Rủi ro tiềm ẩn từ những cổ phiếu hay vi phạm công bố thông tin

Minh An |

Các chuyên gia chỉ ra rằng trường hợp công ty hoặc người nội bộ vi phạm công bố thông tin có thể là gợi ý cho một hành vi gian lận nào đó trên thị trường chứng khoán. Nhà đầu tư cần tìm hiểu kỹ trước khi rót tiền mua cổ phiếu của những công ty này. 

Hiện nay, nhà đầu tư cá nhân chiếm tỉ lệ áp đảo trên thị trường chứng khoán nhưng lại là những người thiệt thòi nhất trong vấn đề tiếp cận thông tin trên thị trường. Cộng với kiến thức của không ít nhà đầu tư còn hạn chế, nên họ khó có khả năng nhận biết về tình hình hoạt động của các công ty, cũng như khó phân biệt công ty nào mạnh, yếu. 

Qua nghiên cứu, khảo sát về các hành vi gian lận trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong suốt 19 năm (2007-2018), chuyên gia tài chính, PGS.TS Nguyễn Hữu Tài và cộng sự cho biết các loại gian lận phổ biến là giao dịch nội gián; thao túng giá, tạo dựng/công bố thông tin sai lệch; làm giả hồ sơ trong chào bán, niêm yết chứng khoán.

Trường hợp công ty hoặc người nội bộ vi phạm công bố thông tin có thể là gợi ý cho một hành vi gian lận nào đó, trong đó có giao dịch nội gián.

Phóng viên đã có cuộc trao đổi với Luật sư Nguyễn Thanh Hà - Giám đốc SB Law xung quanh những rủi ro mà nhà đầu tư có thể gặp phải khi sở hữu cổ phiếu vi phạm công bố thông tin.

Luật sư Nguyễn Thanh Hà.
Luật sư Nguyễn Thanh Hà.

Những loại vi phạm thông tin phổ biến trên thị trường chứng khoán hiện nay là gì thưa Luật sư?

- Thông tin và công bố thông tin có tác động lớn đến thị trường chứng khoán và quyết định đến sự ổn định và phát triển của thị trường.

Thông tin quyết định đến giá của các tài sản tài chính được niêm yết trên thị trường chứng khoán, ảnh hưởng đến quyết định mua vào và bán ra của các nhà đầu tư.

Việc công bố thông tin phải đảm bảo 3 tiêu chí: Đầy đủ; chính xác; kịp thời theo quy định của pháp luật.

Các lỗi vi phạm chủ yếu liên quan đến công bố thông tin trên thị trường chứng khoán hiện nay là chậm nộp báo cáo tài chính, báo cáo thường niên, chậm công bố các thông tin về thay đổi nhân sự, báo cáo phải kiểm toán đối với tổ chức …; chậm công bố thông tin hoặc không công bố thông tin về giao dịch mà pháp luật yêu cầu phải công bố đối với cá nhân. Ngoài ra còn tồn tại những trường hợp báo cáo không chính xác hoặc công bố thông tin sai lệch.

Thị trường và nhà đầu tư có thể bị thiệt hại như thế nào nếu doanh nghiệp không minh bạch, nhất là các nhà đầu tư cá nhân, có mức đầu tư nhỏ?

- Đối với những nhà đầu tư đang nắm giữ cổ phiếu thì việc doanh nghiệp bị xử phạt do vi phạm công bố thông tin khiến họ thiệt hại vì giá cổ phiếu bị ảnh hưởng không nhỏ, nhất là khi doanh nghiệp đồng thời xuất hiện thông tin tiêu cực về hoạt động kinh doanh.

Chẳng hạn, nhiều doanh nghiệp đưa ra con số ước tính kết quả kinh doanh khả quan, sau đó đưa ra báo cáo tài chính tự lập với con số tích cực, nhà đầu tư dựa trên cơ sở đó để quyết định đầu tư vào doanh nghiệp, một số cổ đông hiện hữu quyết định nắm giữ cổ phiếu vì thấy kết quả hoạt động của doanh nghiệp đang tốt.

Nhưng sau kiểm toán, lợi nhuận "bốc hơi" do hạch toán không đúng khoản mục, chưa đủ cơ sở ghi nhận… Mặc dù doanh nghiệp đã giải trình vì sao lại có sự chênh lệch số liệu trong báo báo tài chính tự lập so với báo cáo sau khi được kiểm toán. Tuy nhiên với các nhà đầu tư, việc giải thích này cũng không giúp lấy lại những tổn thất của họ do đã dựa trên những thông tin không chính xác mà doanh nghiệp cung cấp để đưa ra quyết định giao dịch.

Ngoài ra, vi phạm công bố thông tin cũng có thể là một chỉ báo về khả năng có giao dịch nội gián. Các giao dịch nội gián thường dựa trên việc cố tình lợi dụng lợi thế về việc tiếp cận được thông tin tốt hoặc xấu về hoạt động và tình hình tài chính của công ty. Nguồn thông tin thường xuất phát từ các thành viên cấp cao và người có liên quan trong tổ chức phát hành. Nhiều nghiên cứu chỉ ra các giao dịch nội gián thường diễn ra sau khi công ty có thông tin quan trọng và trong khoảng 20 ngày trước khi công ty công bố thông tin này ra công chúng.

Vậy nhà đầu tư dựa trên những tiêu chí nào để đánh giá sự minh bạch của công ty, thưa Luật sư?

