Dự án điện mặt trời sai phạm: EVN có trách nhiệm, Bộ Công Thương vô can?

Cường Ngô |

Bộ Công Thương vừa công bố kết luận rà soát các vấn đề liên quan đến phát triển điện mặt trời mái nhà. Kết luận đã chỉ ra nhiều sai phạm của nhà đầu tư trong việc khai thác và sử dụng loại hình năng lượng này. Đồng thời chỉ rõ trách nhiệm của EVN, các địa phương khi chưa thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật. Vậy, Bộ Công Thương - đơn vị xây dựng và đề xuất cơ chế giá cho điện mặt trời liệu có vô can?

Loạt sai phạm nghiêm trọng khi phát triển điện mặt trời

Đoàn kiểm tra đã tiến hành kiểm tra tại một số đơn vị điện lực thuộc Tổng công ty Điện lực miền Nam có số lượng và quy mô điện mặt trời mái nhà lớn đưa vào vận hành trước ngày 1.1.2021.

Bên cạnh đó, nhiều đơn vị trực thuộc Tổng công ty Điện lực miền Trung và Tổng công ty Điện lực TPHCM... cũng thuộc diện kiểm tra và phát hiện một loạt sai phạm.

Trong đó, hàng loạt các công ty điện lực có các sai phạm như ký hợp đồng mua bán điện có công suất vượt quá công suất trong thỏa thuận đấu nối, trái với quy định của Bộ Công Thương; thỏa thuận, chấp thuận đấu nối hệ thống điện mặt trời mái nhà gây quá tải hệ thống điện là trái quy định của Thủ tướng Chính phủ;

Thỏa thuận đấu nối điện mặt trời mái nhà vượt quá thời hạn quy định; chấp thuận đấu nối, đưa vào vận hành, ký hợp đồng mua bán điện trong khi đã xác định tình trạng quá tải lưới điện và yêu cầu khách hàng cam kết cắt giảm công suất khi lưới điện quá tải - trái quy định của Thủ tướng Chính phủ. 

Một cánh đồng “pin” năng lượng mặt trời. Ảnh mang tính minh họa. (Nguồn: TTXVN)
Một cánh đồng “pin” năng lượng mặt trời. Ảnh mang tính minh họa. (Nguồn: TTXVN) 

Căn cứ các biên bản làm việc của đoàn kiểm tra tại những dự án điện mặt trời mái nhà, Bộ Công Thương cho rằng, các tỉnh Đồng Nai, Bình Dương, Bình Phước, Long An, Ninh Thuận, Bình Thuận, Gia Lai, Đắk Nông, Đắk Lắk và TPHCM chưa quản lý, theo dõi, kiểm tra kịp thời hoạt động liên quan đến điện mặt trời tại địa phương theo thẩm quyền.

Cụ thể, một số hệ thống điện mặt trời mái nhà lắp trên mái của công trình, dự án trong khu công nghiệp, khu kinh tế, đưa vào vận hành thương mại trước ngày 1.1.2021, nhưng tại thời điểm kiểm tra chưa có giấy phép xây dựng, văn bản nghiệm thu về phòng cháy chữa cháy theo quy định; 

Nhiều hệ thống điện mặt trời mái nhà lắp trên mái của trang trại nông nghiệp (chăn nuôi hoặc trồng trọt...), đã đưa vào vận hành thương mại trước ngày 1.1.2021, nhưng hồ sơ, thủ tục liên quan đến đất đai của các trang trại nông nghiệp chưa đáp ứng yêu cầu theo quy định.  

Đối với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Bộ Công Thương cho hay, EVN thực hiện chưa đầy đủ quy định tại điểm a, khoảng 1, Điều 8 Thông tư 18 ngày 17.7.2020 của Bộ Công Thương, dẫn đến những đơn vị điện lực tại các địa phương thực hiện thiếu đồng bộ, thống nhất trong quá trình phát triển điện mặt trời mái nhà.

Việc EVN uỷ quyền cho các đơn vị thực hiện, nhưng kiểm tra, theo dõi chưa kịp thời đã dẫn đến nhiều đơn vị điện lực chấp thuận đấu nối, ký hợp đồng mua bán điện của các hệ thống điện mặt trời mái nhà gây quá tải lưới điện quốc gia.

Bộ Công Thương có trách nhiệm?

Trong bản kết luận, không có dòng nào nói về vai trò và trách nhiệm của Bộ Công Thương khi để doanh nghiệp "dính" hàng loạt sai phạm về việc phát triển các dự án điện mặt trời, điện mặt trời mái nhà - dù Bộ này là đơn vị xây dựng và đề xuất cơ chế giá cho điện mặt trời. 

Trao đổi với Lao Động, một chuyên gia năng lượng cho biết, sự bùng nổ của các dự án điện mặt trời trong giai đoạn 2018 - 2020 có nguyên nhân là do giá mua điện cao theo Quyết định 11 năm 2017 và Quyết định 13 năm 2020 dành cho điện mặt trời.

Với mức giá mua điện chốt cứng, cao hơn giá bán lẻ điện bình quân mà EVN đang bán đến tay hơn 28 triệu hộ tiêu thụ trong cả nước, các nhà đầu tư điện mặt trời không cần phải đàm phán giá điện để nhanh chóng bắt tay vào phát triển dự án. 

Điều này đã khiến các dự án năng lượng tái tạo tăng trưởng đột biến về công suất, từ chỗ chỉ có 5 MW điện mặt trời trước khi có Quyết định 11, đã tăng lên đạt 17.000 MW vào ngày 1.1.2021. 

