Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc: Cách mạng công nghiệp 4.0 là cơ hội thực hiện khát vọng phồn vinh của dân tộc

hoàng phiêu |

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 (Industry 4.0), các quốc gia trên thế giới đều có những chính sách phù hợp để tận dụng tối đa lợi thế của đất nước. Để có thể tiếp cận thành công Industry 4.0, Việt Nam cần xây dựng thế mạnh và giá trị cốt lõi của mình dựa trên nhân tố đột phá là đổi mới sáng tạo, trên cơ sở sự phối hợp nhịp nhàng giữa Chính phủ và doanh nghiệp.

Phát triển nền kinh tế số và công nghiệp thông minh

Phát biểu tại phiên khai mạc Hội thảo - Triển lãm quốc tế “Phát triển công nghiệp thông minh - Smart Industry World 2017” vừa diễn ra tại Hà Nội, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc nêu rõ các quốc gia trên thế giới đều có những đối sách khác nhau nhằm tận dụng được xu thế của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, như Chương trình “Công nghiệp 4.0” của Cộng hòa Liên bang Đức; Chương trình “Hợp tác Sản xuất Tiên tiến” của Mỹ với sáng kiến “Cộng đồng Công nghiệp Internet”...

Theo Thủ tướng, hầu hết các nước phát triển và đang phát triển ở châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore đều đã đưa ra những chiến lược phát triển kinh tế số, thúc đẩy công nghiệp thông minh.

“Nhiều tập đoàn như Alibaba, Facebook, Amazon... đã trở thành những người khổng lồ trong thương mại điện tử, mạng xã hội và có tác động lan tỏa, kết nối mạnh mẽ trong nền kinh tế toàn cầu” - Thủ tướng nêu rõ.

Trước xu hướng đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị 16 về tận dụng cơ hội của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư với nhiều giải pháp quan trọng. Các bộ, ngành và địa phương tập trung xây dựng và triển khai kế hoạch ứng dụng công nghệ thông tin. Đa số các dịch vụ công hiện nay đã chuyển sang trực tuyến (88%), trong đó hơn 10% đã ở mức độ 3 và 4.

Đến nay, Việt Nam đã cơ bản phủ sóng 4G với trên 4 nghìn trạm phát sóng và hơn 95% dân số được phủ sóng; khoảng 52 triệu người dùng Internet, chiếm 54% dân số (đứng thứ 5 ở Châu Á - Thái Bình Dương) và khoảng 55% người Việt sử dụng điện thoại thông minh. Đây là một nền tảng quan trọng giúp Việt Nam nắm bắt nhanh chóng những thành tựu công nghệ mới.

Cùng với đó, số doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tăng gần gấp đôi, từ 1.800 năm 2016 lên trên 3.000 năm 2017. Cùng với khoảng 40 Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc tế đã hoạt động tại Việt Nam, các tập đoàn, ngân hàng lớn và các nhà đầu tư tích cực tham gia huy động, sử dụng nguồn lực tài chính lớn cho khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.

“Đặc biệt, Tập đoàn Viettel đã được xếp hạng tốp 5 thương hiệu viễn thông hiệu quả nhất ASEAN, tốp 100 thương hiệu viễn thông lớn nhất thế giới” - Thủ tướng biểu dương.

Bên cạnh những cơ hội, Thủ tướng cũng chỉ rõ những thách thức. Đó là nhiều ngành thâm dụng lao động như dệt may, da giày... sẽ thay đổi công nghệ sản xuất theo hướng tự động hóa, rô-bốt hóa, ảnh hưởng đến việc làm của hàng triệu lao động. Việt Nam sẽ phải đối mặt với nguy cơ tụt hậu ngày càng xa, dư thừa lao động trình độ thấp, nhập khẩu công nghệ lạc hậu, mất an toàn, an ninh thông tin. Doanh nghiệp Việt Nam phần lớn là nhỏ và vừa, chưa đủ năng lực cạnh tranh, chưa sẵn sàng tiếp cận công nghệ mới...

