GS.VS Nguyễn Văn Hiệu qua lời kể của em trai: Người anh cả mẫu mực

Tường Vân - Thiều Trang |

Chúng ta nhắc tới GS.VS Nguyễn Văn Hiệu như tượng đài khoa học của Việt Nam, nhưng ít ai biết về những câu chuyện cuộc đời ông, một người khi từ năm 12 tuổi đã thay cha mẹ dạy dỗ các em, vừa tăng gia sản xuất vừa học hành.

GS.VS Nguyễn Văn Hiệu - nhà khoa học vật lý hàng đầu của Việt Nam, một nhà quản lý có tầm nhìn chiến lược, người dành cả cuộc đời cho sự nghiệp nghiên cứu khoa học, luôn đau đáu trăn trở tìm giải pháp cho sự tiến bộ của nền khoa học nước nhà. Ông qua đời ở tuổi 84, ngày 23.1, do bệnh nặng, tuổi cao.

Để hiểu rõ hơn về cuộc đời của GS.VS Nguyễn Văn Hiệu, chúng tôi đã có buổi trò chuyện, lắng nghe những chia sẻ của TS Nguyễn Văn Khải hay còn được nhiều người biết đến với biệt danh dễ mến “ông già ozone” - người em thứ 7 của GS.VS Nguyễn Văn Hiệu.

12 tuổi đã cùng mẹ đi làm để nuôi các em

Nhắc về anh trai quá cố, TS Khải kể lại bằng niềm tự hào:  "GS Hiệu là con cả trong gia đình Cách mạng nghèo nhưng không hề ỷ thế mà luôn chăm lo, động viên các em học hành. Khi 10 tuổi, bố chúng tôi là ông Nguyễn Văn Nguyện, Chủ tịch Uỷ ban Hành chính Kháng chiến huyện Ứng Hòa bị giặc Pháp truy lùng, cả gia đình đã phải trốn chạy.

Anh Hiệu cùng một số du kích bị bắt nhưng do biết nói tiếng Pháp nên chưa bị giết. Tối hôm đó, anh đã khoét vét đất bỏ trốn, lần về những nơi mà bố từng nhắc đến để tìm lại bố.

Đại gia đình GS Hiệu. Ảnh: NVCC
Đại gia đình GS Nguyễn Văn Hiệu. Ảnh: NVCC

Sau đó, anh cùng mẹ đưa 6 em đi từ Ứng Hòa, Hà Đông đi tản cư qua Ninh Bình, Nam Định, Thanh Hóa. Năm 12 tuổi, anh phải đi mua sợi để sản xuất bấc đèn, tất. Thời đấy khó khăn, anh tôi đã giúp bố mẹ dạy 6 em nhưng vẫn học rất giỏi.

Do hoàn cảnh gia đình khó khăn nên anh Hiệu đã chọn Trường đại học Sư phạm khoa học - vì nghe nói học ngành sư phạm sẽ được cấp học bổng. Trong quá trình đó, mặc dù là sinh viên, anh tôi vẫn thường xuyên về nhà giúp các em dệt bấc đèn, tất có tiền ăn học và chỉ bảo, truyền đạt những kiến thức được học cho các em.

Gia đình tôi đến hiện tại ít nhất 8 đời theo nghề giáo, 6/10 anh em theo đuổi nghiên cứu khoa học. Điều đáng quý là tất cả anh em đều có thành tựu khoa học ứng dụng với thực tiễn.

Khoa học là đóng góp cho cộng đồng

Theo TS Khải, điều vĩ đại của GS.VS Hiệu cũng như 6 anh em theo đuổi sự nghiệp khoa học trong gia đình, không phải là những tấm bằng sáng chế khoa học hay những tấm huân chương... mà đó là đóng góp cho cộng đồng.

GS Hiệu bảo vệ luận án Tiến sĩ năm 25 tuổi. Ảnh: NVCC
GS Hiệu bảo vệ luận án Tiến sĩ năm 25 tuổi. Ảnh: NVCC

"Tôi nhớ nhất câu nói của GS Hiệu: “Khoa học bắt nguồn từ cuộc sống, quay trở lại cuộc sống và được cuộc sống khẳng định”.

GS căn dặn tôi, với người nông dân, không chỉ là cầm tay chỉ việc mà cầm tay dạy việc. GS Hiệu khi không hề nề hà, sẵn sàng xắn tay áo, cùng nông dân bàn cách trừ sâu, nước sạch, đi tận nơi xem phòng chống dịch cúm gia cầm, lợn tai xanh, bảo quản cam quýt, đến tận từng xã xem người nông dân xử lý rác, xem người ta giải thuốc trừ sâu…” – TS Khải kể lại.

TS Nguyễn Văn Khải,  người em thứ 7 của GS GS.VS Nguyễn Văn Hiệu. Ảnh: Thiều Trang.
TS Nguyễn Văn Khải, người em thứ 7 của GS.VS Nguyễn Văn Hiệu. Ảnh: Thiều Trang.

Hồi tưởng lại ký ức về người anh quá cố, TS Khải bày tỏ niềm tự hào khi có những công trình mà cả 3 anh em cùng chung ý tưởng, cùng bắt tay thực hiện và sau bao gian khó đã thành công cũng như có thể ứng dụng vào trong thực tiễn, phục vụ được người dân.

