Giảng viên hướng dẫn học sinh thi KHKT: Cần minh bạch, chặt chẽ

QUANG ĐẠI |

Giảng viên đại học tham gia hướng dẫn học sinh phổ thông thực hiện dự án thi khoa học kỹ thuật đang gây tranh cãi vì có những dấu hiệu thiếu minh bạch, cần có quy định cụ thể để kiểm soát chặt chẽ.

Còn nhiều tranh cãi

Trong cuộc thi khoa học kỹ thuật (KHKT) quốc gia dành cho học sinh phổ thông, có nhiều giảng viên các trường đại học (ĐH) tham gia hướng dẫn học sinh thực hiện các dự án và đạt giải cao. Tuy nhiên, dư luận vẫn còn nhiều băn khoăn, thắc mắc xung quanh hiện tượng này.

Cụ thể, PGS.TS. Nguyễn Ngọc Hà, Trưởng khoa Hóa học, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội là người hướng dẫn 2 học sinh trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam thực hiện dự án “Tăng cường hoạt tính quang xúc tác xử lý ô nhiễm môi trường của g-C3N4 bằng hiệu ứng cộng hưởng plasmon bề mặt”. Dự án này đã được giải Nhất quốc gia và đưa đi tham dự thi quốc tế.

PGS.TS Nguyễn Ngọc Hà - người hướng dẫn tự khai với nội dung đánh giá, chứng nhận vai trò và đóng góp của học sinh trong dự án “Tăng cường hoạt tính quang xúc tác xử lý ô nhiễm môi trường của g-C3N4 bằng hiệu ứng cộng hưởng plasmon bề mặt“. Ảnh: LT
PGS.TS Nguyễn Ngọc Hà - người hướng dẫn tự khai với nội dung đánh giá, chứng nhận vai trò và đóng góp của học sinh trong dự án “Tăng cường hoạt tính quang xúc tác xử lý ô nhiễm môi trường của g-C3N4 bằng hiệu ứng cộng hưởng plasmon bề mặt“. Ảnh: LT

TS. Nguyễn Phú Hùng - Trưởng khoa Công nghệ sinh học, Trường ĐH Khoa học (ĐH Thái Nguyên) cũng hướng dẫn 2 học sinh trường THPT chuyên Thái Nguyên thực hiện dự án “Phân lập, đánh giá khả năng nhắm đích tế bào gốc ung thư dạ dày của phân đoạn chứa hợp chất saponin và bào chế sản phẩm từ cây lá Khôi” đạt giải Nhất quốc gia và dự thi quốc tế.

Cả hai dự án nói trên đều gây băn khoăn, nghi ngờ trong giới khoa học và dư luận vì vượt quá tầm rất xa của học sinh phổ thông và có những nội dung tượng tự các đề tài thạc sĩ, tiến sĩ trước đó.

Cần minh bạch và quản lý chặt chẽ

Để minh bạch, tạo thuận lợi cho công tác nghiên cứu, tư vấn khoa học và hạn chế các trường hợp tiêu cực, khuất tất, thiết nghĩ Bộ GDĐT và các trường ĐH cần ban hành quy định cụ thể để quản lý chặt chẽ việc giảng viên tham gia hướng dẫn học sinh thi KHKT.

Giảng viên thuộc biên chế trường ĐH, không có nhiệm vụ hướng dẫn học sinh phổ thông thực hiện các dự án thi KHKT. Việc này là được phép nhưng theo quy định giảng viên phải báo cáo và được sự đồng ý của lãnh đạo trường ĐH trước khi thực hiện.

Trường ĐH cần kiểm soát chặt chẽ việc này vì dư luận đang nghi ngờ có nhiều khuất tất. Nếu giảng viên làm tốt thì không sao nhưng nếu có vấn đề gì thì ảnh hưởng đến uy tín của nhà trường, thậm chí có thể mất giảng viên.

Trước hết, trường ĐH cần yêu cầu giảng viên báo cáo với hội đồng khoa học nhà trường việc hướng dẫn học sinh phổ thông thi khoa học kỹ thuật về các vấn đề: Đề tài, đối tượng, thời gian, phương pháp, kết quả hướng dẫn.

Yêu cầu giảng viên công khai, giải trình rõ: đề tài mới hay đề tài phát triển, tính cấp thiết, ý nghĩa, kết quả (dự kiến). Vai trò, nhiệm vụ cụ thể của giảng viên (người hướng dẫn) và học sinh (người thực hiện-chủ trì).

Giảng viên phải kiểm tra khả năng, trình độ của đối tượng hướng dẫn (học sinh) về lí lịch khoa học, kỹ năng nghiên cứu, xử lý thông tin, kế hoạch nghiên cứu, kết quả nghiên cứu (dự kiến). Học sinh phải chứng minh đủ điều kiện về năng lực, tài chính, thời gian... để thực hiện dự án.

Yêu cầu giảng viên, học sinh xây dựng và lưu giữ nhật ký nghiên cứu, hướng dẫn khoa học để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại tố cáo (nếu có) hoặc báo cáo cơ quan có thẩm quyền khi có yêu cầu.

