Lý giải việc động đất ở Kon Tum trong 1 năm nhiều gấp 5 lần 100 năm trước

AN AN |

Số trận động đất trong 1 năm qua nhiều gấp 5 lần so với hơn 100 năm trước cộng lại. Theo ông Nguyễn Xuân Anh, Viện trưởng Viện Vật lý địa cầu khó dự báo trước thời điểm xuất hiện động đất nên giải pháp quan trọng vẫn là quan trắc, đánh giá, rà soát lại khu vực xảy ra. 

Việc động đất liên hoàn những ngày vừa qua ở huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum, được nhiều chuyên gia nhận định không chỉ tiềm ẩn rủi ro mà chính là tín hiệu cảnh báo việc cần sớm có những giải pháp đồng bộ giảm thiểu thiệt hại do thiên tai. Về vấn đề này, Báo Lao Động đã có cuộc trao đổi cùng với ông Nguyễn Xuân Anh, Viện trưởng Viện Vật lý địa cầu (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam). 

Khó xác định quy luật động đất

Thưa ông nguyên nhân ban đầu của hiện tượng động đất liên hoàn những ngày qua tại khu vực tỉnh Kon Tum như thế nào?

- Theo quan trắc của Viện Vật lý địa cầu trong khoảng thời gian từ năm 1903 đến năm 2020, trên khu vực Kon Plông và lân cận đã ghi nhận được 33 trận động đất có độ lớn từ 2,5 độ Richter. Trong đó, trận lớn nhất được ghi nhận tại đây vào năm 1937 là 3,9 độ Richter. Tuy nhiên, từ tháng 4.2021 đến nay, hiện tượng động đất xảy ra tại khu vực Kon Plông và lân cận có tần suất xảy ra thường xuyên và xu hướng mạnh dần. Cụ thể, trong năm 2021 đến nay, khu vực này đã ghi nhận 169 trận động đất có độ lớn từ 2.5 độ Richter trở lên. Trận lớn nhất gần đây độ lớn 4.5. 

Như vậy, các trận động đất gần đây lớn hơn so với lịch sử. Số trận động đất trong 1 năm qua nhiều gấp 5 lần so với hơn 100 năm cộng lại. Có thể thấy đây là một sự bất thường và theo khảo sát có những hồ thủy điện hoạt động trong khu vực này.

Đánh giá sơ bộ hoạt động của những hồ này có thể liên quan đến cái chuỗi động đất kích thích vừa qua. Động đất kích thích là khi hồ thủy điện tích nước làm động đất xảy ra sớm hơn so với quy luật động đất tự nhiên.

Thưa ông trong chuỗi động đất vừa qua trận lớn nhất có độ lớn là 4.5. Vậy mức độ nguy hiểm của độ lớn này như thế nào và dự báo độ lớn cực đại ở khu vực này ra sao? 

- Động đất độ lớn 4.5 ở trên thế giới quy vào động đất yếu, động đất nhỏ. Động đất từ 5.0 trở lên là động đất trung bình, 6.0 trở lên là động đất mạnh. Với động đất từ 4.0 đến 5.0 có thể là gây ra rung lắc đồ vật trong gia đình và rất hiếm khi nó gây ra thiệt hại về nhà cửa. Ở khu vực này từ trước đến nay chưa được nghiên cứu nhiều nhưng đánh giá sơ bộ độ lớn cực đại khoảng từ 5.0 đến 5.5.

Nếu đạt độ lớn 5.5 sẽ có thiệt hại. Vì thế sau chuỗi động đất liên tiếp vừa qua việc đầu tiên là phải tiến hành quan trắc, đánh giá, rà soát lại khu vực. Đối với động đất chưa thể dự báo thời điểm xảy ra. Chính vì vậy không thể chủ quan trong bất kỳ hoàn cảnh nào trước tính mạng của người dân.

Các chuyên gia đã phân tích nguyên nhân ban đầu của động đất ở Kon Tum.

