Fed tăng lãi suất, ảnh hưởng gì đến nền kinh tế Việt Nam?

Đức Mạnh |

Trước cơn bão điều chỉnh lãi suất của các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới, nhiều người đặt câu hỏi về tác động của nó tới nền kinh tế Việt Nam ở những lĩnh vực như chứng khoán, tỉ giá, dòng vốn đầu tư... sẽ như nào.

Fed siết chặt chính sách tiền tệ, dự kiến tăng lãi suất

Kết thúc cuộc họp ngày 15.12 của Ủy ban Thị trường mở liên bang (FOMC) - cơ quan hoạch định chính sách tiền tệ của Fed - cho biết sẽ bắt đầu giảm mua tài sản từ tháng 1 năm 2022 (mỗi tháng giảm 30 tỉ USD) và sẽ kết thúc việc mua trái phiếu thời kỳ đại dịch vào cuối tháng 3 hoặc tháng 4 năm 2022.

Các quan chức Fed dự kiến có 3 lần tăng lãi suất vào năm 2022, nâng lãi suất từ 0% - 0,25% lên dần 0,75% - 1%. Cơ quan này dự kiến tiếp tục tăng 3 lần vào năm 2023 và 2 lần vào năm 2024.

Quyết định này được đưa ra trước lo ngại lạm phát sẽ kéo dài hơn dự kiến. Chỉ số CPI của Mỹ tháng 11 năm 2021 tăng 6,8% so với cùng kỳ, cao nhất từ năm 1982, dự báo bình quân cả năm 2021 sẽ là 3,6%. Ngoài ra, nền kinh tế Mỹ cũng đang tiến triển tích cực, tiệm cận mục tiêu tối đa hoá việc làm.

Đồ thị điểm mới nhất của Fed hé lộ về lộ trình tăng lãi suất trong năm tới. Ảnh: Business Insider
Đồ thị điểm mới nhất của Fed hé lộ về lộ trình tăng lãi suất trong năm tới. Ảnh: Business Insider

Trong diễn biến khác, Ngân hàng trung ương Châu Âu (ECB) tuyên bố sẽ kết thúc chương trình thu mua tài sản khẩn cấp trong đại dịch (PEPP) trị giá 1.850 tỉ Euro (2.100 tỉ USD) vào tháng 3 năm 2022. Song ECB vẫn sẽ duy trì chương trình mua tài sản được thực hiện trước đó của mình.

Đáng chú ý, ECB thông báo sẽ giữ nguyên lãi suất ở mức thấp kỷ lục hiện nay. Cụ thể, lãi suất trên cơ sở tiền gửi chính giữ nguyên là -0,5%, lãi suất tái cấp vốn chuẩn là 0% và lãi suất cho vay cận biên là 0,25%.

5 tác động đến nền kinh tế Việt Nam

Việc Fed cũng như những ngân hàng trung ương (NHTW) lớn trên thế giới tăng lãi suất, TS. Cấn Văn Lực - chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV - chỉ ra ít nhất là 5 tác động chính với mức độ khác nhau, tùy thuộc vào hoàn cảnh cụ thể của mỗi nước. 

Một là, đồng USD tăng giá với lý do chính là kinh tế Mỹ phục hồi khá tốt và lãi suất đồng USD chuẩn bị tăng. Điều này khiến đồng nội tệ của các nước (nhất là thị trường mới nổi) mất giá tương ứng, cộng với lạm phát nội tại đang ở mức cao, khiến nhiều NHTW các nước cũng sẽ tăng lãi suất. Một số NHTW như Hàn Quốc, Ấn Độ, Brazil, Nga… đã hành động theo hướng này. 

Hai là, thị trường chứng khoán toàn cầu, nhất là Mỹ, EU và một số thị trường Châu Á (không loại trừ Việt Nam) tăng điểm, phản ánh kỳ vọng kinh tế thế giới đang phục hồi khá tốt. Tuy nhiên, đây chỉ là xu hướng tạm thời vì thị trường sẽ có những điều chỉnh khi tâm lý nhà đầu tư ổn định hơn.

