Đánh vần theo công nghệ giáo dục: Khái niệm ngữ âm mang tính nửa vời, chơi vơi

Đ.B |

Giáo sư Nguyễn Văn Lợi - nguyên Phó Viện trưởng Viện Ngôn ngữ học Việt Nam vừa chỉ ra những bất cập ngay trong hệ thống khái niệm, thuật ngữ của cách dạy đánh vần theo công nghệ giáo dục của GS Hồ Ngọc Đại.

Khi tìm hiểu tài liệu tiếng Việt của công nghệ giáo dục (CNGD) theo cuốn sách của GS Hồ Ngọc Đại và quan sát đoạn clip cô giáo dạy đánh vần lan truyền trên mạng, GS Nguyễn Văn Lợi đã có sự so sánh chi tiết.

Cụ thể, theo ông, cách đánh vần truyền thống chú ý đến các thao tác cụ thể, dạy cách viết, cách đọc âm/chữ và cách kết hợp các âm/chữ thành âm tiết (tiếng). Trong khi đó, cách đánh vần CNGD xuất phát từ các khái niệm của ngữ âm học như âm tiết, âm vị, âm đầu, âm đệm, âm chính, âm cuối, phân biệt âm và chữ… Từ đó dạy các học sinh dùng các chữ để viết các âm. Cách dạy đánh vần này dựa trên những quan niệm mang tính học phái về tâm lí học sư phạm.

Tuy nhiên, theo ông điều này sẽ làm khó học sinh.

 
 Hình ảnh cắt từ clip cô giáo đánh vần theo công nghệ giáo dục lan truyền trên mạng xã hội. 

Trong thực tế, việc học ngôn ngữ ở trẻ em chủ yếu là sự bắt chước các thao tác từ người lớn, chứ không phải từ các khái niệm trừu tượng. Tương tự như việc trẻ em người Việt ăn bằng đũa. Ít ai để ý rằng, dùng đũa và cơm vào miệng, gắp thức ăn có thể được giải thích bằng các khái niệm vật lí về đòn bẩy. Nhưng trong thực tế, trẻ em từ 2-3 tuổi tập ăn bằng đũa bằng cách bắt chước các thao tác của bố mẹ, anh chị. Không ai dạy trẻ em và cơm, gắp thức ăn bằng các khái niệm vật lí như cánh tay đòn, điểm tựa, lực đẩy… 

Theo GS Lợi, việc dùng các khái niệm ngữ âm học dạy trẻ em đánh vần đẻ ra rất nhiều bất cập. Trước hết, bất cập ngay trong hệ thống khái niệm, thuật ngữ của cách dạy đánh vần theo CNGD.

Ông nhấn mạnh, các khái niệm ngữ âm được sử dụng mang tính nửa vời, chơi vơi giữa các khái niệm, thuật ngữ khoa học (vốn trừu tượng) với khái niệm, từ ngữ thông thường (để nhiều người có thể hiểu, kể cả các cô giáo và nhất là trẻ em 6 tuổi).

 
 GS Hồ Ngọc Đại.

"Ví dụ cùng khái niệm (thuật ngữ) âm được dùng trong tài liệu, cần phải hiểu là âm vị hay âm tố (vốn rất khác nhau), cùng khái niệm chữ, nhưng phải phân biệt hình chữ (tiếp nhận bằng mắt) với tên gọi của chữ ( chữ A B C, tên gọi  A, Bê, Xê), cần phân biệt con chữ, chữ cái (C, K, Q) với kí tự (NH, NGH, KH, QU…)", GS Lợi phân tích.

Ông cho rằng, việc giới hạn ở một số khái niệm, thuật ngữ (gần với khái niệm, từ ngữ thông thường) đã khó hiểu đối đối với đa số phụ huynh; ngay cả các cô giáo cũng không hiểu rõ ngọn ngành để có thể làm chủ các tri thức khi dạy cho học sinh. "Đối với trẻ em lại càng khó. Làm thế nào trẻ em hiểu được chữ U trong từ CUA là để ghi yếu tố của nguyên âm đôi /UƠ/ (chứ không phải nguyên âm đôi /UA/ như cô giáo dạy trong clip), còn U trong QUA là để ghi âm đệm /W/”, GS Nguyễn Văn Lợi cho biết.