 Kịch bản dài hạn ứng phó động đất

Thưa ông vậy theo quan trắc và đánh giá đến thời điểm hiện tại, dự báo trong những ngày tới động đất có khả năng tiếp tục xuất hiện ở khu vực Kon Tum hay không? 

- Có thể thấy hoạt động động đất trong thời gian vừa qua đang gia tăng. Dự báo trong thời gian tới động đất vẫn tiếp tục xảy ra. Nếu thật sự đây là động đất kích thích liên quan trực tiếp đến hoạt động tích nước thì có thể xảy ra nhiều kịch bản khác nhau. Ví dụ sau một thời gian tích nước thì rung chấn giảm nhưng cũng có thể có chu kỳ lạ hơn như tích nước rất lâu sau đó mới xảy ra động đất. Cho nên không có cách nào khác là phải quan trắc, nghiên cứu. 

Trong những ngày tới Viện Vật lý địa cầu có những phương án gì để hướng dẫn người dân ở Kon Tum đảm bảo an toàn về người và tài sản?  

- Viện Vật lý địa cầu có kế hoạch đi khảo sát, thực hiện tuyên truyền cụ thể đến người dân để có ứng phó phù hợp. Đầu tiên sẽ phổ biến những khái niệm rất cơ bản về động đất xảy ra như thế nào, gây thiệt hại ra sao. Sau đó giúp người dân hiểu cách ứng xử trong từng tình huống trong nhà hay ngoài trời, đặc biệt là ở những khu vực khả năng có đá lăn khi động đất. Kiến thức tuy đơn giản nhưng sẽ góp phần giảm thiểu thiệt hại động đất. 

Vậy còn giải pháp dài hạn do Viện Vật lý địa cầu cũng như các cơ quan liên quan đang xây dựng là gì sau hàng loạt bất thường? 

- Giải pháp dài hạn là phải có một cái mạng lưới các trạm quan trắc đầy đủ hơn và đặc biệt là quan trắc cả những cái hiệu ứng. Ví dụ như những công trình nhà cao tầng cũng nên đặt thiết bị quan trắc với giá thành không cao. Từ đấy tổng thể lại sẽ thực hiện được bản đồ phân vùng đánh giá rủi ro động đất và phân vùng về độ nguy hiểm. Đó là thông số đầu vào phục vụ cho rất nhiều ngành như quy hoạch, xây dựng, giao thông...

Thông thường các nước trên thế giới khoảng 4-5 năm cập nhật một lần và chúng tôi đang hướng đến mục tiêu xây dựng bản đồ này sớm nhất có thể. 

Trân trọng cảm ơn ông!

AN AN
TIN LIÊN QUAN

Kịch bản ứng phó động đất liên hoàn bất thường ở Kon Tum như thế nào?

AN AN - PHƯƠNG ANH |

Ông Phạm Trọng Thực, Phó Cục trưởng Cục An toàn môi trường (Bộ Công Thương) cho rằng cần đánh giá thêm về nguyên nhân gây ra động đất liên hoàn. Tuy nhiên trước mắt có thể thay đổi mức nước trong hồ chứa để lựa chọn mực nước an toàn, đánh giá rung chấn. 

Dự báo thời tiết 20.4: Miền Bắc sáng sương mù trời rét, ngày trở nắng hanh

AN AN |

Dự báo thời tiết hôm nay 20.4, miền Bắc đêm và sáng có mưa, mưa rào rải rác, chiều giảm mây trời nắng với nhiệt độ cao nhất khoảng 24 - 26 độ C. Nam Bộ chiều tối và đêm có mưa rào và dông vài nơi, ngày trời nắng. 

Nguyên nhân ban đầu hơn 20 trận động đất liên hoàn trong 4 ngày ở Kon Tum

AN AN - PHƯƠNG ANH |

Tại cuộc họp khẩn sáng 19.4, Ban chỉ đạo Quốc gia về Phòng chống thiên tai đã bước đầu xác định nguyên nhân xảy ra hơn 20 trận động đất liên tiếp trong 4 ngày qua tại Kon Plông (Kon Tum). Theo đó có khả năng là động đất kích thích do hoạt động của nhà máy thuỷ điện. 

