Thị trường xăng dầu "lên đồng", luẩn quẩn, rối loạn như "mớ bòng bong"

Anh Tuấn |

Thêm 5 doanh nghiệp đầu mối xăng dầu bị tước giấy phép liên quan đến những sai phạm trong kinh doanh xăng dầu. Điều này được đánh giá sẽ ảnh hưởng lớn đến nguồn cung, đồng thời cũng cho thấy sự bất cập, luẩn quẩn của thị trường xăng dầu trong thời gian qua.

Hàng loạt bất cập về kinh doanh xăng dầu

Trao đổi với Lao Động, lãnh đạo Công ty CP Dầu khí Đông Phương - doanh nghiệp đầu mối vừa bị tước giấy phép kinh doanh xăng dầy cho rằng việc ra quyết định tước giấy phép kinh doanh xăng dầu của đoàn thanh tra "không thuyết phục".

Bởi, tại biên bản làm việc ngày 22.4 với đoàn kiểm tra Bộ Công Thương, ghi nhận công ty có 4 cửa hàng bán lẻ xăng dầu, đồng sở hữu 14 cửa hàng bán lẻ xăng dầu; có 34 hệ thống đại lý với 4 hợp đồng đại lý đang trong quá trình chuyển đổi. 

"Đoàn kiểm tra đã chiếu theo quy định tại khoản 5, Điều 7, Nghị định 83 để kết luận chúng tôi không đáp ứng đủ điều kiện về hệ thống phân phối xăng dầu theo quy định.

Tuy nhiên, trên thực tế, trong quá trình kiểm tra, chúng tôi đã cung cấp giấy chứng nhận cửa hàng đủ điều kiện bán lẻ của 56 đại lý. Song, do cách hiểu của đoàn kiểm tra không đồng nhất, nên cho rằng không đủ con số 40 theo quy định", đại diện doanh nghiệp nói.

Cũng theo doanh nghiệp này, việc thu hồi giấy phép xuất nhập khẩu, hệ thống phân phối của công ty sẽ bị hụt nguồn cung khoảng 20.000m3 xăng dầu các loại; bị phạt hợp đồng đối với các lô hàng nguyên liệu dự kiến giao trong tháng 9 với số lượng 30,000 mts dầu DO có nguồn gốc từ Hàn Quốc. 

Một doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu khác cũng cho biết, căn cứ quyết định xử phạt mà thanh tra Bộ Công Thương đưa ra chưa thực sự thuyết phục. Lý do, việc cơ quan thanh tra đưa ra hình phạt bổ sung bằng việc tước giấy phép là hình thức xử phạt rất nặng, chồng chéo từ những quy định về kinh doanh xăng dầu ở hai Nghị định 83 và Nghị định 95.

Saigon Petro - 1 trong 5 doanh nghiệp vừa bị tước giấy phép. Ảnh: V.T
Saigon Petro - 1 trong 5 doanh nghiệp vừa bị tước giấy phép. Ảnh: V.T 

Cụ thể, Nghị định 83 về kinh doanh xăng dầu quy định thương nhân kinh doanh xuất nhập khẩu phải có hệ thống phân phối xăng dầu tối thiểu 10 cửa hàng bán lẻ thuộc sở hữu hoặc đồng sở hữu; tối thiểu 40 tổng đại lý, đại lý bán lẻ xăng dầu thuộc hệ thống phân phối của thương nhân.

Tuy nhiên, ngày 1.11.2021, Nghị định 95 được ban hành và sửa đổi khoản 5 Điều 7 Nghị định 83 về kinh doanh xăng dầu. Theo đó quy định thương nhân kinh doanh xuất khẩu, nhập khẩu xăng dầu phải có hệ thống phân phối xăng dầu: "Tối thiểu 10 cửa hàng bán lẻ thuộc sở hữu hoặc thuê với thời hạn thuê từ 5 năm trở lên, trong đó có ít nhất 5 cửa hàng thuộc sở hữu của doanh nghiệp; tối thiểu 40 tổng đại lý hoặc đại lý bán lẻ xăng dầu hoặc thương nhân nhận quyền bán lẻ xăng dầu thuộc hệ thống phân phối của thương nhân".

