Bộ GDĐT lên tiếng về tranh cãi quy chế đào tạo tiến sĩ mới “hạ chuẩn”

Bích Hà |

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư 18/2021/TT-BGDĐT về Quy chế tuyển sinh và đào tạo trình độ tiến sĩ thay thế Thông tư 08/2017. Những giờ qua, không ít ý kiến cho rằng quy chế mới có cải tiến, nhưng có những dễ dãi vì hạ thấp chuẩn. Trước những băn khoăn này, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GDĐT) Nguyễn Thu Thủy đã có những trao đổi, làm rõ một số vấn đề liên quan.

Không phải cứ bài đăng báo quốc tế là tốt, bài đăng tạp chí trong nước là thấp!

Hiện có một số ý kiến cho rằng Quy chế mới hạ thấp chuẩn đầu vào, đầu ra về chuyên môn, ngoại ngữ và hội nhập quốc tế so với trước, đối với cả người hướng dẫn và nghiên cứu sinh. Thực hư điều này ra sao, thưa bà?

- Trước tiên, chúng ta cần thống nhất nhận thức rằng, Quy chế 18 lần này là một quy chế khung, bao gồm các quy định, các mức cơ bản để đảm bảo chất lượng đào tạo tối thiểu của một tiến sĩ.

Quy chế tiếp tục đẩy mạnh tự chủ đại học theo Luật Giáo dục đại học (GDĐH), với tinh thần giao nhiều quyền (kèm theo cả trách nhiệm giải trình) về đào tạo hơn cho cơ sở GDĐH.

Với vai trò quản lý nhà nước, quy chế này quy định các tiêu chuẩn tiêu chí căn bản, tối thiểu, đã tính đến sự đa dạng phong phú của các ngành nghề, lĩnh vực đào tạo.

Trên cơ sở các tiêu chuẩn khung này, cơ sở GDĐH căn cứ vào mục tiêu, năng lực đào tạo mà đưa ra những quy định, yêu cầu bằng hoặc cao hơn cho việc đào tạo tiến sĩ của mình, đồng thời, công bố công khai minh bạch để cơ quan quản lý, xã hội và người học biết và giám sát, thực hiện.

Thứ hai, việc xây dựng, ban hành Quy chế 18 song song với xây dựng ban hành Thông tư số 17/2021/TT-BGDĐT quy định chuẩn chương trình đào tạo đối với các trình độ của GDĐH, triển khai Khung trình độ quốc gia Việt Nam (VQF).

Trong thời gian tới, tiếp tục triển khai VQF, các hội đồng nhóm ngành, khối ngành sẽ xây dựng các chuẩn chương trình đào tạo (gồm các yêu cầu tối thiểu) với các đặc thù riêng, chặt chẽ hơn cả về đầu vào, đầu ra, có thể cao hơn so với chuẩn theo trình độ và phù hợp với từng lĩnh vực ngành nghề đào tạo.

Căn cứ vào chuẩn tối thiểu (theo trình độ, theo nhóm ngành…), các cơ sở GDĐH có thể xây dựng quy chế đào tạo, đặt ra các tiêu chuẩn, tiêu chí cao hơn các chuẩn chung của toàn hệ thống, phù hợp với lĩnh vực ngành nghề đào tạo cũng như năng lực thực tiễn của cơ sở đào tạo, từ đó khẳng định uy tín đào tạo của mình.

Thứ ba, về chuẩn đầu vào, đầu ra, trước hết, chúng ta cần xem toàn văn Quy chế, đặc biệt là quy định đánh giá luận án tại đơn vị chuyên môn tại Điều 14. Theo đó, việc đánh giá luận án tại đơn vị chuyên môn được tổ chức khi nghiên cứu sinh đáp ứng đủ những yêu cầu theo quy chế và yêu cầu bổ sung của cơ sở đào tạo đối với từng chương trình đào tạo (nếu có).

Trong những yêu cầu được nêu tại Quy chế, hiện được quan tâm nhất là yêu cầu liên quan đến công trình, sản phẩm khoa học của nghiên cứu sinh.

