Ken người đi trẩy hội đầu xuân: Tín ngưỡng hay cuồng tín?

Đặng Chung |

Cả nước hiện có trên 8.000 lễ hội - được xem như “kho báu”, di sản văn hóa cha ông đã để lại cho thế hệ mai sau. Nhưng phải thừa nhận lễ hội bây giờ ngày càng xô bồ, biến tướng, bởi yếu tố tâm linh đang bị thổi phồng để đánh vào lòng tham của con người.

Tấp nập mọi cung đường trẩy hội

Ngày 21.2 (mùng 6 tháng giêng năm Mậu Tuất) có hàng chục lễ hội lớn nhỏ trên khắp cả nước chính thức diễn ra và nơi nào cũng chật nêm người.

Tại lễ hội chùa Hương, hàng vạn người bất chấp mưa gió, tấp nập đến khu danh thắng Hương Sơn (Mỹ Đức, Hà Nội) trẩy hội, du xuân. Lối lên động Hương Tích tắc nghẽn nhiều giờ, người dân kiên nhẫn xếp hàng, nhích từng bước, rồi đội cả lễ vật lên đầu, bái vọng để dâng lễ lên thần Phật.

 
 Biển người dự khai hội chùa Hương vào mùng 6 tháng giêng năm Mậu Tuất. Ảnh: Vietnamnet

Lễ hội đền Gióng, dù trời có mưa phùn nhẹ, ngay từ 6h sáng 21.2 du khách thập phương đã nườm nượp tụ hội về Khu di tích lịch sử đền Sóc để tham dự lễ khai hội và xin lộc đầu năm.

Lễ hội chém lợn ở làng Ném Thượng (Bắc Ninh) cũng đông không kém, dù nghi thức chém lợn đã được chuyển vào khu vực kín, không cho người lạ xem.

Cũng trong ngày mùng 6 tháng giêng, hàng vạn du khách đổ về quần thể chùa Bái Đính để dự lễ khai hội. Và không biết từ bao giờ người dân có quan niệm, trẩy hội chùa Bái Đính nhất định phải xoa tiền lên tượng Phật thì mới mang lại may mắn. Vì thế năm nay tiếp tục là những hình ảnh không đẹp được đăng tải trên các phương tiện truyền thông: Hàng tượng La Hán và nhiều bức tượng Phật nơi đây bị bào mòn vì người dân dùng tiền xoa. Dòng người chen lấn, xô đẩy để xoa tượng, có thanh niên đã quấn tiền vào đầu gậy, tìm mọi cách để xoa lên mình tượng Phật.

Bây giờ, người dân đi trẩy hội không với ý nghĩa vãn cảnh, du xuân, tìm bình yên nơi cửa Phật, hay tri ân công ơn của những anh hùng nghĩa sĩ. Lễ hội hiện nay đâu đâu cũng là cảnh dòng người xì xụp khấn vái, xin xỏ thần linh. Từ một tín ngưỡng đẹp trong ngày đầu năm mới, lễ hội đang bị lạm dụng, bị thương mại hóa. Người dân đi trẩy hội mang theo lễ lớn, lễ bé, với tâm thế dâng càng nhiều, lợi lộc sẽ càng đầy.

Có hiện tượng thổi phồng, biến tướng lễ hội để trục lợi

Với kinh nghiệm nhiều năm đi điền dã, nghiên cứu về lễ hội dân gian, GS.TSKH Tô Ngọc Thanh – Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam - chỉ ra rằng:  “Những thứ nhếch nhác chúng ta nhìn thấy tại lễ hội ngày nay chỉ là những yếu tố ký sinh. Nó được sinh ra không phải từ hội mà do tính vụ lợi của nền kinh tế thị trường và sự thiếu niềm tin trong tâm lý người dân. Có lẽ người dự hội nghĩ rằng mình cúng thần thánh bao nhiêu thì sẽ được nhận lại ít nhất là bằng hoặc hơn thế”.

Một thực tế nữa, mùa lễ hội năm nào cũng dễ dàng bắt gặp những hình ảnh chỗ này trở thành biển người vì những lời truyền rằng chỗ ấy linh thiêng, xin gì được nấy, có khả năng hóa giải vận hạn trong năm. Trong khi nhiều di tích lại thưa vắng người, hương tàn khói lạnh. Có người ví von, các bậc thánh thần bây giờ được người dân xếp hạng bởi khả năng ban phát tài lộc.