Theo một doanh nghiệp có đơn kiến nghị, nếu theo nghị định 83, các doanh nghiệp trên đều không đáp ứng được yêu cầu. Tuy nhiên, với quy định mới về kinh doanh xăng dầu, doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ các tiêu chí về hệ thống phân phối, vì có trên 40 thương nhân nhận quyền bán lẻ xăng dầu. Quy định cũ đã được sửa đổi, nên việc "hồi tố" và xử phạt vi phạm, doanh nghiệp cho rằng bất hợp lý.

Làm gì để thị trường lành mạnh hơn

Ông Bùi Ngọc Bảo - Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam (VINPA) cũng đã chỉ ra chính sự bất cập trong Nghị định 95/2021 khi giá xăng trong nước không bám kịp giá thế giới đã gây khó khăn cho các thương nhân kinh doanh xăng dầu trong việc đảm bảo nguồn; tạo ra tâm lý găm hàng, đầu cơ gây bất ổn cho thị trường.

Petrolimex một ông lớn chiếm thị phần lớn trên thị trường xăng dầu cũng cho rằng hoạt động kinh doanh xăng dầu của thương nhân đầu mối phát sinh lỗ lớn, không đảm bảo bù đắp được chi phí thực tế phát sinh, khi giá xăng dầu thế giới giảm sâu.

Vì vậy, trên thị trường đã xuất hiện tâm lý lo lắng của nhiều doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu và tổ chức kinh doanh có tính chất đối phó, cầm chừng để chờ thời điểm thuận lợi.

Thực tế, vừa qua, 25 doanh nghiệp, đại lý bán lẻ xăng dầu cũng đã cùng ký vào văn bản khẩn thiết gửi chính quyền sở tại và Bộ Công Thương - cơ quan quản lý Nhà nước về lĩnh vực xăng dầu để bày tỏ "nỗi xót xa" về những bất cập của đại lý bán lẻ trong kinh doanh xăng dầu ở thời điểm thực tại.

Trong đó, các doanh nghiệp đã dẫn chứng về sự điều hành bất cập, khi bối cảnh giá xăng dầu thế giới biến động mạnh với chiều hướng tăng cao suốt nhiều tháng qua khiến các doanh nghiệp, đại lý bán lẻ xăng dầu phải chịu lỗ liên tục do đầu mối, thương nhân phân phối chiết khấu mức hoa hồng rất thấp, không đủ chi phí vận tải, thuê nhân công;

Thậm chí, có thời điểm mức hoa hồng trên mỗi lít xăng dầu chỉ là "0 đồng" nhưng vẫn không được cấp đủ nguồn, không được đóng cửa. Khiến hệ quả là các đại lý "lỗ nặng, càng bán càng lỗ nhưng vẫn phải mở cửa…".

Từ thực tế đã nêu, nhiều ý kiến cũng cho rằng, thị trường xăng dầu như "mớ bòng bong" từ cơ chế điều hành, vận hành thị trường cho đến các quy định ngày càng bộc lộ sự chưa theo kịp với thực tiễn.

Vì vậy, cần thiết phải có một cuộc thanh lọc trong quản lý ngành xăng dầu, để đánh giá xem xét lại các quy định và cơ chế quản lý để thẳng thắn nhận diện bất cập, mới có thể giúp thị trường lành mạnh hơn.

Anh Tuấn
TIN LIÊN QUAN

Giá xăng dầu có thể giảm mạnh trong kỳ điều chỉnh tới?

Anh Tuấn |

Đối với thị trường trong nước, theo lãnh đạo một doanh nghiệp phân phối xăng dầu, dự báo giá cơ sở ngày 12.9 có nhiều diễn biến phức tạp. Tuy nhiên, giá xăng cơ sở tham chiếu tại thị trường Singapore đang dương, chính vì vậy, rất có thể kỳ điều chỉnh tới giá xăng dầu sẽ giảm.