Có lẽ, chúng ta cần thống nhất chia sẻ quan điểm khi nhận thức về vai trò, ý nghĩa của bài báo, công trình khoa học đối với việc đào tạo tiến sĩ.

Đây là một trong những minh chứng, chỉ số để đánh giá chất lượng học tập, nghiên cứu của nghiên cứu sinh trong quá trình đạt tới học vị tiến sĩ.

Tuy nhiên, việc mặc định cứ bài đăng báo quốc tế là tốt, chất lượng bài đăng tạp chí trong nước là thấp là một định kiến cần được nhìn nhận lại.

Trên thực tiễn, chất lượng của nhiều tạp chí ngày càng gia tăng, dần hướng tới các chuẩn quốc tế. Những đóng góp của hệ thống ấn bản phẩm khoa học trong nước hoàn toàn xứng đáng được nhìn nhận đánh giá khách quan và công bằng hơn.

Bên cạnh yêu cầu đầu ra, việc đảm bảo chất lượng đào tạo tiến sĩ còn thể hiện ở các quy định từ đầu vào, nhưng quan trọng hơn là quá trình học tập, có nỗ lực và tiến bộ, có sự chuẩn bị kỹ về kế hoạch, thời gian học tập, nghiên cứu…

Bộ GDĐT trong thời gian tới sẽ tập trung tăng cường giám sát (cùng với sự giám sát của giới khoa học, của toàn xã hội) đối với quá trình học tập, nghiên cứu của nghiên cứu sinh trong các cơ sở đào tạo.

Sẽ tập trung vào việc học thật, học có chất lượng

Tuy nhiên vẫn có một vài lo lắng cho rằng việc mở rộng các yêu cầu đầu ra sẽ dẫn đến tình trạng tuyển sinh và đào tạo tiến sĩ tràn lan, thưa bà?

Quy chế đã quy định rõ việc sinh hoạt chuyên môn của nghiên cứu sinh là quyền lợi và trách nhiệm, thực hiện như đối với giảng viên trợ giảng hoặc nghiên cứu viên cơ hữu của cơ sở đào tạo.

Như vậy, việc đào tạo không thể tràn lan, mà phải tập trung vào việc học thật, học có chất lượng. Nghiên cứu sinh phải cân nhắc kỹ khi quyết định theo học và cần phải được cơ quan cử đi học tập, nghiên cứu một cách chính thức theo hình thức chính quy.

Trong giai đoạn trước đây, Quy chế 08 đã có những đóng góp quan trọng trong việc đặt ra các chuẩn đầu ra nhấn mạnh các công bố quốc tế, từ đó tăng cường quản lý chất lượng đầu ra của đào tạo tiến sĩ.

Trong giai đoạn mới, nhận thức về sự đa dạng phong phú của các lĩnh vực ngành nghề đào tạo và sự cần thiết của việc ghi nhận và tiếp tục nâng cao chất lượng các công bố trong nước, những thay đổi trong quy chế mới là điều phù hợp.

Ở vai trò quản lý nhà nước, Bộ GDĐT cần đặt ra các tiêu chí, tiêu chuẩn phù hợp và giám sát việc thực hiện triển khai. Chúng ta sẽ cùng tiếp tục nỗ lực và có giải pháp cả trong hoạch định chính sách và thực thi trong thực tiễn để đấu tranh và hướng tới chất lượng thực chất.

- Cảm ơn bà đã chia sẻ!

Bích Hà
TIN LIÊN QUAN

Quy chế đào tạo tiến sĩ mới không phải “thụt lùi” mà điều chỉnh phù hợp

Huyên Nguyễn |

Trước những băn khoăn về quy định chuẩn trong Quy chế tuyển sinh và đào tạo trình độ tiến sĩ do Bộ GDĐT vừa mới ban hành, GS.TS Võ Văn Sen cho rằng quy chế đào tạo trước đây thể hiện mong muốn chủ quan, chưa phù hợp với Việt Nam vì thế quy chế mới không phải thụt lùi mà là sự điều chỉnh cần thiết, là bước đi phù hợp, khả thi.

Tiến sĩ cần thực học

Trung Hiếu |

Bằng tiến sĩ, thạc sĩ ngày nay còn là cơ hội “thăng quan, tiến chức” nên khi đề bạt, cần kiểm tra thực học.