GS Tô Ngọc Thanh cho rằng để trả lễ hội về đúng giá trị của nó, trước tiên những người tổ chức hãy trả lại đúng ý nghĩa của lễ hội, đừng thổi phồng vào đó những yếu tố tâm linh, không có thực để kích động tâm lý người dân. Bên cạnh đó, cần tăng cường yếu tố tuyên truyền, giáo dục, để người dân đến hội với tâm sáng, chứ không phải là những điều vụ lợi, tin vào thánh thần một cách mê muội, cuồng tín.

Đặng Chung
TIN LIÊN QUAN

Không thể siết chặt lễ hội trên công văn, giấy tờ

Phi Yến |

"Lễ hội ở Việt Nam đang bị rơi vào tình trạng không quản lý được thì cấm. Siết chặt lễ hội cũng không thể trên công văn, giấy tờ được", PGS Trần Lâm Biền cho biết.

Dùng gậy xoa tiền vào tượng Phật để cầu may tại chùa Bái Đính

KHOA ĐĂNG |

Ngày 21.2 (tức mùng 6 tháng Giêng), tại chùa Bái Đính đã tổ chức khai mạc Lễ hội năm 2018. Hàng nghìn người dân quanh vùng và du khách thập phương đã tới đây lễ Phật đầu năm.

Siết chặt quản lý đối với chọi trâu Phú Thọ

Đào Bích |

Cục Văn hóa cơ sở (Bộ VH,TT&DL) vừa có công văn hỏa tốc gửi Sở VH-TT&DL tỉnh Phú Thọ yêu cầu siết chặt công tác tổ chức đối với Hội Chọi trâu xã Phù Ninh (huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ).

Con sắp vào lớp 1, phụ huynh cần chuẩn bị những gì?

Nhóm PV |

Theo nhiều thầy cô, trước khi con bước vào lớp 1, thay vì quá chú trọng đến việc nhồi nhét kiến thức phụ huynh nên dành thời gian để trang bị cho con những kỹ năng cần thiết, đăc biệt là cho con tham gia nhiều hoạt động trải nghiệm để làm quen với môi trường học tập mới.

Hà Nội: Ưu tiên quỹ đất 2 bờ sông Hồng để phát triển công nghiệp văn hoá

Huy Hùng |

Ngày 16.8, Thành ủy Hà Nội tổ chức hội nghị trực tuyến nghiên cứu, quán triệt, học tập, tuyên truyền và triển khai thực hiện Nghị quyết 09-NQ/TU về “Phát triển công nghiệp văn hoá trên địa bàn Thủ đô, giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, tầm nhìn tới năm 2045”.

Vụ bán rẻ đất vàng Bình Dương: Nhờ người bán thịt lợn đứng tên cổ đông

Việt Dũng |

Hà Nội - Nguyễn Đại Dương - chủ cũ vũ trường New Century Hà Nội, con rể của cựu Chủ tịch Tổng Công ty 3-2 Nguyễn Văn Minh, nhờ người bán thịt lợn đứng tên góp vốn lập Công ty để dịch chuyển 43 ha đất vàng từ Nhà nước sang tư nhân.

Biến thể BA.2.75 của Omicron vừa vào Việt Nam nguy hiểm thế nào?

Song Minh |

Việt Nam đã ghi nhận sự xuất hiện biến thể BA.2.75 của Omicron- biến thể được đánh giá là có tốc độ lây nhiễm cao hơn hẳn so với các biến thể trước đây.

Đức nuốt “liều thuốc đắng” sau khi dùng nhiều khí đốt giá rẻ của Nga

Hải Anh |

Người Đức phải nuốt “liều thuốc đắng” sau nhiều năm sử dụng năng lượng rẻ của Nga, Bộ trưởng Kinh tế Robert Habeck nhận định. 

Không thể siết chặt lễ hội trên công văn, giấy tờ

Phi Yến |

"Lễ hội ở Việt Nam đang bị rơi vào tình trạng không quản lý được thì cấm. Siết chặt lễ hội cũng không thể trên công văn, giấy tờ được", PGS Trần Lâm Biền cho biết.

Dùng gậy xoa tiền vào tượng Phật để cầu may tại chùa Bái Đính

KHOA ĐĂNG |

Ngày 21.2 (tức mùng 6 tháng Giêng), tại chùa Bái Đính đã tổ chức khai mạc Lễ hội năm 2018. Hàng nghìn người dân quanh vùng và du khách thập phương đã tới đây lễ Phật đầu năm.

Siết chặt quản lý đối với chọi trâu Phú Thọ

Đào Bích |

Cục Văn hóa cơ sở (Bộ VH,TT&DL) vừa có công văn hỏa tốc gửi Sở VH-TT&DL tỉnh Phú Thọ yêu cầu siết chặt công tác tổ chức đối với Hội Chọi trâu xã Phù Ninh (huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ).