Một nửa dự trữ vàng và ngoại hối bị phong toả, Nga liệu có vỡ nợ?

Khánh Minh |

Bất chấp một nửa dự trữ vàng và ngoại hối bị đóng băng do trừng phạt, Nga cáo buộc phương Tây đẩy nước này vào "vỡ nợ giả".

Nga có vỡ nợ?

Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov cho biết một nửa dự trữ vàng và ngoại hối của nước này - khoảng 315 tỉ USD - đã bị đóng băng do các lệnh trừng phạt của phương Tây áp đặt vì cuộc tấn công Ukraina. Do đó, Nga sẽ trả nợ cho các chủ nợ từ "các quốc gia không thân thiện" bằng đồng rúp cho đến khi các lệnh trừng phạt được dỡ bỏ.

Theo CNN, các cơ quan xếp hạng tín dụng có thể sẽ coi Nga là một quốc gia vỡ nợ nếu Mátxcơva không trả được các khoản thanh toán hoặc trả các khoản nợ phát hành bằng USD hoặc euro bằng các loại tiền tệ khác như đồng rúp hoặc nhân dân tệ của Trung Quốc. Một vụ vỡ nợ có thể khiến số ít các nhà đầu tư nước ngoài còn lại rời khỏi Nga và cô lập thêm nền kinh tế đang sụp đổ của đất nước.

Theo JPMorgan Chase, vỡ nợ có thể xảy ra sớm nhất là vào ngày 16.3, khi Mátxcơva cần thanh toán khoản lãi 117 triệu USD cho trái phiếu chính phủ bằng USD. Mặc dù Nga đã phát hành trái phiếu có thể được thanh toán bằng nhiều loại tiền kể từ năm 2018, nhưng các khoản thanh toán này phải được thực hiện bằng đồng USD

Ngày 13.3, giám đốc điều hành Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva cho biết, việc Nga vỡ nợ không còn là "không thể xảy ra". Bà nói trong cuộc phỏng vấn trên kênh truyền hình Face the Nation của CBS: "Nga có tiền để trả nợ, nhưng không thể truy cập được".

Tuần trước, hãng xếp hạng Fitch Ratings cho hay khả năng trả nợ của Mátxcơva đã bị suy giảm và việc vỡ nợ "sắp xảy ra". Cơ quan xếp hạng cũng cảnh báo Nga có thể cố gắng trả nợ bằng đồng rúp.

Tính đến tháng 2.2022, dự trữ ngoại hối của Nga đạt khoảng 634 tỉ USD, bao gồm dự trữ vàng khoảng 132 tỉ USD. Ảnh: Shutterstock
Tính đến tháng 2.2022, dự trữ ngoại hối của Nga đạt khoảng 634 tỉ USD, bao gồm dự trữ vàng khoảng 132 tỉ USD. Ảnh: Shutterstock

Các nhà phân tích tại Capital Economics nói rằng tình trạng vỡ nợ đã được phản ánh trong giá trái phiếu USD của Nga.

Các khoản thanh toán lãi suất đến hạn vào ngày 16.3 có thời gian ân hạn 30 ngày. Nhưng các cơ quan xếp hạng tín dụng có thể tuyên bố Nga sẽ vỡ nợ trước khi giai đoạn đó kết thúc nếu Mátxcơva nói rõ rằng không có ý định trả tiền.

Lần gần đây nhất Nga vỡ nợ nội địa khi đất nước rơi vào khủng hoảng tài chính do giá hàng hóa sụt giảm vào năm 1998. Vụ vỡ nợ ngoại tệ gần đây nhất xảy ra vào năm 1918 khi nhà lãnh đạo Vladimir Lenin từ chối trái phiếu do Chính phủ Nga hoàng phát hành.

Nga cáo buộc phương Tây tạo "vỡ nợ giả"

Bộ Tài chính Nga cáo buộc phương Tây đẩy Nga rơi vào tình trạng "vỡ nợ giả" thông qua các biện pháp trừng phạt chưa từng có, đồng thời tuyên bố sẽ đáp ứng các nghĩa vụ nợ của mình.

