Thay vì cấm, cần có quy định riêng về đặt lệnh chứng khoán bằng robot

Đức Mạnh |

Theo chuyên gia, cần có những chính sách riêng cho những giao dịch chứng khoán bằng robot như phí, kênh kết nối, cấp định danh, giấy phép, cơ chế thưởng phạt rõ ràng.

Đặt lệnh chứng khoán bằng robot phủ sóng thế giới

Việc áp dụng robot trong giao dịch chứng khoán cũng như trong ngành quản lý tài sản chuyên nghiệp trên thế giới đã có lịch sử lâu dài. Các nghiên cứu đầu tiên về việc áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào đầu tư đã có từ những năm 1950. Tuy nhiên, phải đến những năm 1980, sự phát triển của khoa học máy tính mới cho phép giao dịch AI thực sự "cất cánh".

Trang Asia Markets cho biết, hiện nay có hàng chục nghìn công ty quản lý tài sản uy tín trên khắp thế giới dựa vào giao dịch AI và robot để tối ưu lợi nhuận cho các nhà đầu tư.

"Mặc dù không rõ chính xác có bao nhiêu lệnh được thực hiện thông qua robot trên các sàn giao dịch chứng khoán của Mỹ như NASDAQ và NYSE, một số chuyên gia đã đưa ra con số 80% tổng số giao dịch hàng ngày" - trang Asia Markets ghi rõ.

Tại Việt Nam, nhiều công ty chứng khoán đẩy mạnh áp dụng AI vào hoạt động như một xu thế tất yếu. Ông Huỳnh Minh Tuấn - Nhà sáng lập CTCP FIDT - đánh giá giao dịch bằng robot là bước tiến lớn trong thị trường chứng khoán. Nhờ vào khả năng tự động hóa cao, tính kỷ luật tuyệt đối, robot giúp nhà đầu tư thực hiện được những giao dịch khó có thể làm bằng tay.

Tuy nhiên, mới đây, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã yêu cầu các đơn vị rà soát và dừng ngay việc sử dụng robot đặt lệnh giao dịch chứng khoán trực tuyến tự động với tần suất lớn. Nguyên nhân là đã làm gia tăng đột biến lệnh từ các công ty chứng khoán vào Sở Giao dịch Chứng khoán trong cùng một thời điểm, dẫn đến số lệnh vào sàn vượt quá năng lực thiết kế của cả hệ thống, gây quá tải.

Theo ông Tuấn, cơ chế quản lý và hạ tầng hiện nay vẫn chưa đủ đáp ứng nên mới dẫn đến việc nghẽn hệ thống vì robot đặt lệnh như trên.

"Thực sự mà nói, kể cả khi HOSE và HNX nâng cấp hệ thống thì tắc nghẽn lớn nhất lại nằm ở hệ thống giao dịch cốt lõi của những công ty chứng khoán. Có rất nhiều công ty chứng khoán có hệ thống đã lâu đời, không có khả năng đáp ứng về truyền dẫn và xử lý dữ liệu, khiến những công ty này bị vạ lây khi robot đi lệnh. Do đó việc nghẽn hệ thống là điều khó tránh khỏi" - ông nói.

Mặt khác còn là khó kiểm soát. Hiện nay, giao dịch của robot thường không được phân loại và theo dõi một cách tường minh mà vẫn chỉ thể hiện là lệnh của một nhà đầu tư nào đó. Kể cả công ty chứng khoán cũng chỉ có quy định ngầm về việc theo dõi và phân loại những giao dịch này, nhưng vẫn chưa có cơ chế pháp lý nào khiến những giao dịch robot được "đưa ra ánh sáng".

"Ở vai trò của UBCKNN và HOSE hay HNX, việc kiểm soát giao dịch là cực kỳ quan trọng để đảm bảo tính công bằng, trong sạch và minh bạch cho thị trường" - ông nhấn mạnh.

Ảnh: Đức Mạnh
Cơ chế quản lý và hạ tầng hiện nay vẫn chưa đủ đáp ứng nên mới dẫn đến việc nghẽn hệ thống vì robot. Ảnh: Đức Mạnh

Tương lai của giao dịch chứng khoán bằng robot tại Việt Nam

Theo nhà sáng lập FIDT, đặt lệnh bằng robot là tương lai không thể tránh khỏi. Nhưng theo quan điểm cá nhân của ông, cần có những bước chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi "thả cửa" cho loại hình hiện đại này phổ biến. Dưới đây là một vài góp ý:

Thứ nhất, UBCKNN, HOSE và HNX cần nghiêm túc cân nhắc về phương pháp phân loại lệnh giao dịch. Ngoài ra có thể đưa những chính sách riêng cho những giao dịch robot như phí, kênh kết nối riêng, cấp định danh, giấy phép, cơ chế thưởng phạt rõ ràng. Phối hợp với các công ty chứng khoán để đảm bảo sự minh bạch, khả năng kiểm soát ngay tại đầu nguồn.