Vì vậy, quan điểm chỉ đạo của Chính phủ là tập trung xây dựng, phát triển nền kinh tế số và công nghiệp thông minh, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, cốt lõi của tái cấu trúc nền kinh tế gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh.

Đồng thời nêu rõ một số nội dung trọng tâm như tập trung hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách, pháp luật cho phát triển nền kinh tế số, công nghiệp thông minh. Phấn đấu đến năm 2020 Việt Nam có đội ngũ trên 1 triệu nhân lực công nghệ số trình độ cao...

Thủ tướng đề nghị các đại biểu tai hội thảo chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về phát triển kinh tế số, công nghiệp thông minh, đặc biệt là những nước có điều kiện tương đồng với Việt Nam như Trung Quốc và các nước ASEAN; trong đó nêu rõ những bài học kinh nghiệm và điều kiện áp dụng.

“Cách mạng công nghiệp 4.0 là cơ hội thực hiện khát vọng phồn vinh của dân tộc, chúng ta không thể bỏ lỡ và cần chủ động nắm bắt. Hãy cùng nỗ lực, biến khát vọng thịnh vượng của quốc gia, dân tộc thành những việc làm và hành động cụ thể. Tập trung nắm bắt xu hướng công nghệ mới, trang bị đủ năng lực, sẵn sàng tiếp nhận các mô hình kinh doanh mới, dũng cảm từ bỏ, cải cách mô hình cũ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường, người tiêu dùng” - Thủ tướng nhấn mạnh.

Đổi mới sáng tạo - tạo bước đột phá

Tại Hội thảo, trong phần trình bày của Bộ KH&CN, Thứ trưởng Bộ Khoa học và công nghệ (KH&CN) Phạm Đại Dương cho rằng, để có thể tiếp cận thành công cơ hội của Industry 4.0, chúng ta cần xây dựng thế mạnh và giá trị cốt lõi của Việt Nam dựa trên nhân tố đột phá là đổi mới sáng tạo, trên cơ sở sự phối hợp nhịp nhàng giữa Chính phủ và doanh nghiệp.

“Để có thể tiếp cận thành công cơ hội của Industry 4.0, chúng ta cần xây dựng thế mạnh và giá trị cốt lõi của Việt Nam dựa trên nhân tố đột phá là đổi mới sáng tạo, trên cơ sở sự phối hợp nhịp nhàng giữa Chính phủ và doanh nghiệp” - Thứ trưởng khẳng định.

Vậy thế giới đang làm gì để bắt nhịp từ Industry 4.0, Thứ trưởng Phạm Đại Dương cho biết, tại Mỹ đã có nhiều chương trình, chiến lược để giữ vững vị thế dẫn đầu về công nghệ, đặc biệt là các công nghệ mới nhất liên quan đến Industry 4.0. Có thể kể đến như: Internet công nghiệp (Industrial Internet); Hợp tác sản xuất nâng cao (Advanced Manufacturing Partnership - AMP). Ở Đức cũng xây dựng Chiến lược Industrie 4.0 để tiến lên với trọng tâm là sản xuất thông minh. Chính phủ Đức đầu tư 200 triệu Euro cho nghiên cứu các công nghệ trong lĩnh vực này. Ở Nhật Bản đã xây dựng Society 5.0, là một sự kết hợp của Công nghiệp 4.0 với vấn đề về văn hóa, xã hội. Mục tiêu là xây dựng Nhật Bản trở thành “quốc gia thân thiện đổi mới sáng tạo nhất thế giới”. Cùng với đó các quốc gia như Hàn Quốc, Trung Quốc, Thái Lan đều xây dựng chiến lược phát triển riêng với những khoản đầu tư ngân sách rất lớn cho công cuộc này.

