Không thể lãng quên dòng sông

PHƯƠNG NGÂN |

Với 80km chiều dài đi qua địa phận TPHCM, sông Sài Gòn đã tạo nên nét đặc trưng của TPHCM. Sông Sài Gòn gắn với quá trình phát triển của TPHCM hàng trăm năm qua nhưng dường như người dân đang dần quay lưng lại với dòng sông này.

“Chúng ta đang quay lưng với dòng sông...”

Sông Sài Gòn cùng với sông Đồng Nai mang trên mình giá trị là chiếc nôi của quá trình lưu danh, khai khẩn vùng đất Nam Bộ. Nhưng ngày nay, người dân Sài Gòn đã dần quay lưng với dòng sông và quên đi những giá trị lịch sử, văn hóa của chúng trong suốt 300 năm qua. Bằng chứng là nhiều kênh, rạch tại TPHCM kết nối với sông Sài Gòn đang bị ô nhiễm trầm trọng bởi rác thải của chính người dân.

Dọc kênh Tẻ, kênh Đôi nước đen và rác rất nhiều, tương tự tại kênh Tàu Hủ rác thải sinh hoạt như hộp cơm, chai nhựa, thùng xốp cũng trôi lềnh bềnh theo dòng nước.

Trước thực trạng trên PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ - Trưởng khoa Văn hóa học Trường ĐH KHXH & NV, Đại học Quốc gia TPHCM - cho rằng, khi phát triển sông Sài Gòn để đảm bảo không bỏ quên những giá trị vốn có điều đầu tiên là phải thay đổi nhận thức của người dân, để người dân nhìn thấy những hoạt động gắn liền với dòng sông mang lại lợi ích, từ đó người dân sẽ không quay lưng lại với dòng sông và coi đó là một phần không gian sống

Cần mở ra những bến cảng, các dịch vụ thiết yếu như ăn uống, nghỉ ngơi, giải trí... gắn liền với dòng sông. Khi khai thác được hoạt động trên dòng sông thì sẽ đảm bảo nước sông không bị ô nhiễm bởi rác thải.

“Chỉ có đi mới thấy được người dân đang quay lưng lại với dòng sông, đang bỏ quên và đánh mất nhiều giá trị, nhiều di sản gắn với sông Sài Gòn. Dường như người dân đang xem dòng sông như một thùng rác di động, có thể bỏ rác vào túi nilon buộc lại rồi quẳng xuống sông. Việc đánh thức giá trị của hệ thống kênh rạch gắn với sông Sài Gòn cũng là một trong những giải pháp có thể thúc đẩy người dân có một lối sống văn minh hơn” - TS Nguyễn Ngọc Thơ chia sẻ.

Nhà ven kênh gây mất mỹ quan hai bên bờ.
Nhà ven kênh gây mất mỹ quan hai bên bờ.

Phát triển sông Sài Gòn không thể bỏ qua tính liên kết vùng

Sông Sài Gòn dài 256km, là một phụ lưu của sông Đồng Nai, sông bắt nguồn từ rạch Chàm nằm trên địa bàn huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước, rồi chảy qua địa phận ranh giới tự nhiên giữa 2 tỉnh Bình Phước và Tây Ninh, qua hồ Dầu Tiếng, chảy tiếp qua tỉnh Bình Dương đến TPHCM, hợp với sông Đồng Nai thành hệ thống sông Đồng Nai đổ ra biển.

Sông Sài Gòn không thể tự hình thành được một hệ thống mà nó gắn liền với một phần của hệ thống sông Đồng Nai. Nên việc khai thác sông Sài Gòn không thể tách rời khỏi sông Đồng Nai mà phải có sự liên kết vùng.

Về phát triển du lịch sông nước, phải có điểm dừng dọc sông Sài Gòn cho khách du lịch khi tham gia các tour đường dài. Ví dụ, đi bằng tàu từ trung tâm TPHCM đến huyện Củ Chi mất 3 - 5 tiếng, không thể để khách ngồi liên tục nhiều giờ mà không có nơi dừng chân để nghỉ ngơi, tham quan.

Những điểm dừng có thể phát triển như vườn trái cây, lò gốm sứ Lái Thiêu (Bình Dương), các địa điểm lịch sử, văn hóa, địa điểm tín ngưỡng tôn giáo ở Thủ Dầu Một (Bình Dương)...

Nhiều chuyên gia cho rằng, để phát triển du lịch trên sông Sài Gòn, cần thiết phải chỉnh trang và xây dựng nhiều điểm dừng chân dọc sông Sài Gòn nhưng không chỉ chỉnh trang bờ sông phía TPHCM mà phải chỉnh trang đồng bộ đến tỉnh Bình Dương, Đồng Nai...