“Việc đóng băng tài khoản ngoại tệ của Ngân hàng Nga và của chính phủ Nga có thể được coi là mong muốn của một số nước tạo vỡ nợ giả mà không có cơ sở kinh tế thực tế” - tờ Al Jazeera dẫn lời Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov cho biết hôm 14.3.

Ông Siluanov nhấn mạnh: “Những tuyên bố rằng Nga không thể thực hiện các nghĩa vụ nợ có chủ quyền của mình là sai sự thật. Chúng tôi có các quỹ cần thiết để thực hiện các nghĩa vụ của mình".

Bộ Tài chính Nga đã thông qua một thủ tục tạm thời để cho phép các ngân hàng thực hiện thanh toán bằng ngoại tệ, nhưng cho biết khả năng những khoản thanh toán đó được thực hiện sẽ phụ thuộc vào các lệnh trừng phạt. Một số ngân hàng của Nga đã bị cấm tham gia vào mạng lưới thanh toán quốc tế SWIFT, cản trở nỗ lực chuyển tiền ra ngoài nước Nga.

Ông Siluanov cho hay, nếu các khoản thanh toán không thể thực hiện được, Nga “sẵn sàng thực hiện thanh toán bằng đồng rúp” theo tỷ giá hối đoái của ngân hàng trung ương Nga vào ngày thanh toán, bao gồm cả trái phiếu bằng euro được phát hành từ năm 2018.

Nga đã tăng cường nỗ lực ngăn chặn tiền ra khỏi biên giới của mình và hỗ trợ đồng rúp, vốn đã chứng kiến ​​sự sụt giảm giá trị đáng kể so với đồng USD.

Nga tăng mua vàng dự trữ từ năm 2014 khi bị phương Tây áp đặt trừng phạt vì sáp nhập Crimea. Ảnh: Reuters
Nga tăng mua vàng dự trữ từ năm 2014 khi bị phương Tây áp đặt trừng phạt vì sáp nhập Crimea. Ảnh: Reuters

Chuyện gì xảy ra tiếp theo?

Chính phủ Nga vay tương đối ít. JPMorgan ước tính rằng Nga có khoảng 40 tỉ USD nợ ngoại tệ vào cuối năm ngoái, với khoảng một nửa trong số đó do các nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ.

Nhưng hậu quả tiềm ẩn của một vụ vỡ nợ rất khó đánh giá. Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 và đại dịch COVID-19 đã cho thấy những cú sốc tiêu cực có thể lan rộng như thế nào trong nền kinh tế và hệ thống tài chính toàn cầu được kết nối hiện đại.

Theo Ngân hàng Thanh toán Quốc tế, các ngân hàng quốc tế bị Nga nợ hơn 121 tỉ USD. Các ngân hàng Châu Âu có tổng số nợ hơn 84 tỉ USD, trong đó Pháp, Italia và Áo là những quốc gia có số nợ nhiều nhất, trong khi các ngân hàng Mỹ bị Nga nợ 14,7 tỉ USD.

Ngay cả khi Nga tạm dừng thanh toán cho các nhà đầu tư nước ngoài đối với tất cả các khoản nợ có chủ quyền, thì khoản vỡ nợ khoảng 60 tỉ USD - bao gồm cả khoản nợ bằng đồng rúp được giữ ở nước ngoài - cũng chỉ tương đương với vụ vỡ nợ của Argentina năm 2020.

Nhưng các nhà phân tích tại Capital Economics cảnh báo rằng một tổ chức tài chính lớn có thể đặc biệt phải hứng chịu các khoản nợ của Nga, điều này có thể gây ra sự hậu quả tài chính rộng hơn. Rủi ro thứ hai là việc vỡ nợ có thể kích hoạt các khoản thanh toán chưa trả của các công ty Nga.

Khánh Minh
TIN LIÊN QUAN

Nga bán được dầu cho nước tiêu thụ dầu lớn thứ 3 thế giới

Ngọc Vân |

Công ty lọc dầu hàng đầu của Ấn Độ đã mua 3 triệu thùng dầu của Nga bất chấp việc một số nước cấm dầu khí Nga.