Sự phát triển quá nhanh các dự án điện mặt trời, điện mặt trời mái nhà đã gây ra những hạn chế trong kiểm soát quy mô và kế hoạch phát triển nguồn và hệ thống. Hệ luỵ là có những công trình phát điện rất lớn, nhưng "núp bóng" và lợi dụng danh nghĩa... làm điện mặt trời mái nhà.

"Việc phát triển mất kiểm soát này dẫn đến công suất tăng thêm quá lớn, dẫn đến cắt giảm công suất các nhà máy điện hiện có đang vận hành gây thất thoát lớn cho các nhà máy điện của nhà nước, cũng như thiệt hại cho các nhà đầu tư tư nhân đã đầu tư một cách đúng luật và bài bản trước đó.

Bộ Công Thương với vai trò là đơn vị xây dựng và đề xuất cơ chế giá cho điện mặt trời không thể vô can trong việc này", chuyên gia nói.

Bên cạnh đó, việc các nhà máy vận hành trước đó bị cắt giảm công suất, điện lực các địa phương phải đầu tư thêm đường dây và trạm để giải toả công suất đã gây thiệt hại lớn về vốn đầu tư, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, trong khi Bộ Công Thương không có hướng dẫn thì đó là trách nhiệm của bộ này", chuyên gia nói.

Cường Ngô
TIN LIÊN QUAN

Công bố hàng loạt sai phạm nghiêm trọng khi phát triển dự án điện mặt trời

Cường Ngô |

Bộ Công thương vừa có kết luận rà soát các vấn đề liên quan đến phát triển điện mặt trời mái nhà. Kết luận đã chỉ ra nhiều sai phạm của nhà đầu tư trong việc khai thác và sử dụng loại hình năng lượng này.

Thanh tra nhiều dự án điện mặt trời mái nhà tại Đắk Lắk

BẢO TRUNG |

Đắk Lắk - Thanh tra Chính phủ sẽ thanh tra nhiều dự án điện mặt trời mái nhà tại Đắk Lắk được triển khai xây dựng trong những năm vừa qua.

Điện gió, coi chừng đi vào vết xe đổ tình trạng "loạn điện mặt trời"

Thế Lâm |

Thanh tra Chính phủ vừa có quyết định thanh tra toàn diện các công trình, dự án điện phát triển trong 10 năm qua từ 2011 đến 2021, tập trung vào việc chấp hành chính sách, pháp luật trong quản lý, thực hiện quy hoạch và đầu tư xây dựng của các công trình, dự án điện.

Huấn luyện viên Hà Nội từ chối nói về Quang Hải sau trận thua Đà Nẵng

AN NGUYÊN |

Huấn luyện viên Chun Jae Ho cho biết, trận thua trước Đà Nẵng sẽ không làm Hà Nội FC thay đổi mục tiêu hướng đến ngôi vô địch tại Night Wolf V.league 2022. 

Tô Văn Vũ toả sáng giúp Bình Dương áp sát ngôi đầu V.League 2022

Thanh Vũ |

Chiến thắng bằng bàn duy nhất của Tô Văn Vũ ghi vào lưới đội Nam Định giúp Bình Dương leo lên vị trí thứ 2 trên bảng xếp hạng  Night Wolf V.League 2022, qua đó gây áp lực lên đội đầu bảng Hải Phòng. 

PODCAST: Giờ thứ 9 - Ước muốn có một tình yêu (Phần 2)

Nhóm PV |

Giờ thứ 9 -  Rất rất nhiều những mối tình phải trải qua biết bao trở ngại, chông gai, vấp váp. Có người không đủ can đảm, không đủ kiên cường, không đủ niềm tin nên đã đánh mất tình yêu của mình. Để rồi sau đó, họ mãi mãi không bao giờ có được một mối tình thực sự nữa. Rồi sau đó họ lại ao ước được làm lại. Nhưng tất cả đã quá muộn. 

Bản tin dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 4.7

Phương Anh - Thảo Anh |

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 4.7, Bắc Bộ nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ C, có nơi trên 37 độ C. Thời gian có nhiệt độ trên 35 độ C từ 11-16 giờ.

California: Biển thể BA.4, BA.5 làm COVID-19 thêm nghiêm trọng

Bảo Trân |

Sự thống trị của hai biến thể phụ Omicron BA.4 và BA.5 đang kéo dài làn sóng lây nhiễm COVID-19 ở California (Mỹ) và làm dấy lên lo ngại cho tình hình dịch bệnh nơi đây.  

Công bố hàng loạt sai phạm nghiêm trọng khi phát triển dự án điện mặt trời

Cường Ngô |

Bộ Công thương vừa có kết luận rà soát các vấn đề liên quan đến phát triển điện mặt trời mái nhà. Kết luận đã chỉ ra nhiều sai phạm của nhà đầu tư trong việc khai thác và sử dụng loại hình năng lượng này.

Thanh tra nhiều dự án điện mặt trời mái nhà tại Đắk Lắk

BẢO TRUNG |

Đắk Lắk - Thanh tra Chính phủ sẽ thanh tra nhiều dự án điện mặt trời mái nhà tại Đắk Lắk được triển khai xây dựng trong những năm vừa qua.

Điện gió, coi chừng đi vào vết xe đổ tình trạng "loạn điện mặt trời"

Thế Lâm |

Thanh tra Chính phủ vừa có quyết định thanh tra toàn diện các công trình, dự án điện phát triển trong 10 năm qua từ 2011 đến 2021, tập trung vào việc chấp hành chính sách, pháp luật trong quản lý, thực hiện quy hoạch và đầu tư xây dựng của các công trình, dự án điện.