Thiên tai năm 2020 dồn dập dị thường, cần lưu ý gì về thời tiết năm 2021

Thảo Anh |

Năm 2021 được dự báo sẽ là năm chuyển pha ENSO, từ hình thái La Nina sang trung tính. Tuy nhiên các chuyên gia lưu ý, điều đó không "bảo chứng" cho việc năm nay không xuất hiện những hiện tượng thời tiết, thiên tai dị thường.

Nóng lên toàn cầu, biên độ dao động của các hiện tượng gia tăng kéo theo hệ quả nhiều loại hình thiên tai khác nhau. Theo GS.TS Phan Văn Tân - Khoa Khí tượng Thuỷ văn và Hải dương học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, nhiều quy luật khí hậu cũ đã bị phá vỡ.

GS.TS Phan Văn Tân cho rằng việc cập nhật kịch bản biến đổi khí hậu là cần thiết nhưng không nhất thiết gắn liền với dự báo thời tiết.
GS.TS Phan Văn Tân cho rằng việc cập nhật kịch bản biến đổi khí hậu là cần thiết nhưng không nhất thiết gắn liền với công tác dự báo thời tiết.

Thưa ông, năm 2020 thiên tai diễn biến cực đoan, dị thường, dự báo tình hình thiên tai năm 2021 sẽ ra sao?

- Năm 2020 là năm tương đối đặc biệt. Vào thời kì mùa hè, hai hệ thống hoàn lưu không khí khác nhau tương tác với nhau. Đó là khi gió mùa Tây Nam hoạt động mạnh hơn so với mức bình thường và vì vậy nên tương tác giữa hệ thống gió mùa này gặp nhau với hệ thống vĩ độ trung bình ở khu vực Trung Quốc, Nhật Bản Đài Loan gây mưa lũ dữ dội.

Ngược lại vì gió mùa mạnh đẩy lên trên nên miền Trung Việt Nam chịu nắng khốc liệt. Cả một thời gian dài gần như không có mưa, hạn hán xảy ra. Tuy nhiên đến tháng 10 khi không khí lạnh tràn về mạnh hơn cộng thêm dải hội tụ nhiệt đới nên bão dồn dập tấn công miền Trung.

Theo dự báo đến thời điểm hiện tại, năm 2021 được kì vọng sẽ bình hoà, mưa gió thuận hoà hơn. Tuy nhiên, không thể khẳng định được về tình hình thời tiết vì nhiều quy luật đã bị phá vỡ.

Năm 2021 là năm chuyển pha ENSO. Vậy trong những năm chuyển pha cần có những lưu ý gì thưa ông?

- Thông thường có 3 pha ENSO liên quan đến điều kiện thời tiết ở Việt Nam. El Nino là khái niệm dùng để chỉ hiện tượng nóng lên không bình thường của lớp nước mặt thuộc vùng biển phía đông xích đạo Thái Bình Dương kéo dài từ 3 mùa trở lên, El Nino còn được gọi là "pha nóng".

La Nina ngược với El Nino, là khái niệm dùng để chỉ hiện tượng lạnh đi không bình thường của lớp nước mặt thuộc vùng biển phía đông xích đạo Thái Bình Dương kéo dài từ 3 mùa trở lên, La Nina còn được gọi là "pha lạnh".

Trạng thái trung tính là khi nhiệt độ mặt nước biển ở trạng thái nằm giữa "pha nóng" và "pha lạnh". Khi ở hình thái El Nino, khu vực Đông Nam Á ít mưa hơn, thường xảy ra hạn hán. Còn trong năm La Nina thì ngược lại, ổ bão dịch chuyển nên bão hoạt động nhiều hơn, mưa nhiều hơn so với những năm bình thường.

Năm nay dự báo khả năng ENSO sẽ tiếp tục duy trì ở trạng thái La Nina trong khoảng bốn, năm tháng đầu năm 2021, sau đó chuẩn nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực trung tâm Thái Bình Dương có khả năng tăng dần và nhiều khả năng chuyển sang trạng thái trung tính vào các tháng cuối nửa cuối năm 2021.

Khi ở pha trung tính, tức là trạng thái thời tiết bình thường. Tuy nhiên, khái niệm bình thường không có nghĩa là không có thiên tai. Bão, nắng nóng vẫn có thể xảy ra nhưng ở mức trung bình và không quá cực đoan. Mặc dù vậy xác suất xảy ra những hiện tượng dị thường vẫn có thể xảy ra.

Vậy khi diễn biến thời tiết ngày càng cực đoan như vậy, liệu có cần tính toán và xây dựng lại các kịch bản biến đổi khí hậu hay không, thưa ông?

- Thời tiết là hiện tượng xảy ra tức thời mà chúng ta quan sát được hàng ngày và hạn ngắn trong vòng 10 ngày. Thế nhưng khí hậu có tính trung bình nhiều năm của thời tiết. Việc cập nhật các kịch bản biến đổi khí hậu là bắt buộc và cần thiết. Tuy nhiên việc cập nhật kịch bản biến đổi khí hậu không nhất thiết là phải gắn liền với việc dự báo thời tiết hàng ngày bởi kịch bản biến đổi khí hậu có thể xảy ra trong vòng hàng chục năm, thậm chí hàng trăm năm. Quy mô thời gian giữa thời tiết và khí hậu khác nhau.