Cách tiếp cận của các quốc gia trên thế giới là tập trung xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi và hiệu quả nhằm thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, thúc đẩy số hoá, ứng dựng các công nghệ số hoá trong công nghiệp, dịch vụ như: Nâng cấp hạ tầng truyền thông băng thông rộng, các chương trình nghiên cứu và phát triển trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, tự động hoá, Internet vạn vật,...; có chính sách bảo vệ và thúc đẩy sử dụng tài sản trí tuệ; hỗ trợ kinh phí hoặc lãi suất vay cho doanh nghiệp triển khai chuyển đổi số.

Theo Thứ trưởng Phạm Đại Dương, thực tế ở Việt Nam, tuy chưa có chiến lược riêng về thúc đẩy Industry 4.0 nhưng trong từng lĩnh vực liên quan, đã có những định hướng và chiến lược cụ thể. Theo đó trong các chỉ đạo của Chỉ thị số 50 của Ban Bí thư về việc đẩy mạnh phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học; các chiến lược phát triển Công nghệ thông tin - Truyền thông Việt Nam; Chiến lược phát triển KH&CN giai đoạn 2011-2020 với việc xác định các lĩnh vực ưu tiên bao gồm: CNTT-TT, công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu mới, công nghệ chế tạo máy - tự động hoá; Chỉ thị 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về nâng cao năng lực tiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4... đã góp phần chuẩn bị cơ sở hạ tầng, nguồn lực Việt Nam tận dụng được cơ hội của Industry 4.0.

Để có thể tiếp cận thành công cơ hội của Industry 4.0, dưới góc nhìn của ngành KH&CN, Bộ KH&CN khuyến nghị:

- Nhà nước cần chủ động hơn trong việc phối hợp với các doanh nghiệp, đặt doanh nghiệp làm trung tâm trong xây dựng các chính sách. Đặc biệt là các chính sách hướng tới phát triển công nghiệp 4.0, chính sách hỗ trợ lãi suất cho các doanh nghiệp chuyển đổi số hoá, chuyển giao và đổi mới công nghệ.

- Các doanh nghiệp cần tích cực, chủ động hơn trong phối hợp với Chính phủ, chia sẻ với Chính phủ về nguồn lực để phát triển hạ tầng, tiềm lực khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo quốc gia.

- Quyết liệt đổi mới căn bản giáo dục và đào tạo, đặc biệt là dạy nghề. Phát triển một số sản phẩm có khả năng cạnh tranh chiến lược ở tầm quốc gia.

- Có chiến lược hợp tác cụ thể với các quốc gia đi đầu trong khu vực để cùng phát triển những thế mạnh của mình, tận dụng cơ hội của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

- Cần sự chung tay của nhóm các chuyên gia cao cấp từ các khối doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và chính phủ để khảo sát, đánh giá lại hiện trạng sẵn sàng với Industry 4.0 của Việt Nam, dự báo một số kịch bản tác động của Industry 4.0 tới Việt Nam, từ đó xây dựng chiến lược tiếp cận Industry 4.0 một cách rõ ràng hơn cho Việt Nam.

hoàng phiêu
TIN LIÊN QUAN

“Cơn điên” của bitcoin và những “bao tải tiền mặt”

ĐÀO TUẤN |

Đến trưa hôm qua 8.12, giá bitcoin đã vượt ngưỡng 17.000 USD. Trong khi đó, TPHCM lần đầu nói tới việc “đi ăn nhà hàng trả tiền bằng thẻ”, thay cho tiền mặt như bao năm nay. Chúng ta có nên mãi lắc đầu với những gì chúng ta “không biết” để rồi lại tiếp tục tụt hậu trong thời điểm bình minh của cách mạng công nghiệp 4.0?

Cách mạng công nghiệp 4.0 là khúc cua cho các doanh nghiệp bắt “đi tắt đón đầu”

THUỲ TRANG |

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 với trí tuệ thông minh cùng với sự tiến bộ của Internet sẽ tác động vô cùng to lớn trên toàn cầu, nó phá vỡ cấu trúc của hầu hết các ngành công nghiệp ở mọi quốc gia.