Gặp vị tiến sĩ tìm ra chất kháng ung thư hiệu quả cao

Vũ Thanh Hà (thực hiện) |

Mới đây, Viện Hóa học (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) đã công bố nghiên cứu điều chế thành công các phức chất Platin (II) có hoạt tính gây độc hiệu quả đối với tế bào ung thư, có tiềm năng ứng dụng trong việc chữa trị ung thư ở Việt Nam. Báo Lao Động đã có cuộc trò chuyện với chủ nhiệm đề tài - TS. Nguyễn Quang Trung - xung quanh vấn đề này.

Podcast: Giờ thứ 9 - Mưu tính khôn lường (phần 1)

Nhóm PV |

Giờ thứ 9: Lâu nay câu chuyện về người thứ 3, về ngoại tình luôn thu hút sự quan tâm của cộng đồng. Mặc cho người đời đàm tiếu, người trong cuộc luôn có lý do để bao biện cho các mối quan hệ ngoài chồng, ngoài vợ...

Dẹp bỏ toàn bộ ghế, gạch xí chỗ chờ nhận vé xem bóng đá nữ SEA Games 31

Nguyễn Hùng |

Quảng Ninh - Sáng mai (21.5), Ban tổ chức dự kiến phát vé mời xem 2 trận còn lại của môn bóng đá nữ SEA Games 31. Thế nhưng từ sáng nay (20.5), nhiều người đã xếp ghế, thùng, chậu, gạch, thậm chí sơn tên để giữ chỗ trước. Tình trạng này sau đó đã được dẹp bỏ.

Viện Kiểm sát đánh giá cựu Chủ tịch VEAM Trần Ngọc Hà chưa thành khẩn

Việt Dũng |

Hà Nội - Ông Trần Ngọc Hà - cựu Chủ tịch Hội đồng thành viên VEAM bị cáo buộc gây thất thoát hơn 130 tỉ đồng của Nhà nước, song chưa thành khẩn.

Nâng hạng thị trường chứng khoán trước hết cần nâng cấp quản trị, điều hành

Thế Lâm |

Bộ Tài chính đã có chủ trương đẩy mạnh các giải pháp nhằm rút ngắn tiến trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên lên mới nổi. Đây là điều từ các công ty chứng khoán đến nhà đầu tư tổ chức hay cá nhân đều rất mong mỏi.

Tuấn Minh khiêm tốn khi đánh bại "đàn anh" Lê Quang Liêm tại SEA Games 31

MINH PHONG |

Kỳ thủ Lê Tuấn Minh đã đánh bại "đàn anh" Lê Quang Liêm để giành tấm huy chương vàng nội dung cờ chớp tại SEA Games 31.

Quy chế đào tạo tiến sĩ mới không phải “thụt lùi” mà điều chỉnh phù hợp

Huyên Nguyễn |

Trước những băn khoăn về quy định chuẩn trong Quy chế tuyển sinh và đào tạo trình độ tiến sĩ do Bộ GDĐT vừa mới ban hành, GS.TS Võ Văn Sen cho rằng quy chế đào tạo trước đây thể hiện mong muốn chủ quan, chưa phù hợp với Việt Nam vì thế quy chế mới không phải thụt lùi mà là sự điều chỉnh cần thiết, là bước đi phù hợp, khả thi.

Tiến sĩ cần thực học

Trung Hiếu |

Bằng tiến sĩ, thạc sĩ ngày nay còn là cơ hội “thăng quan, tiến chức” nên khi đề bạt, cần kiểm tra thực học.

Gặp vị tiến sĩ tìm ra chất kháng ung thư hiệu quả cao

Vũ Thanh Hà (thực hiện) |

Mới đây, Viện Hóa học (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) đã công bố nghiên cứu điều chế thành công các phức chất Platin (II) có hoạt tính gây độc hiệu quả đối với tế bào ung thư, có tiềm năng ứng dụng trong việc chữa trị ung thư ở Việt Nam. Báo Lao Động đã có cuộc trò chuyện với chủ nhiệm đề tài - TS. Nguyễn Quang Trung - xung quanh vấn đề này.