Thứ hai, mô hình kinh doanh của công ty chứng khoán cũng cần thay đổi, tập trung đầu tư công nghệ hơn để cung cấp giao diện lập trình ứng dụng (API) tích hợp. Tách luồng giao dịch nhằm đảm bảo tính ổn định của hệ thống. Hiện nay các lệnh giao dịch robot đều được đi "chui" qua API chính thống hoặc làm ngầm thay vì công khai minh bạch.

Thứ ba, tăng cường tích hợp là điều khó khăn nhất. "Để đảm bảo khả năng đáp ứng, bản thân UBCKNN, HOSE, HNX và các công ty chứng khoán cần đảm bảo đáp ứng chuẩn FIX4.4, sau này là FIX Binary thì mới đáp ứng tính kết nối về giao dịch. Ngoài ra các cổng thông tin khác cũng cần nhanh chóng số hóa để cung cấp nhiều thông tin hơn, giúp thị trường đạt hiệu quả cao" - vị chuyên gia đề xuất.

Đức Mạnh
TIN LIÊN QUAN

Thị trường chứng khoán đang dần hình thành nền tảng tích lũy mới

Gia Miêu |

Thị trường chứng khoán nhiều khả năng sẽ tiếp tục trải qua các nhịp điều chỉnh trong các phiên tiếp theo nhằm thiết lập một mặt bằng giá vững chắc hơn.

Cấm đặt lệnh chứng khoán bằng robot, đi ngược xu hướng, rất khó nâng hạng

Đức Mạnh - Bảo Chương |

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) mới đây yêu cầu các đơn vị rà soát và dừng ngay việc sử dụng robot đặt lệnh giao dịch chứng khoán trực tuyến tự động với tần suất lớn.

"Phù thuỷ chứng khoán" chỉ cách lãi đậm khi thị trường tăng giá

Anh Kiệt |

Các nhà đầu tư chứng khoán lão luyện cho rằng trong giai đoạn đầu của thị trường "bò tót", đầu tư vào cổ phiếu dẫn dắt đóng vai trò mấu chốt.

Bản tin công đoàn: Lao động kiến nghị giảm tuổi nghỉ hưu, Bộ LĐTBXH nói gì?

NHÓM PV |

Bản tin công đoàn hôm nay có những nội dung chính sau: Đề xuất thêm một số đối tượng được nghỉ hưu sớm; Doanh nghiệp tại Bình Dương bắt đầu tuyển dụng lại lao động; Giáo viên mầm non: Bận đến mức không biết trường học của con ở chỗ nào...

iPhone mới hay 365 tách cà phê?

Anh Vũ |

Chi 1.000 USD cho một chiếc iPhone mới hàng năm là một việc đáng để cân nhắc. Tuy nhiên, Giám đốc điều hành Tim Cook của Apple đã từng so sánh mức giá “hấp dẫn” này với việc mua một tách cà phê mỗi ngày trong suốt một năm. Vậy, nâng cấp iPhone mỗi năm một lần liệu có phải khoản đầu tư xứng đáng với người dùng?

Lênh đênh giữa Đại Tây Dương ngắm cá voi

Minh Đức |

Trong rất nhiều trải nghiệm du lịch tại Mỹ, ngắm cá voi trên biển Đại Tây Dương là một hoạt động du khách nên làm. Hải trình kéo dài khoảng 4 - 5 tiếng tuỳ thuộc vào tour ngắm cá voi bạn lựa chọn sẽ đem đến những trải nghiệm ấn tượng cho du khách.

Ronaldo toả sáng giúp Al-Nassr áp sát nhóm đầu

Thanh Vũ |

Bàn thắng của Ronaldo giúp Al-Nassr giành chiến thắng thuyết phục 3-1 trước Al-Raed ở vòng 6 Saudi Pro League 2023-2024.

Ép học sinh học thêm nên cách chức hiệu trưởng

Trà My |

Việc nhiều trường học liên kết với trung tâm bên ngoài đưa học thêm, dạy thêm vào chương trình học chính khóa khiến phụ huynh và xã hội hết sức bức xúc.

Thị trường chứng khoán đang dần hình thành nền tảng tích lũy mới

Gia Miêu |

Thị trường chứng khoán nhiều khả năng sẽ tiếp tục trải qua các nhịp điều chỉnh trong các phiên tiếp theo nhằm thiết lập một mặt bằng giá vững chắc hơn.

Cấm đặt lệnh chứng khoán bằng robot, đi ngược xu hướng, rất khó nâng hạng

Đức Mạnh - Bảo Chương |

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) mới đây yêu cầu các đơn vị rà soát và dừng ngay việc sử dụng robot đặt lệnh giao dịch chứng khoán trực tuyến tự động với tần suất lớn.

"Phù thuỷ chứng khoán" chỉ cách lãi đậm khi thị trường tăng giá

Anh Kiệt |

Các nhà đầu tư chứng khoán lão luyện cho rằng trong giai đoạn đầu của thị trường "bò tót", đầu tư vào cổ phiếu dẫn dắt đóng vai trò mấu chốt.