Bộ Công Thương “tạm” chưa rút giấy phép 5 đầu mối xăng dầu

Vương Trần - Phạm Đông |

Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải thông tin, Ban Cán sự đảng Bộ Công Thương đã báo cáo để thực hiện việc xử lý theo hướng trước mắt sẽ phạt hành chính về tiền đối với 5 đầu mối xăng dầu. Còn hình thức tước giấy phép sẽ áp dụng và vẫn áp dụng nhưng sẽ áp dụng trong thời điểm phù hợp. 

Quỹ bình ổn xăng dầu không cho ai, "khi cần thì trích, khi cần thì chi"

Vương Trần - Phạm Đông |

Lãnh đạo 2 Bộ Công Thương và Bộ Tài Chính cho rằng, Quỹ bình ổn giá xăng dầu "khi cần thì trích, khi cần thì chi", “quỹ này không cho ai mà phục vụ quyền lợi người tiêu dùng". Quỹ có các dụng điều hoà, giảm sốc khi giá xăng dầu thế giới biến động mạnh.

Dự báo thời tiết đêm giao thừa Tết Nguyên đán Quý Mão 2023

AN AN - MINH HÀ |

Cơ quan khí tượng nhận định ít có khả năng xuất hiện thời tiết cực đoan trong đêm giao thừa Tết Nguyên đán 2023. 

Vì sao Đại học quốc gia Hà Nội giới hạn thi đánh giá năng lực 2 lần?

Linh Chi - Dương Anh |

Từ năm 2023, Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) sẽ giới hạn mỗi thí sinh chỉ được đăng ký thi đánh giá năng lực tối đa 2 lần. Điều này được GS.TS Tiến Thảo - Giám đốc Trung tâm khảo thí ĐHQGHN lý giải là do muốn tạo công bằng cho các thí sinh.

Khán giả Việt Nam tiếc nuối chia tay huấn luyện viên Park Hang-seo

Chi Trần |

Người hâm mộ Việt Nam tiếc nuối khi phải nói lời chia tay huấn luyện viên Park Hang-seo sau hơn 5 năm gắn bó.

Tranh luận trả lương tháng 13 và thưởng Tết nguyên đán

TUỆ NHI |

Dù đã 26 tháng Chạp nhưng nhiều người vẫn chưa được nhận lương tháng thứ 13 hay tiền thưởng Tết và đùa rằng với họ niềm vui xuân vẫn chưa về.

Độc đáo hoa mai đỏ giá mềm, hút khách chơi Tết Nguyên đán

Việt Anh - Linh Trang |

Dịp Tết Nguyên Đán năm nay, cây mai đỏ xuất hiện nhiều tại các chợ hoa Hà Nội. Với mức giá khá mềm, thế cây nhỏ độc lạ, mai đỏ trở thành lựa chọn của nhiều người chơi cây cảnh Tết. 

Giá xăng dầu có thể giảm mạnh trong kỳ điều chỉnh tới?

Anh Tuấn |

Đối với thị trường trong nước, theo lãnh đạo một doanh nghiệp phân phối xăng dầu, dự báo giá cơ sở ngày 12.9 có nhiều diễn biến phức tạp. Tuy nhiên, giá xăng cơ sở tham chiếu tại thị trường Singapore đang dương, chính vì vậy, rất có thể kỳ điều chỉnh tới giá xăng dầu sẽ giảm.

Bộ Công Thương “tạm” chưa rút giấy phép 5 đầu mối xăng dầu

Vương Trần - Phạm Đông |

Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải thông tin, Ban Cán sự đảng Bộ Công Thương đã báo cáo để thực hiện việc xử lý theo hướng trước mắt sẽ phạt hành chính về tiền đối với 5 đầu mối xăng dầu. Còn hình thức tước giấy phép sẽ áp dụng và vẫn áp dụng nhưng sẽ áp dụng trong thời điểm phù hợp. 

Quỹ bình ổn xăng dầu không cho ai, "khi cần thì trích, khi cần thì chi"

Vương Trần - Phạm Đông |

Lãnh đạo 2 Bộ Công Thương và Bộ Tài Chính cho rằng, Quỹ bình ổn giá xăng dầu "khi cần thì trích, khi cần thì chi", “quỹ này không cho ai mà phục vụ quyền lợi người tiêu dùng". Quỹ có các dụng điều hoà, giảm sốc khi giá xăng dầu thế giới biến động mạnh.