“Rất hiếm có gia đình mà 3 anh em cùng chung suy nghĩ, ý tưởng và cùng thực hiện. Viện sĩ Nguyễn Văn Hiệu là 1 trong những người đầu tiên nghĩ ra ý tưởng tiết kiệm điện trong chiếu sáng. Người thực hiện là TS Nguyễn Văn Tiến - Trưởng phòng kỹ thuật chiếu sáng và người thực hiện đối với người nông dân là TS Nguyễn Văn Khải” – TS Khải tự hào kể lại với chúng tôi. 

Kể về truyền thống gia đình khi 10 anh em trong gia đình đều tốt nghiệp đại học, ngoài GS.VS Hiệu còn có 6 người là tiến sĩ, 2 người là viện sĩ, 1 người là phó giáo sư, TS Khải khẳng định, đấy là truyền thống gia đình. Ông và những người anh em trong gia đình đều được trao truyền đam mê nghiên cứu khoa học từ bố mẹ, rồi tự học nhau, dạy nhau và luôn nhắc nhở nhau rằng: "Khoa học bắt nguồn từ cuộc sống, trước hết là phục vụ, vì lợi ích của nhân dân".

Tường Vân - Thiều Trang
TIN LIÊN QUAN

GS.VS Nguyễn Văn Hiệu - Tượng đài khoa học, viện trưởng trẻ tuổi nhất trong lịch sử

Trang Hà |

GS.VS Nguyễn Văn Hiệu là một nhà quản lý có tầm nhìn chiến lược, người dành cả cuộc đời cho sự nghiệp nghiên cứu khoa học, luôn đau đáu trăn trở tìm giải pháp cho sự tiến bộ của nền khoa học nước nhà.

Giáo sư Nguyễn Văn Hiệu - Nhà khoa học vật lý hàng đầu Việt Nam qua đời

Hải Nguyễn |

Hà Nội - Sáng ngày 23.1, Giáo sư, Viện sĩ Nguyễn Văn Hiệu - nhà khoa học vật lý hàng đầu của Việt Nam - qua đời ở tuổi 84.

Truyền thông quốc tế ấn tượng với khán giả Việt Nam ở SEA Games 31

Nhóm PV |

Liên quan đến công tác truyền thông và hiệu ứng từ báo chí quốc tế đến SEA Games 31, Góc nhìn thể thao số 64 có cuộc trò chuyện với bà Lê Thị Hoàng Yến, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thể dục Thể thao, Phó Trưởng Tiểu ban Thông tin Truyền thông-Ban Tổ chức SEA Games 31. 

Chung kết Champions League: Vinh quang chờ Luka Modric

VIỆT HÙNG |

Chỉ cần thắng Liverpool tại Paris cuối tuần này, Modric sẽ sánh ngang thành tích của người đồng đội cũ Ronaldo khi có 5 lần nâng cao danh hiệu Champions League.

Kỳ thi đánh giá tư duy năm 2022 và những điều cần biết rõ

Thiều Trang |

Tuyển sinh 2022 có 20 trường đại học sẽ sử dụng kết quả kỳ thi đánh giá tư duy của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội để xét tuyển. Dưới đây là một số lưu ý thí sinh cần nắm rõ.

Trung Quốc, Nga phủ quyết siết trừng phạt Triều Tiên

Hải Anh |

Trung Quốc và Nga đã phủ quyết các lệnh trừng phạt cứng rắn hơn của Liên Hợp Quốc với Triều Tiên, bác bỏ đề xuất do Mỹ đưa ra nhằm trừng phạt Bình Nhưỡng về vụ thử tên lửa đạn đạo liên lục địa. 

Dự báo thời tiết 27.5: Bắc Bộ ngày nắng nóng oi bức, chiều tối trở mưa

an an |

Dự báo thời tiết hôm nay 27.5, miền Bắc ngày nắng với nhiệt độ cao nhất khoảng 31 độ C. Chiều tối và đêm khu vực này có mưa rào và dông, cục bộ có mưa vừa, mưa to với lượng mưa phổ biến 30-60mm/đợt, có nơi trên 90mm/đợt.

Không sớm có giấy phép, IPP Air Cargo và thị trường hàng không sẽ chịu thiệt hại rất lớn

Lam Duy |

IPP Air Cargo hiện đang đối mặt với nguy cơ bị hủy thương vụ mua thuê máy bay với Boeing nếu không sớm cung cấp được giấy phép kinh doanh vận tải hàng không. Đây sẽ là thiệt hại rất lớn không chỉ riêng với doanh nghiệp này mà cả với thị trường hàng không Việt Nam.

GS.VS Nguyễn Văn Hiệu - Tượng đài khoa học, viện trưởng trẻ tuổi nhất trong lịch sử

Trang Hà |

GS.VS Nguyễn Văn Hiệu là một nhà quản lý có tầm nhìn chiến lược, người dành cả cuộc đời cho sự nghiệp nghiên cứu khoa học, luôn đau đáu trăn trở tìm giải pháp cho sự tiến bộ của nền khoa học nước nhà.

Giáo sư Nguyễn Văn Hiệu - Nhà khoa học vật lý hàng đầu Việt Nam qua đời

Hải Nguyễn |

Hà Nội - Sáng ngày 23.1, Giáo sư, Viện sĩ Nguyễn Văn Hiệu - nhà khoa học vật lý hàng đầu của Việt Nam - qua đời ở tuổi 84.