Riêng về khối ngoại bán ròng mạnh gần 56.000 tỉ đồng khỏi thị trường chứng khoán Việt Nam từ đầu năm đến nay, các chuyên gia cho rằng không nên quá lo lắng.

Dù khối ngoại liên tục bán ròng và chốt lời, nhưng dòng tiền không rời bỏ thị trường mà liên tục tìm các cơ hội mới. Ngoài ra, tác động từ "Tây bán" hiện không quá lớn trong bối cảnh thanh khoản hầu hết đến từ nhà đầu tư cá nhân.

 
Dòng tiền khối ngoại đảo chiều dự báo không tác động quá mạnh đến Việt Nam khi nền kinh tế nước ta đang dần phục hồi và thị trường chứng khoán vẫn là kênh đầu tư hấp dẫn. Ảnh: T.L 

Ba là, tỉ giá biến động nhẹ do đồng USD tăng. Xu hướng này có thể còn tiếp diễn trong nửa đầu năm tới. Với Việt Nam, tỉ giá có thể tăng nhẹ, nhưng không nhiều do kinh tế nước ta đang phục hồi (tăng trưởng khoảng 2% năm 2021 và sẽ phục hồi lên mức 6,5% - 7% nếu Việt Nam kiểm soát tốt dịch bệnh và thực hiện thành công Chương trình phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội).

Bên cạnh đó, lạm phát được kiểm soát ở mức thấp (CPI tăng khoảng 2% năm 2021), khả năng sẽ tăng lên mức 3,4% - 3,7% năm 2022. Cung - cầu ngoại tệ cơ bản ổn và cán cân thanh toán tiếp tục thặng dư.  

Bốn là, lãi suất USD tăng đồng nghĩa với việc nghĩa vụ trả nợ bằng USD của nhiều quốc gia bị tăng lên, nhất là trong bối cảnh vay nợ của nhiều nước nóng dần trong thời gian qua.

Nợ công toàn cầu tăng nhanh, từ mức 84% GDP năm 2019 lên 101,6% GDP năm 2020 và 104,8% GDP năm 2021. Nợ doanh nghiệp và hộ gia đình cũng tăng nhanh 3 năm qua. Đây là rủi ro nợ mà nhiều nước quan tâm. 

Với Việt Nam, tác động này không nhiều do nước ta đang giảm dần vay nợ nước ngoài. Theo đó, nợ nước ngoài hiện đang ở mức 38,8% GDP đã điều chỉnh, giảm so với mức 42% GDP bình quân giai đoạn 2010 - 2019.

Theo Bộ Tài chính, vay nợ nước ngoài gồm nhiều loại ngoại tệ khác nhau, thời hạn dài (bình quân là 13,8 năm), lãi suất thấp (bình quân 1,35%/năm).

Năm là, có thể xảy ra hiện tượng đảo chiều dòng vốn đầu tư gián tiếp như đã từng xảy ra trước đây. Dòng tiền có xu hướng rút ra từ thị trường mới nổi vì đồng tiền nước đó mất giá và quay về thị trường Mỹ, EU… nơi lãi suất tăng lên và cũng là để "tạm thời trú ẩn" rủi ro.

Theo công ty phân tích dữ liệu CEIC, dòng tiền đầu tư ròng đang tăng trở lại từ quý II năm 2021. Tuy nhiên, hiện tượng rút ra được dự báo sẽ không nhiều như năm 2013 vì chương trình thu hẹp nới lỏng định lượng của Fed đã được dự báo trước.

Đức Mạnh
TIN LIÊN QUAN

ECB giữ lãi suất thấp kỷ lục, giá vàng có thể hưởng lợi những gì?

Đức Mạnh |

Ngân hàng Trung ương châu Âu có thể sẽ điều chỉnh các biện pháp nới lỏng định lượng trong bối cảnh lạm phát gia tăng, trong đó gồm giữ lãi suất ở mức thấp kỷ lục.

Lãi suất ngân hàng càng về cuối năm càng tăng nóng

Lan Hương |

Lãi suất ngân hàng cao nhất trên thị trường hiện nay lên tới 7,4% cho kì hạn 16 tháng. Các chuyên gia dự báo lãi suất tiền gửi sẽ tăng 30-50 điểm cơ bản trong năm 2022. 

