngủ lại đêm đầu tiên giữa rừng, trí nhớ của Dỏ và Hiêng làm sống lại những mảnh rừng xanh ngút ngàn. Ở đó, có tiếng vượn hú mỗi sáng sớm mai mà người đồng bào ở nơi này vẫn tự hào rằng, đấy là mảnh đất trời cho. Nhưng rồi, giọng của Dỏ và Hiêng chát đắng khi kể những gì đang diễn ra với “mảnh đất trời cho”: Rừng đang bị xâm phạm, đang bị phá nát.

6 giờ sáng, chúng tôi men theo các đường mòn nhỏ dẫn lên những quả đồi cắt ngang qua đường Lò Than. Bắt đầu từ đây, dấu hiệu cây rừng bị chặt phá hiện ra trước mắt. Hàng loạt cây gỗ đường kính từ 20-30cm bị lâm tặc đốn hạ nhan nhản trên sườn đồi. Sau khi rọc phách lấy đi phần gốc, phần thân còn lại, cành đổ rạp xuống đang dần héo úa. Đu theo những thân dây, gai sắc nhọn, bò qua những ụ đất đá lởm chởm lên triền đồi, đập vào mắt chúng tôi là cảnh tượng những cây rừng bị đốn hạ một cách tàn khốc. Ở đây, một chụm hai cây gỗ đã ngã xuống, ở kia ba cây gỗ đã được rọc phách. Đi chỉ mươi mét, chụm bốn cây gỗ ngổn ngang. Để chứng minh những gì trông thấy không chỉ qua hình ảnh, chúng tôi còn dùng máy định vị GPS ghi lại từng vị trí gốc cây một.

Gỗ khai thác trái phép tại rừng Vĩnh Linh được các đối tượng lâm tặc vận chuyển ra khỏi cửa rừng.

Tiếng máy cưa

Cứ theo các con đường đã mở, chúng tôi lần dò gần 1 tuần, nhưng chỉ thấy các gốc cây và phách gỗ bị cưa xẻ, chứ chưa tiếp cận được với những đối tượng phá rừng. Bỏ lán trại đang trú tạm, chúng tôi đi men theo con đường Lò Than, đi sâu hơn nữa vào vùng lõi. Đến ngày thứ 7, sau khi mất hơn 2 giờ đi bộ, tiếng máy cưa bắt đầu vang lên từ phía bên kia đỉnh núi, tiếng máy to dần, có lúc mất hút một vài phút rồi lại rú lên, phá tan không gian im ắng của khu rừng tự nhiên. Lần theo tiếng máy cưa, chúng tôi phát hiện một lối mòn nhỏ ở ngay cạnh bãi gỗ dẫn lên núi, hai bên la liệt cây rừng bị cưa ngã.

Như một trò chơi trốn tìm, chúng tôi vừa lên đến đỉnh núi, thì nghe tiếng máy cưa vang lên từ phía bên kia, chuyển hướng chưa được nửa chặng đường thì máy cưa lại nổi lên ở nơi khác. Té ra, không phải chỉ một “cỗ máy” phá rừng đang hoạt động ở nơi này, mà đầy rẫy ở tứ phía - chúng tôi nhận ra điều ấy khi tiếng máy cưa cùng vang lên một lúc. Tiếp cận một điểm gần nhất, chúng tôi chứng kiến 2 lâm tặc người bản địa chỉ trong vòng vài “nốt nhạc” đã hạ gục thân cây gỗ chũa, rồi vài giây sau đó đã xén ngang thân cây, để lại phần ngọn chổng chơ, ngổn ngang giữa rừng. Cứ như vậy, cưa cây này xong, các cây khác đã được đánh dấu từ trước lần lượt nằm xuống, cả một khoảng rừng rậm trở thành trống trải, xơ xác chỉ sau vài giờ đồng hồ. Sau khi cưa xong cây, lâm tặc trở lại dùng máy cưa rọc bìa, đánh dấu thứ tự rồi chuẩn bị cho cuộc mua bán chớp mắt ngay giữa rừng”.

Xế chiều, một chiếc xe ba cầu theo đường Lò Than vào đến địa điểm này, đã có hẹn từ trước nên lâm tặc không chần chừ dẫn lên đến bãi gỗ. Xem hết các bãi gỗ và tính toán xong xuôi, chủ xe ba cầu trả tiền ngay cho lâm tặc rồi dùng tời chuyển gỗ tập kết trên đường Lò Than. Mỗi xe ba cầu khi chất được từ 5 đến 7m3 gỗ, thì lập tức quay đầu về lại đường cũ. Dù việc di chuyển của xe ba cầu rất thuận lợi, nhưng chở theo một lượng gỗ lớn trên con đường giữa rừng không ít vết hằn lún và bùn lầy, nên phải mất đến 10 giờ lăn lộn xe mới đến địa điểm tập kết gỗ cách đường rải nhựa tầm 500 mét. Bãi tập kết gỗ này rất lớn, hầu hết xe chở gỗ khai thác lậu ở rừng tự nhiên đều vận chuyển đến đây để giao dịch. Tùy lúc, nhưng chủ yếu là vào sẩm tối, xe ôtô hiệu Julong từ ngã ba đường Lò Than chạy vào đây, bốc số gỗ này lên xe, rồi bon bon về xuôi mà không thấy gặp trở ngại gì...