Làm rõ vai trò, trách nhiệm, sự hỗ trợ của trường ĐH đối với quá trình thực hiện dự án. Có hợp đồng cụ thể với trường phổ thông về việc trả thù lao cho giảng viên, chi phí sử dụng trang thiết bị thí nghiệm...của trường ĐH và các chi phí khác.

Giảng viên thực hiện hướng dẫn học sinh thực hiện dự án phải có hợp đồng với trường phổ thông, quy định rõ quyền, trách nhiệm của mỗi bên.

Với những giải pháp quản lý nói trên, các nhà khoa học chân chính và các học sinh giỏi càng thuận lợi trong hoạt động khoa học.

Đồng thời, có tác dụng hữu hiệu trong việc ngăn chặn các hành vi khuất tất, lợi dụng cuộc thi để trục lợi.

QUANG ĐẠI
TIN LIÊN QUAN

Sản phẩm khoa học kỹ thuật được rao bán như mớ rau, con cá

QUANG ĐẠI |

Các hoạt động trao đổi, mua bán, mặc cả các sản phẩm dự thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh diễn ra sôi động, công khai trên các nhóm, diễn đàn của mạng xã hội nhiều năm qua.

Học sinh thi khoa học kỹ thuật: Không mài sắt vẫn nên kim?

QUANG ĐẠI |

Việc học sinh phổ thông bất ngờ công bố những dự án "khủng" hoàn toàn xa lạ với môi trường sống, học tập của các em là trái với nguyên lý nghiên cứu, sáng tạo khoa học kỹ thuật.

Đề tài thi khoa học kỹ thuật của học sinh ngang tầm thạc sĩ, tiến sĩ?

QUANG ĐẠI |

Dự án đạt giải nhất kỳ thi khoa học kỹ thuật quốc gia dành cho học sinh trung học năm 2021-2022 tiếp tục được cho là quá khó, vượt tầm học sinh và có những nội dung tương tự luận văn thạc sĩ, tiến sĩ đã công bố trước đó.

Giá dầu thế giới tăng, giá xăng thành phẩm có thể tăng 700 đồng/lít?

Nguyễn Thúy |

Trong tuần qua, nhiều tín hiệu cho thấy nhu cầu về dầu bắt đầu quay trở lại đã đẩy hợp đồng dầu WTI của Mỹ ghi nhận lần tăng thứ 4 liên tiếp, dầu Brent cũng tăng 1%.

Nhà Thi đấu Đại Yên "quá tải" tại chung kết bóng chuyền SEA Games 31

MINH PHONG |

Số lượng người hâm mộ đổ về sân vận động Đại Yên rất đông khiến lực lượng an ninh phải vất vả để kiểm soát tình hình nhằm đảm bảo an toàn cho 2 trận chung kết bóng chuyền SEA Games 31. 

Nhu cầu xét nghiệm men gan phát hiện viêm gan bí ẩn tăng, bác sĩ nói gì?

AN AN - MINH HÀ |

Theo các bác sĩ nhi khoa, việc phụ huynh lo ngại viêm gan bí ẩn và yêu cầu xét nghiệm men gan đại trà khi trẻ có biểu hiện về đường tiêu hoá gây lãng phí và không thực sự cần thiết. 

Điểm mặt 6 cầu thủ quá tuổi của U23 Việt Nam và U23 Thái Lan

Chi Trần |

6 cầu thủ hơn tuổi sẽ là những nhân tố đáng chú ý nhất trong đội hình của U23 Việt Nam và U23 Thái Lan ở SEA Games 31.

Loạt phim gây tranh cãi trong lịch sử 75 năm của LHP Cannes

Huyền Chi |

Bên cạnh những tác phẩm gây tiếng vang, LHP Cannes cũng từng hứng chịu làn sóng phản đối dữ dội từ dư luận khi công chiếu những bộ phim có nội dung gây tranh cãi.

Sản phẩm khoa học kỹ thuật được rao bán như mớ rau, con cá

QUANG ĐẠI |

Các hoạt động trao đổi, mua bán, mặc cả các sản phẩm dự thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh diễn ra sôi động, công khai trên các nhóm, diễn đàn của mạng xã hội nhiều năm qua.

Học sinh thi khoa học kỹ thuật: Không mài sắt vẫn nên kim?

QUANG ĐẠI |

Việc học sinh phổ thông bất ngờ công bố những dự án "khủng" hoàn toàn xa lạ với môi trường sống, học tập của các em là trái với nguyên lý nghiên cứu, sáng tạo khoa học kỹ thuật.

Đề tài thi khoa học kỹ thuật của học sinh ngang tầm thạc sĩ, tiến sĩ?

QUANG ĐẠI |

Dự án đạt giải nhất kỳ thi khoa học kỹ thuật quốc gia dành cho học sinh trung học năm 2021-2022 tiếp tục được cho là quá khó, vượt tầm học sinh và có những nội dung tương tự luận văn thạc sĩ, tiến sĩ đã công bố trước đó.