Đại lộ Võ Văn Kiệt (dọc kênh Tàu Hủ) có sẵn cây xanh hai bên đường nên được tận dụng làm không gian công cộng cho ngưòi dân đạp xe, chạy bộ. Ảnh: Phương Ngân
Đại lộ Võ Văn Kiệt (dọc kênh Tàu Hủ) có sẵn cây xanh hai bên đường nên được tận dụng làm không gian công cộng cho ngưòi dân đạp xe, chạy bộ. Ảnh: Phương Ngân

Tương tự, con đường từ Nhà Bè vòng lên sông Đồng Nai, đến Cù Lao Phố là một tuyến du lịch hấp dẫn, mang cả linh hồn lịch sử 300 năm của vùng đất Nam Bộ nên cần thiết phải kết nối để phát triển.

Mặt khác, xuyên suốt 300 năm qua lúa gạo ở ĐBSCL đều đi qua tuyến đường thuỷ từ sông Tiền qua kênh Bảo Định hoặc kênh Chợ Gạo qua hệ thống sông Vàm Cỏ, qua sông chợ Đệm đi vào kênh Đôi, kênh Tẻ hoặc kênh Tàu Hủ. Lúa gạo mang sự thịnh vượng cho TPHCM, cho sông Sài Gòn, nó ghi dấu một con đường lịch sử thương mại quan trọng suốt 300 năm. “Đó là một ký ức xã hội rất tốt để khai thác phát triển du lịch hoặc đưa người dân tìm về với lịch sử khai phá và phát triển của vùng đất Nam Bộ mấy trăm năm” - TS Nguyễn Ngọc Thơ nhấn mạnh.

Tuy nhiên, để phát triển cần phải khắc phục tình trạng rác thải tại các kênh rạch kết nối với sông Sài Gòn, đó là một tiểu hệ của sông Sài Gòn mà không thể bỏ qua khi khai thác sông Sài Gòn.

Phát triển cảnh quan hai bên bờ sông

Bên cạnh việc phát triển trên sông còn phải chú trọng phát triển hai bên bờ sông Sài Gòn, hành lang ven sông phải đủ xanh, phải có những cảnh quan, điểm nhấn và nhà cửa, phố xá chỉ có thể xây dựng cách hành lang sông một khoảng nhất định trở vào trong. Nếu nhà cửa xây san sát bờ sông sẽ làm cho cảnh quan bờ sông xấu đi và không còn không gian công cộng để kết nối với dòng sông.

Công viên hai bên bờ phải được xây dựng liên tục, đặc biệt là khu vực Thủ Thiêm và khu vực nội đô thành phố.

Đại lộ Võ Văn Kiệt (dọc kênh Tàu Hủ) kết nối nhiều quận huyện, hiện đã có hệ thống cây xanh, nhưng người dân chưa thể đạp xe, chạy bộ. Nếu con đường có thể thiết kế lại tạo thành không gian công cộng kết nối với bến Bạch Đằng sẽ thu hút được đông đảo du khách cũng như người dân đến đây.

Sông Sài Gòn là chứng nhân cho sự hình thành và phát triển của vùng đất Sài Gòn.
Sông Sài Gòn là chứng nhân cho sự hình thành và phát triển của vùng đất Sài Gòn.

Nhiều chuyên gia góp ý, sau khi có không gian công cộng, thành phố cần phát triển thêm các loại hình hoạt động có thu phí. Hiện tại, một số du thuyền đã khai thác nhưng chỉ khai thác một đoạn ngắn và dịch vụ ăn uống. Cần phải có thêm 2 loại hình là giao thông công cộng và các tour du lịch đường dài gắn kết dòng sông, thượng nguồn và hạ nguồn, giữa TPHCM với Bình Dương, giữa sông Sài Gòn và sông Đồng Nai, giữa sông Sài Gòn với hệ thống kênh rạch và sông Vàm Cỏ, sông Sài Gòn ra biển ở Cần Giờ.

PHƯƠNG NGÂN
TIN LIÊN QUAN

TPHCM: Trải nghiệm du lịch bằng du thuyền hạng sang trên sông Sài Gòn

Anh Tú |

TPHCM - Hòa cùng không khí tưng bừng sôi động của các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao… chào mừng sự kiện trọng đại Kỷ niệm 47 năm Ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước (30.4.1975 - 30.4.2022), ngành du lịch TPHCM khảo sát và chuẩn bị cho ra mắt sản phẩm du lịch mới lạ, độc đáo “Du thuyền trên sông Sài Gòn”.