Báo Lao Động luôn nỗ lực làm tròn trách nhiệm với người lao động và tổ chức Công đoàn

Thu Trà thực hiện |

93 năm thành lập, trưởng thành (14.8.1929 - 14.8.2022), Báo Lao Động luôn là tiếng nói của công nhân viên chức lao động, là tờ báo số 1 trong bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động. Nhân dịp kỷ niệm ngày ra số báo đầu tiên, Báo Lao Động phỏng vấn đồng chí Nguyễn Đình Khang - Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Đồng chí Nguyễn Đình Khang khẳng định, Báo Lao Động đã và đang nỗ lực làm tròn trách nhiệm với người lao động và tổ chức Công đoàn.

Giờ thứ 9: Tình thương tội lỗi - Phần 2

Nhóm PV |

Giờ thứ 9 - Tình thương có ý nghĩa mang đến hạnh phúc và chữa lành. Tuy nhiên yêu thế nào, thương thế nào cho đúng cách lại là điều mỗi chúng ta cần lưu tâm, suy ngẫm. Như trong câu chuyện này, một cuộc hôn nhân xuất phát từ tình thương chứ không phải là tình yêu, cuối cùng đã mang đến những lựa chọn sai lầm và tổn thương. Biết trách ai hay trách cuộc đời vốn nhiều éo le, nghiệt ngã? 

Từ chiếc khuôn đất đến trường quay đa phương tiện

Lam Duy |

Từ những số báo đầu tiên được in khuôn đất sét trong năm đầu 1929 với muôn vàn gian khó và phải tuyệt đối giữ bí mật, Báo Lao Động chuyển mình mạnh mẽ sang một nền tảng báo chí hiện đại, tích hợp đa phương tiện với loạt trường quay được trang bị những công nghệ báo chí hàng đầu ở thời điểm hiện nay.

Cảnh báo việc giả mạo cơ quan Công an mở lớp huấn luyện PCCC để trục lợi

HOA LỆ |

Quảng Ninh - Các đối tượng giả mạo cơ quan Công an, nhắm đến các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ, chưa hiểu rõ quy trình thực hiện công tác huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy và chữa cháy nhằm trục lợi.

Lời khai "rùng mình" của đối tượng nhốt bé 3 tuổi vào tủ đông

Hoàng Vũ |

Nguyễn Trường Giang - đối tượng nhốt cháu N.H.Đ vào tủ đông lạnh - khai đã bịt miệng, bóp cổ và đập đầu cháu xuống sàn nhà...

Kịch bản ứng phó động đất liên hoàn bất thường ở Kon Tum như thế nào?

AN AN - PHƯƠNG ANH |

Ông Phạm Trọng Thực, Phó Cục trưởng Cục An toàn môi trường (Bộ Công Thương) cho rằng cần đánh giá thêm về nguyên nhân gây ra động đất liên hoàn. Tuy nhiên trước mắt có thể thay đổi mức nước trong hồ chứa để lựa chọn mực nước an toàn, đánh giá rung chấn. 

Dự báo thời tiết 20.4: Miền Bắc sáng sương mù trời rét, ngày trở nắng hanh

AN AN |

Dự báo thời tiết hôm nay 20.4, miền Bắc đêm và sáng có mưa, mưa rào rải rác, chiều giảm mây trời nắng với nhiệt độ cao nhất khoảng 24 - 26 độ C. Nam Bộ chiều tối và đêm có mưa rào và dông vài nơi, ngày trời nắng. 

Nguyên nhân ban đầu hơn 20 trận động đất liên hoàn trong 4 ngày ở Kon Tum

AN AN - PHƯƠNG ANH |

Tại cuộc họp khẩn sáng 19.4, Ban chỉ đạo Quốc gia về Phòng chống thiên tai đã bước đầu xác định nguyên nhân xảy ra hơn 20 trận động đất liên tiếp trong 4 ngày qua tại Kon Plông (Kon Tum). Theo đó có khả năng là động đất kích thích do hoạt động của nhà máy thuỷ điện.