Trân trọng cảm ơn ông!

Thảo Anh
TIN LIÊN QUAN

Dự báo thời tiết 25.2: Miền Bắc ngày nắng hanh, se lạnh vào đêm và sáng

Thảo Anh |

Dự báo thời tiết hôm nay 25.2, miền Bắc sáng sớm có sương mù và sương mù nhẹ, trưa chiều giảm mây trời nắng. Nhiệt độ cao nhất phổ 27 độ C. Nam Bộ ngày nắng, cục bộ có nơi nắng nóng với nhiệt độ cao nhất có nơi trên 33 độ C.

Dự báo thời tiết 24.2: Bắc Bộ tiếp tục nắng hanh, nhiều nơi chỉ số UV cao

Thảo Anh |

Dự báo thời tiết hôm nay 24.2, Bắc Bộ sáng sớm có sương mù, trưa chiều giảm mây trởi nắng. Nhiệt độ cao nhất có nơi trên 28 độ C. Các tỉnh từ Huế đến Cà Mau có giá trị UV cực đại đều nằm trong ngưỡng có nguy cơ gây hại rất cao khi tiếp xúc với cơ thể người.

Dự báo thời tiết 23.2: Bắc Bộ tiếp tục tăng nhiệt, ngày nắng nóng oi bức

Thảo Anh |

Dự báo thời tiết hôm nay 23.2, Bắc Bộ sáng sớm có sương mù, trưa chiều giảm mây trời nắng. Nhiệt độ tiếp tục tăng lên, mức nhiệt cao nhất phổ biến 27 độ C. Đêm và sáng sớm trời rét với nhiệt độ thấp nhất từ 17 - 20 độ C.

Những cách bài trí không gian sống đón Tết thú vị của sao Việt

DI PY, ẢNH: Nghệ sĩ cung cấp. |

Nhiều sao Việt như Ngọc Diễm, Đàm Thu Trang, Đàm Vĩnh Hưng bài trí tổ ấm đón Tết theo nhiều phong cách khác nhau.

Dự báo thời tiết 16.1: Miền Bắc rét đậm mưa vài nơi, nhiệt độ giảm sâu hơn

AN AN |

Dự báo thời tiết hôm nay 16.1.2023, Bắc Bộ trời rét đậm, vùng núi rét hại. Nhiệt độ thấp nhất ở Bắc Bộ phổ biến từ 9 - 12 độ C, khu vực vùng núi Bắc Bộ phổ biến 6 - 9 độ C, vùng núi cao có nơi dưới 3 độ C. 

Chứng khoán: Thiếu sự đồng thuận của dòng tiền để bứt phá

Gia Miêu |

Với nhiều thông tin hỗ trợ thị trường chứng khoán, nhà đầu tư kỳ vọng chỉ số VN-Index có thể sẽ sớm vượt mức kháng cự 1.067 điểm và hướng về gần mức 1.100 điểm trong tuần giao dịch cuối cùng trước khi nghỉ Tết.

Thực phẩm online ngày Tết tiềm ẩn nhiều rủi ro

Ngọc Chi - Đức Trung |

Cận Tết, việc mua sắm thực phẩm online tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Để có một cái Tết trọn vẹn và bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình, hãy là người tiêu dùng thông minh.

So sánh đội hình tuyển Việt Nam vs Thái Lan chung kết AFF Cup 2022

Bảo Bình - Dương Anh |

So sánh đội hình tuyển Việt Nam vs Thái Lan AFF Cup 2022. Với lợi thế sân nhà, có 44,51% lượt bình chọn trên sofascore tin rằng Thái Lan giành chiến thắng, 28,38% dự đoán kết quả hoà và 27,11% nhận định đoàn quân của HLV Park Hang-seo sẽ nâng cao chức vô địch.

Dự báo thời tiết 25.2: Miền Bắc ngày nắng hanh, se lạnh vào đêm và sáng

Thảo Anh |

Dự báo thời tiết hôm nay 25.2, miền Bắc sáng sớm có sương mù và sương mù nhẹ, trưa chiều giảm mây trời nắng. Nhiệt độ cao nhất phổ 27 độ C. Nam Bộ ngày nắng, cục bộ có nơi nắng nóng với nhiệt độ cao nhất có nơi trên 33 độ C.

Dự báo thời tiết 24.2: Bắc Bộ tiếp tục nắng hanh, nhiều nơi chỉ số UV cao

Thảo Anh |

Dự báo thời tiết hôm nay 24.2, Bắc Bộ sáng sớm có sương mù, trưa chiều giảm mây trởi nắng. Nhiệt độ cao nhất có nơi trên 28 độ C. Các tỉnh từ Huế đến Cà Mau có giá trị UV cực đại đều nằm trong ngưỡng có nguy cơ gây hại rất cao khi tiếp xúc với cơ thể người.

Dự báo thời tiết 23.2: Bắc Bộ tiếp tục tăng nhiệt, ngày nắng nóng oi bức

Thảo Anh |

Dự báo thời tiết hôm nay 23.2, Bắc Bộ sáng sớm có sương mù, trưa chiều giảm mây trời nắng. Nhiệt độ tiếp tục tăng lên, mức nhiệt cao nhất phổ biến 27 độ C. Đêm và sáng sớm trời rét với nhiệt độ thấp nhất từ 17 - 20 độ C.