Cách mạng công nghệ số và thách thức đối với ngân hàng bán lẻ

H.M |

Sáng 6.12, tại Diễn đàn Ngân hàng bán lẻ Việt Nam 2017, các chuyên gia đã chỉ ra xu hướng thanh toán không dùng tiền mặt và số hoá trong dịch vụ ngân hàng cá nhân cùng sự bùng nổ của các công ty Fintech tại Việt Nam đã đặt các ngân hàng trước những cơ hội và thách thức của công nghiệp 4.0.

Trực tiếp U19 Việt Nam 1-0 Malaysia: Chờ thêm những bàn thắng

MINH PHONG - THANH VŨ |

U19 Việt Nam quyết tâm đánh bại U19 Malaysia để giành chức vô địch giải U19 Quốc tế 2022 và đây là bước đệm quan trọng hướng đến vòng loại U20 Châu Á 2023.

Quyết định chi 1.155 tỉ đồng từ Bảo hiểm thất nghiệp hỗ trợ người lao động

PHẠM ĐÔNG |

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho phép chi tiếp hơn 1.155 tỉ đồng từ Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp để hỗ trợ người lao động bị ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19.

Năm học mới, TPHCM tăng gần 22.000 học sinh, nghịch lý thiếu giáo viên

HUYÊN NGUYỄN |

TPHCM - Năm học 2022-2023, dự kiến toàn Thành phố tăng 21.825 học sinh. Áp lực này làm gia tăng sĩ số học sinh/lớp vượt cao so với chuẩn, học sinh tham gia học 2 buổi/ngày giảm, thiếu giáo viên...

Khánh Hòa kiểm tra vụ xâm hại hồ thủy lợi Am Chúa sau phản ánh của Lao Động

Hữu Long |

Khánh Hòa – Tình trạng xây dựng trái phép trong hành lang lòng hồ thủy lợi Am Chúa được Báo Lao Động phản ánh thời gian qua. Huyện Diên Khánh đã chỉ đạo cơ quan chức năng vào cuộc xác minh, làm rõ nội dung báo nêu.

Đà Nẵng đặt mục tiêu không ùn tắc giao thông quá 30 phút

THUỲ TRANG |

Trong kế hoạch tăng cường bảo đảm trật tự an toàn giao thông và chống ùn tắc giao thông giai đoạn 2022-2025 vừa được ban hành, UBND TP.Đà Nẵng đặt mục tiêu các vụ ùn tắc giao thông trên địa bàn sẽ được giải quyết chậm nhất là 30 phút.

“Cơn điên” của bitcoin và những “bao tải tiền mặt”

ĐÀO TUẤN |

Đến trưa hôm qua 8.12, giá bitcoin đã vượt ngưỡng 17.000 USD. Trong khi đó, TPHCM lần đầu nói tới việc “đi ăn nhà hàng trả tiền bằng thẻ”, thay cho tiền mặt như bao năm nay. Chúng ta có nên mãi lắc đầu với những gì chúng ta “không biết” để rồi lại tiếp tục tụt hậu trong thời điểm bình minh của cách mạng công nghiệp 4.0?

Cách mạng công nghiệp 4.0 là khúc cua cho các doanh nghiệp bắt “đi tắt đón đầu”

THUỲ TRANG |

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 với trí tuệ thông minh cùng với sự tiến bộ của Internet sẽ tác động vô cùng to lớn trên toàn cầu, nó phá vỡ cấu trúc của hầu hết các ngành công nghiệp ở mọi quốc gia.

Cách mạng công nghệ số và thách thức đối với ngân hàng bán lẻ

H.M |

Sáng 6.12, tại Diễn đàn Ngân hàng bán lẻ Việt Nam 2017, các chuyên gia đã chỉ ra xu hướng thanh toán không dùng tiền mặt và số hoá trong dịch vụ ngân hàng cá nhân cùng sự bùng nổ của các công ty Fintech tại Việt Nam đã đặt các ngân hàng trước những cơ hội và thách thức của công nghiệp 4.0.