Chứng khoán, giá vàng lập tức phi mã ầm ầm sau khi Fed dự báo tăng lãi suất

Đức Mạnh |

Diễn biến mới nhất từ cuộc họp FOMC của Fed đã hé lộ tăng gấp đôi quá trình "taper" và lộ trình tăng lãi suất trong năm tới. Giá vàng và chứng khoán đã ngay lập tức phản ứng tích cực với thông tin này.

Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã có nhiều giải pháp hỗ trợ người lao động mất việc

PHƯƠNG NGÂN - CHÂN PHÚC |

TPHCM - Tại LĐLĐ quận Bình Thạnh, sáng ngày 17.1, ông Trần Thanh Hải - Phó Chủ tịch Thường trực Tổng LĐLĐ Việt Nam đã đến thăm, động viên và trao quà Tết cho người lao động có hoàn cảnh khó khăn đang làm việc trên địa bàn. Đồng thời, ông Trần Thanh Hải cũng đã thông tin một số giải pháp nhằm hỗ trợ người lao động bị mất việc, giảm việc.

Ông Park Hang-seo dặn dò cầu thủ tuyển Việt Nam trong ngày chia tay

AN NGUYÊN |

Kết thúc AFF Cup 2022, huấn luyện viên Park Hang-seo đã nói lời cuối cùng trên cương vị huấn luyện viên trưởng và bày tỏ tình cảm của mình với các cầu thủ tuyển Việt Nam.

Rung lắc thượng tầng tại Eximbank: Thập kỷ rối ren chưa kết thúc

Đức Mạnh |

Cơ cấu thượng tầng tại Ngân hàng Eximbank đã có nhiều biến động mạnh. Cổ đông ngoại gắn bó 16 năm đã chuyển nhà, thế chân bởi nhân tố bí ẩn liên quan đến Tập đoàn Bamboo Capital. 

Cha đẻ của mèo AI mà cư dân mạng nhầm tưởng ở Ninh Thuận lên tiếng

Hữu Long |

Nguyễn Lê Thái Nguyên vẽ mèo Tết bằng công nghệ AI rồi chia sẻ lên trang cá nhân. Những hình ảnh tuyệt đẹp về mèo nhận được vô số lời khen từ nhiều người bạn. Có không ít người đến nay vẫn nhầm lẫn đây là mèo Tết có nguồn gốc từ Ninh Thuận.

Cận Tết, showroom xe ôtô cũ chấp nhận bán hòa, cắt lỗ để thu hồi vốn

LÂM ANH |

Cuối năm thường là mùa thu hoạch của thị trường xe ôtô cũ nhưng năm nay điều này đã không đến bởi việc ngân hàng siết cho vay, lãi suất cao đã khiến lượng khách hàng giảm đi đáng kể. Những ngày cuối cùng trước khi nghỉ Tết, chủ showroom chấp nhận bán hòa vốn hay thậm chí, bán cắt lỗ để thu hồi vốn trước Tết.

ECB giữ lãi suất thấp kỷ lục, giá vàng có thể hưởng lợi những gì?

Đức Mạnh |

Ngân hàng Trung ương châu Âu có thể sẽ điều chỉnh các biện pháp nới lỏng định lượng trong bối cảnh lạm phát gia tăng, trong đó gồm giữ lãi suất ở mức thấp kỷ lục.

Lãi suất ngân hàng càng về cuối năm càng tăng nóng

Lan Hương |

Lãi suất ngân hàng cao nhất trên thị trường hiện nay lên tới 7,4% cho kì hạn 16 tháng. Các chuyên gia dự báo lãi suất tiền gửi sẽ tăng 30-50 điểm cơ bản trong năm 2022. 

Chứng khoán, giá vàng lập tức phi mã ầm ầm sau khi Fed dự báo tăng lãi suất

Đức Mạnh |

Diễn biến mới nhất từ cuộc họp FOMC của Fed đã hé lộ tăng gấp đôi quá trình "taper" và lộ trình tăng lãi suất trong năm tới. Giá vàng và chứng khoán đã ngay lập tức phản ứng tích cực với thông tin này.