Sau khi loạt phóng sự điều tra về tình trạng phá rừng tại lâm phần của Ban Quản lý rừng phòng hộ lưu vực sông Bến Hải được đăng tải trên báo Lao Động, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã có văn bản yêu cầu tỉnh Quảng Trị tìm hiểu, báo cáo sự việc và xử lý các cá nhân, tổ chức để xảy ra tình trạng phá rừng. Ngay sau đó, cơ quan chức năng tỉnh Quảng Trị đã vào cuộc tìm hiểu, xác định thông tin việc phá rừng là rất nghiêm trọng. Chỉ trong thời gian ngắn, cơ quan chức năng đã phát hiện, thu giữ hơn 100 mét khối gỗ khai thác trái phép; thu giữ một số cưa máy; xác định được một số đối tượng khai thác gỗ. Bên cạnh đó, một số cán bộ kiểm lâm đã bị luân chuyển, đợi có kết luận cuối cùng sẽ xử lý trách nhiệm vì để xảy ra tình trạng phá rừng. Hiện tại, Công an huyện Vĩnh Linh đã ra quyết định khởi tố vụ án phá rừng nói trên.

 

LÂM HƯNG THƠ
TIN LIÊN QUAN

Tân Hoa hậu Hoàn vũ Ngọc Châu mê sao Hàn, yêu thích Blackpink 

AN NGUYÊN |

Việc tân hoa hậu Hoàn vũ Ngọc Châu theo dõi Blackpink và các sao Hàn nổi tiếng đã thu hút sự chú ý của cộng đồng người hâm mộ KPop tại Việt Nam.

Điều gì gây lũ lụt, nắng nóng kỷ lục ở Trung Quốc và thế giới?

Song Minh |

Làn sóng nắng nóng trên toàn thế giới đẩy con người và các quốc gia đến "bờ vực thẳm", gây thiệt hại lớn về người và của.

Bản tin dự báo thời tiết tuần tới từ ngày 27.6 đến ngày 3.7

NHÓM PV |

Dự báo thời tiết tuần tới (từ ngày 27.6 đến ngày 3.7): Trong thứ 2 và thứ 3 đầu tuần, nắng nóng tại thủ đô Hà Nội được dự báo sẽ tăng lên ngưỡng đỉnh 37 độ C, trời ít mây, nắng nóng gay gắt. Tuy nhiên, từ thứ 4 cho đến Chủ nhật thời tiết tại thủ đô sẽ có mưa dông, nhiệt độ giảm sâu xuống ngưỡng từ 26-31 độ C.

"Biến thể COVID-Omicron mới độc hơn biến thể Delta gấp 5 lần" là tin giả

Hương Giang |

Trên mạng xã hội đang lan truyền các thông tin liên quan đến một loại biến chủng COVID-19 mới khiến nhiều người dân lo lắng.

Trên 512 phương tiện quá tải, quá khổ bị cắt thùng hạ tải

Đặng Tiến |

Trong đợt cao điểm xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông (từ ngày 20.6 đến 25.6), lực lượng cảnh sát giao thông toàn quốc đồng loạt ra quân xử nghiêm các vi phạm, trong đó tập trung mạnh vào xe quá tải, quá khổ, đặc biệt trên các tuyến đường cao tốc.

Hà Nội: Cảnh sát phá cửa giải cứu vợ chồng và 2 bé gái khỏi đám cháy

PHẠM ĐÔNG |

Hà Nội - Lực lượng cảnh sát đã phá cửa cuốn cứu vợ chồng và 2 bé gái khỏi đám cháy trong đêm.

Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam Ngọc Châu: Tôi dùng 70% tiền thưởng để từ thiện

DI PY |

Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2022 Ngọc Châu tiết lộ bất ngờ về chuyện tình cảm của mình và cho biết sẽ dùng 70% số tiền thưởng làm từ thiện.

Thành phố chiến lược ở Donbass thất thủ hoàn toàn vào tay Nga

Khánh Minh |

Bộ Quốc phòng Nga thông báo đã kiểm soát hoàn toàn Sievierodonetsk, thành phố chiến lược ở vùng Donbass, Ukraina.