- Minh bạch đối với các doanh nghiệp tức là việc doanh nghiệp tuân thủ tốt các quy định về công bố thông tin theo quy định của pháp luật, đặc biệt là việc công bố thông tin chính xác. Để nắm được điều này, nhà đầu tư cần có sự tìm hiểu về lịch sử của công ty, xem liệu công ty trước đây có vấn đề gì liên quan đến vi phạm hành chính không, đặc biệt là đối với vi phạm về công bố thông tin.

Ngoài ra, để đánh giá tính minh bạch của công ty, nhà đầu tư cần phải biết đọc hiểu Báo cáo thường niên và báo cáo tài chính của công ty, từ đó tự mình đưa ra những phân tích về tính chuyên nghiệp, hợp lý, bức tranh bao quát về tình hình hoạt động của công ty mà có những phân tích đánh giá riêng để quyết định đầu tư.

- Xin cảm ơn Luật sư!

Minh An
TIN LIÊN QUAN

Nhà đầu tư cẩn trọng để không bị nhấn chìm bởi sóng cổ phiếu đầu cơ

Minh An |

Thời gian gần đây, thị trường chứng khoán liên tục chứng kiến nhiều cổ phiếu nhỏ, doanh nghiệp kinh doanh thua lỗ, thậm chí thuộc diện cảnh báo hoặc kiểm soát, sắp bị hủy niêm yết nhưng giá cổ phiếu vẫn tăng phi mã.

Chứng khoán tuần qua: Khối ngoại mạnh tay gom cổ phiếu ngân hàng

Minh An |

Mặc dù tuần từ ngày 6-10.9, khối ngoại vẫn duy trì đà bán ròng nhưng nhóm cổ phiếu ngân hàng lại được dòng vốn này mua ròng khớp lệnh nhiều nhất.

Nhà đầu tư sẽ gặp nhiều rủi ro khi lướt sóng cổ phiếu

Gia Miêu |

Các chuyên gia phân tích của các công ty chứng khoán cho rằng trong những thời điểm thị trường sẽ khó lường bởi yếu tố dịch bệnh, việc lướt sóng sẽ khiến các nhà đầu tư gặp rủi ro.

Giờ thứ 9: Người hàng xóm kỳ lạ (Phần 2)

Nhóm PV |

Phần 2 của chương trình Giờ thứ 9 với chủ đề Người hàng xóm kỳ lạ sẽ tiết lộ danh tính của người người hàng xóm thường ngồi ở bậc thềm nhà 2 vợ chồng. Chương trình do  NSND Khải Hưng là đạo diễn. Giọng đọc: NSND Minh Hoà – NSƯT Phú Thăng. Âm nhạc: Xuân Phương. Bạn đang có những câu chuyện riêng muốn chia sẻ với độc giả của Báo Lao Động? Hãy liên hệ với chúng tôi qua địa chỉ email: media@laodong.vn.

Làn gió mới từ xe buýt điện

MINH QUÂN |

Thời gian gần đây, việc đưa tuyến buýt điện thân thiện môi trường vào thí điểm vận hành tại TPHCM đã tạo được sự thích thú cho nhiều người. Loại hình buýt mới này được cho là sẽ góp phần kích thích nhu cầu đi lại, phát triển giao thông công cộng ở TPHCM để tiến tới hạn chế xe cá nhân.

Đề xuất giảm năm đóng bảo hiểm xã hội để hưởng lương hưu còn 15 năm

ANH THƯ |

Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đang đề xuất sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 theo hướng giảm số năm đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu để được hưởng chế độ hưu trí từ 20 năm xuống 15 năm, tiến tới còn 10 năm.

HLV Real Madrid - Ancelotti: "Tôi là kỷ lục gia"

Chi Trần |

Huấn luyện viên Carlo Ancelotti không giấu được niềm hạnh phúc khi cùng Real Madrid vô địch Champions League lần thứ 14.

Khoảnh khắc Real Madrid ăn mừng chức vô địch Champions League lần thứ 14

Thanh Vũ |

Real Madrid chính thức giành chức vô địch UEFA Champions League 2021-22 sau khi đánh bại Liverpool trong trận chung kết.

Nhà đầu tư cẩn trọng để không bị nhấn chìm bởi sóng cổ phiếu đầu cơ

Minh An |

Thời gian gần đây, thị trường chứng khoán liên tục chứng kiến nhiều cổ phiếu nhỏ, doanh nghiệp kinh doanh thua lỗ, thậm chí thuộc diện cảnh báo hoặc kiểm soát, sắp bị hủy niêm yết nhưng giá cổ phiếu vẫn tăng phi mã.

Chứng khoán tuần qua: Khối ngoại mạnh tay gom cổ phiếu ngân hàng

Minh An |

Mặc dù tuần từ ngày 6-10.9, khối ngoại vẫn duy trì đà bán ròng nhưng nhóm cổ phiếu ngân hàng lại được dòng vốn này mua ròng khớp lệnh nhiều nhất.

Nhà đầu tư sẽ gặp nhiều rủi ro khi lướt sóng cổ phiếu

Gia Miêu |

Các chuyên gia phân tích của các công ty chứng khoán cho rằng trong những thời điểm thị trường sẽ khó lường bởi yếu tố dịch bệnh, việc lướt sóng sẽ khiến các nhà đầu tư gặp rủi ro.