Nga tiết lộ lượng dự trữ vàng và ngoại hối bị phương Tây đóng băng

Ngọc Vân |

Bộ trưởng Tài chính Nga xác nhận, gần 300 tỉ USD dự trữ vàng và ngoại hối của Nga đã bị phương Tây đóng băng.

Mỹ muốn trừng phạt dự trữ vàng của Nga giữa lúc giá vàng phi mã

Ngọc Vân |

Giữa lúc giá vàng liên tục lập đỉnh, một nhóm thượng nghị sĩ Mỹ đề xuất dự luật hạn chế khả năng bán vàng dự trữ của Nga.

Mưu sinh đến 2 giờ sáng, nông dân miền Tây thu nhập bạc triệu mùa nước nổi

Văn Sỹ |

Khoảng 2 tuần qua, khi mùa nước nổi bắt đầu, đồng thời cũng là lúc thu hoạch xong vụ lúa hè thu, nhiều nông dân ở một số tỉnh miền Tây như Hậu Giang, Sóc Trăng, Bạc Liêu đã tranh thủ khai thác các sản vật có sẵn trong tự nhiên ở địa phương. Mặc dù thu nhập cũng chỉ vài trăm nghìn đồng/ngày, nhưng công việc lúc nông nhàn này cũng giúp thêm khoản tiền cho chi phí sinh hoạt hàng ngày trong gia đình. 

Cảnh cáo cán bộ Bệnh viện Ninh Thuận xét nghiệm sai vụ nữ sinh lớp 12 tử vong

Hữu Long |

Ninh Thuận - Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Thuận đã kỷ luật cảnh cáo Trưởng Khoa, Kỹ thuật viên trưởng và kỹ thuật viên để xảy ra sai sót trong quá trình xét nghiệm đối với nữ sinh lớp 12 tử vong do TNGT.

Hàng hóa tại siêu thị "hạ nhiệt": Chưa tương xứng với đà giảm của giá xăng

Khương Duy |

Sau 4 đợt giá xăng điều chỉnh giảm, giá hàng hóa tại một số siêu thị đang có xu hướng hạ nhiệt. Tuy nhiên, người dân đánh giá mức giảm này chưa tương xứng với đà giảm của giá xăng.

Điều tra hành vi rửa tiền liên quan hoạt động tín dụng đen

Việt Dũng |

Bộ trưởng Công an Tô Lâm vừa có báo cáo về số nội dung liên quan đến nhóm vấn đề chất vấn tại phiên họp thứ 14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ diễn ra vào ngày 10.8, trong đó có công tác phòng chống tội phạm tín dụng đen, cho vay lãi nặng.

Hiện trạng đường sắt Nhổn - ga Hà Nội chậm tiến độ, gặp nhiều trở ngại lớn

Phạm Đông - Phương Anh |

Hà Nội - Tuyến đường sắt Nhổn - Ga Hà Nội đang tiếp tục gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, ảnh hưởng lớn đến tiến độ chung cũng như kế hoạch vận hành trước đoạn trên cao. Từ hiện trạng cho thấy, việc đưa đoạn trên cao cán đích trong năm 2022 gặp không ít khó khăn.

Nga bán được dầu cho nước tiêu thụ dầu lớn thứ 3 thế giới

Ngọc Vân |

Công ty lọc dầu hàng đầu của Ấn Độ đã mua 3 triệu thùng dầu của Nga bất chấp việc một số nước cấm dầu khí Nga.

Nga tiết lộ lượng dự trữ vàng và ngoại hối bị phương Tây đóng băng

Ngọc Vân |

Bộ trưởng Tài chính Nga xác nhận, gần 300 tỉ USD dự trữ vàng và ngoại hối của Nga đã bị phương Tây đóng băng.

Mỹ muốn trừng phạt dự trữ vàng của Nga giữa lúc giá vàng phi mã

Ngọc Vân |

Giữa lúc giá vàng liên tục lập đỉnh, một nhóm thượng nghị sĩ Mỹ đề xuất dự luật hạn chế khả năng bán vàng dự trữ của Nga.