TPHCM chuẩn bị cảnh quan sông Sài Gòn sẵn sàng đón khách du lịch lễ 30.4

KHÁNH LINH |

TPHCM - Sông Sài Gòn từ khu vực cầu Thủ Thiêm 1 đến ngã ba rạch Bến Nghé, với chiều dài khoảng 2,5 km đang được triển khai vớt, thu gom chất thải rắn, lục bình chuẩn bị sẵn sàng cảnh quan để đón khách du lịch nhân dịp lễ 30.4 và 1.5.

Cần hạn chế nhà cao tầng dọc hai bên bờ sông Sài Gòn

PHƯƠNG NGÂN |

TPHCM - Sông Sài Gòn mang nhiều giá trị về cảnh quan, văn hóa, lịch sử, kinh tế... nên việc giữ gìn và phát huy thế mạnh của sông Sài Gòn là mong mỏi rất lớn của người dân.

"Tấm áo mới" nào cho diện mạo đô thị dọc sông Sài Gòn?

Gia Miêu |

TPHCM - Các chuyên gia về đô thị cho rằng cần nhất vẫn là quy hoạch bờ sông Sài Gòn và khu đô thị hai bên sông một cách bài bản rồi mới đi đến bài toán về khai thác kinh tế.

Ngắm diện mạo sông Sài Gòn đang quy hoạch tuyến đường chạy dọc bờ sông

ANH TÚ - MINH QUÂN |

TPHCM - Sở Quy hoạch và Kiến trúc đang hoàn thiện đề án quy hoạch chung phát triển kinh tế dọc sông Sài Gòn, trong đó có con đường chạy dọc sông từ quận 1 đến huyện Củ Chi.

Chứng khoán: Soi hàng tự doanh, quỹ đầu tư, khối ngoại mua bán gì tuần qua

Đức Mạnh |

Tận dụng nhịp hồi của chứng khoán trong nước sau 6 tuần lao dốc không phanh, tự doanh, quỹ đầu tư và khối ngoại đã đẩy mạnh thoát hàng trong tuần vừa qua.

Tin SEA Games 31: Giá vé trận U23 Việt Nam lên tới 25 triệu/cặp

Nhóm PV |

Tin SEA Games 31 ngày 22.5: Đội tuyển lặn Việt Nam liên tiếp phá kỷ lục SEA Games 31; Đội tuyển bóng đá nữ bảo toàn tấm huy chương vàng tại SEA Games 31;...

Toàn cảnh công trình hầm chui thứ tư ở Hà Nội

Nguyễn Long |

Hà Nội - Hầm chui Lê Văn Lương - Vành đai 3 được đầu tư gần 700 tỉ, đến nay dự án giao thông này sắp đến thời gian hoàn thành theo dự kiến.

TPHCM: Trải nghiệm du lịch bằng du thuyền hạng sang trên sông Sài Gòn

Anh Tú |

TPHCM - Hòa cùng không khí tưng bừng sôi động của các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao… chào mừng sự kiện trọng đại Kỷ niệm 47 năm Ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước (30.4.1975 - 30.4.2022), ngành du lịch TPHCM khảo sát và chuẩn bị cho ra mắt sản phẩm du lịch mới lạ, độc đáo “Du thuyền trên sông Sài Gòn”.

TPHCM chuẩn bị cảnh quan sông Sài Gòn sẵn sàng đón khách du lịch lễ 30.4

KHÁNH LINH |

TPHCM - Sông Sài Gòn từ khu vực cầu Thủ Thiêm 1 đến ngã ba rạch Bến Nghé, với chiều dài khoảng 2,5 km đang được triển khai vớt, thu gom chất thải rắn, lục bình chuẩn bị sẵn sàng cảnh quan để đón khách du lịch nhân dịp lễ 30.4 và 1.5.

Cần hạn chế nhà cao tầng dọc hai bên bờ sông Sài Gòn

PHƯƠNG NGÂN |

TPHCM - Sông Sài Gòn mang nhiều giá trị về cảnh quan, văn hóa, lịch sử, kinh tế... nên việc giữ gìn và phát huy thế mạnh của sông Sài Gòn là mong mỏi rất lớn của người dân.

"Tấm áo mới" nào cho diện mạo đô thị dọc sông Sài Gòn?

Gia Miêu |

TPHCM - Các chuyên gia về đô thị cho rằng cần nhất vẫn là quy hoạch bờ sông Sài Gòn và khu đô thị hai bên sông một cách bài bản rồi mới đi đến bài toán về khai thác kinh tế.

Ngắm diện mạo sông Sài Gòn đang quy hoạch tuyến đường chạy dọc bờ sông

ANH TÚ - MINH QUÂN |

TPHCM - Sở Quy hoạch và Kiến trúc đang hoàn thiện đề án quy hoạch chung phát triển kinh tế dọc sông Sài Gòn, trong đó có con đường chạy dọc sông từ quận 1 đến huyện Củ Chi.