Đ.B
TIN LIÊN QUAN

Hạnh phúc tan vỡ khi biết chồng ngoại tình với đồng nghiệp (Phần 2)

Nhóm PV |

Đôi vợ chồng đã sống với nhau trọn 20 năm, họ đã có 2 mặt con. Bỗng nhiên người chồng ngoại tình với đồng nghiệp, làm đảo lộn cuộc sống của gia đình này. Họ đã mang nhau ra tòa, liệu pháp luật có giải pháp gì để gia đình họ tồn tại, hay chính các thành viên trong gia đình phải vun vén lại cuộc sống của họ. Câu trả lời có trong phần tiếp theo của câu chuyện.

Chương trình Giờ thứ 9 do NSND Khải Hưng là đạo diễn. Giọng đọc: NSND Minh Hoà – NSƯT Phú Thăng. Âm nhạc: Xuân Phương. 

Bạn đang có những câu chuyện riêng muốn chia sẻ với độc giả của Báo Lao Động? Hãy liên hệ với chúng tôi qua địa chỉ email: media@laodong.vn.

U19 Việt Nam chia điểm U19 Indonesia và một thế hệ đáng chờ đợi

PHẠM ĐÌNH |

U19 Việt Nam đã chia điểm với U19 Indonesia ở trận ra quân giải U19 Đông Nam Á 2022. 

Interactive: Thử thách cùng Luật Giao thông đường bộ - P6: Vượt đèn đỏ

Hoàng Minh - Phương Anh |

Interactive Video: Theo Luật Giao thông đường bộ, vượt đèn đỏ hoặc đèn vàng là hành vi người điều khiển phương tiện không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu giao thông. Đối với người điều khiển xe ô tô, hành vi này có thể bị phạt tiền tới 6 triệu đồng, và bị tước giấy phép lái xe lên tới 3 tháng. Hãy cùng tham gia chương trình truyền hình tương tác của Báo Lao Động bằng cách theo dõi câu hỏi, bấm vào phương án trả lời mà bạn cho là đúng ngay trên màn hình video tương tác dưới đây.

Hòa Bình: Kỷ luật cảnh cáo hiệu trưởng vì thu nhiều khoản trái quy định

Minh Nguyễn |

Hòa Bình - Ủy ban Kiểm tra (UBKT) Huyện ủy Mai Châu vừa có thông báo về việc kỷ luật tổ chức đảng và đảng viên.

Học phí đại học tăng cao, nhiều sinh viên “đứng ngồi không yên”

Trà My |

Hàng loạt trường đại học công bố mức học phí dự kiến áp dụng cho khóa tuyển sinh năm 2022 tăng mạnh so với năm học trước. Điều này gây áp lực, tạo gánh nặng tới khả năng chi trả của các em sinh viên, đặc biệt là những đối tượng có hoàn cảnh khó khăn.

Bình Định cầm hòa Hoàng Anh Gia Lai dù chơi thiếu người

AN NGUYÊN |

CLB Bình Định đối đầu Hoàng Anh Gia Lai trên sân Quy Nhơn tại vòng 5 V.League 2022. Bàn thắng quý giá của Brandao giúp Hoàng Anh Gia Lai có được 1 điểm trước Bình Định dù chơi hơn người.

Đường sá khó khăn, trồng được cây lúa, cây khoai cũng không biết bán cho ai

Vương Trần |

Qua các hội nghị tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên khóa XV từ đầu nhiệm kỳ tới nay, kiến nghị về đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông luôn được cử tri tại các huyện, thị xã, thành phố đề cập và đây là nguyện vọng chính đáng, cần được các cấp, các ngành quan tâm, giải quyết.

Sai lầm của Lý Tử Thất ở đâu để phải hầu tòa?

Huyền Chi |

Niềm tin đặt sai chỗ khiến Lý Tử Thất bất lợi trong cuộc chiến giành lại thương hiệu do chính cô gây dựng suốt 6 năm.