Tưởng nhớ một tên ngày

Ngô Mai Phong |

Ngày cuối tuần tháng 11, bỗng dưng tôi nhận được cú phôn mời đánh chén.

Hóa ra là hai ông thợ lò cùng phố vốn người quen cũ, nhà sâu tít trong chân núi. Một ông 81 tuổi, một ông 83. Ông 81 làm mỏ Thống Nhất, Cẩm Phả. Ông 83 làm mỏ Hà Lầm, Hòn Gai. Cả hai đều đã nghỉ hưu trên ba mươi năm.

Tôi đến, hai vợ chồng ông chủ nhà 83 và ông láng giềng 81 đã chĩnh chệ trên chiếc phản đặt giữa nhà cùng vò rượu thủy tinh trong vắt. Chúng tôi khai vị bằng món canh gà hầm bỗng và gừng, món tẩy trần ưa thích nhất của thợ lò.

“Cơ sự gì mà sang trọng quá thế này các cụ ơi?”. Ông chủ nhà 83, “Cơ sự là hôm nay ngày “Miền Mỏ Bất Khuất”. Mấy mươi năm đã xa tít mà cánh già tôi còn được ngồi cùng mâm thế này thì cũng đáng “bày vẽ” lắm chứ. 

Khơ khơ... nào mời cả nhà...”. Bốn chiếc chén cùng dốc ngược. Rượu ủ lâu ngày, tịnh và thơm sâu, không bợn một chút tà khí. Ông 83 bảo “Tay bà này đấy. Bà sinh ra là để cất rượu cho tôi, bà nhỉ...”. Bà 79 mảnh mai, tóc cước, khóe mắt răn reo nguýt dài như mắt phượng, “Ông đã định làm thơ đấy há. Chưa đủ ba tuần đâu nhá”... Tất cả cười um.

Ngày mới. Tranh sơn dầu Lê Đức Biết.
Ngày mới. Tranh sơn dầu Lê Đức Biết.

Cuộc vui đã ngà ngà, tôi mới vỡ lẽ ba người họ đều làm cùng nơi thời trẻ. Thời đó, bà 79 là cô y tá nết na, rực rỡ nhất của mỏ Hà Lầm. Hai ông trẻ măng, dưới lò thì đuổi nhau năng suất cao, trên mặt đất thì ráo riết trổ tài trước người đẹp. Ông 83, nửa ngày đóng xong chiếc chuồng chim bồ câu bằng gỗ hòm mìn, lại sơn mái nâu, vách trắng đẹp như vẽ tặng cho trạm xá.

Ông 81 lùng đuya - ra, đúc đủ năm bộ phanh xe đạp sáng bóng tặng năm bốn chị em cùng trạm. Ông 83 bỏ cả xem bóng đá, lận rừng mang về cho cô đầy một cạp lồng, mở ra ngây ngất những bông hoa trứng gà đầu mùa cuống còn ngấn nước mưa.

Ông 81 mỗi tuần lại tặng cô một tập “Nghìn lẻ một đêm”, đọc chưa hết đã ngóng. 81 ta còn tinh khôn hơn, chả tháng nào không giả bệnh để tới “trồng cây si” trước bàn cô làm việc. 79 biết tỏng, cảm cúm gì mà sờ trán mát rượi, giọng như chuông, lại còn cắp cây nhị theo nữa.

Cô nghiêm trang, “Anh biết chơi nhị à? Kéo một điệu gì đi”. Thế là hết “Quân tử vu dịch”, “Làn thảm” rồi “Sa lệch chênh”. Cả trạm đến vây quanh, hay chết lặng. Đến khi 81 khua chiếc cán chổi hát điệu “Hề mồi” thì cô và mọi người vỗ tay cười lăn lộn. Mấy chị già nháy 81: “Muốn bọn tớ ủng hộ phải năng vác nhị lên đấy nhé”. Có vẻ như 83 đã bại.

Năm 1965, không quân Mỹ đánh phá khốc liệt, 81 được điều động sơ tán thiết bị mỏ. 83 chiến đấu trong đại đội pháo phòng không của Hà Lầm Trận địa trúng bom, 83 bị xuyên thủng vùng bụng. Trong phòng cấp cứu trạm xá, 79 dán mắt vào bầu lọc máu truyền, có lúc anh ngưng thở, cô vừa ấn ngực, vừa khóc, lệ rơi ướt nhòa khuôn mặt phía dưới.

Bỗng dưng anh mở mắt. 79 càng nức nở không sao kìm được, “Anh phải sống, anh không được bỏ chúng em”. 83 nhìn cô, giọng mỏng manh nhưng rành rọt, “Tôi ở lại, cô có lấy tôi không?”. “Có. Em sẽ. Chỉ cần anh sống”. Cô đã giữ lời. Nửa năm sau, 81 xin chuyển về mỏ Thống Nhất.

15 năm sau, người 83 cõng trên lưng trong một cuộc huy động cứu sập lò ở mỏ Thống Nhất lại chính là 81. Vừa chạm mặt đất, 81 đã đòi uống rượu. 83 chiều ngay. Bỗng một phụ nữ tay mang chai sữa ở đâu xông lại, nước mắt ròng ròng cứ ngực anh mà thụi. 81 quát, “Ngừng tay, rượu - sữa cái nào chả như nhau, sao cô đánh người cứu tôi. Bạn cũ Hà Lầm tôi đấy”.

Không ai ngờ cuối đời, hai nhà lại được ở gần nhau. Ông 81 bảo tôi, “Chú biết tại sao cánh thợ lò anh nào cũng chuộng rượu không? Là vì cả đời xoay trần trong ruột đất, chỉ có rượu mới đẩy được âm khí ra khỏi người”.

Ông 83, giọng vẫn sang sảng, “Cái thời của bọn anh hay thế. Trước là cuộc đình công của 3 vạn thợ mỏ năm 1936. Cái tên “Miền Mỏ Bất Khuất” cũng đi mãi cuộc đời mình, không gì thay thế được”...

Ngô Mai Phong
TIN LIÊN QUAN

TPHCM: Hàng loạt chuyến bay chậm giờ do mưa lớn, hành khách vất vả chờ

NGỌC LÊ |

TPHCM - Chiều tối 27.5, mưa dông kèm gió lớn diễn ra trên toàn khu vực TPHCM với lưu lượng dao động 20-25 mm. Mưa lớn khiến nhiều chuyến bay cất cánh từ TPHCM đi các tỉnh, thành khác phải hoãn chuyến, chậm giờ, hành khách chờ đợi trong nhiều giờ đồng hồ.

Hùng Dũng, Tiến Linh trở lại tuyển Việt Nam, thầy Park nhắc riêng Văn Lâm

MINH HIẾU |

Tuyển Việt Nam đã đầy đủ quân số tập luyện sau khi nhóm cầu thủ thi đấu tại SEA Games 31 gồm Hùng Dũng, Tiến Linh và Hoàng Đức trở lại.

Hôm nay số mắc COVID-19 mới trên cả nước còn hơn 1.200 ca

Thùy Linh |

Theo Bộ Y tế, tính từ 16h ngày 26.5 đến 16h ngày 27.5, trên Hệ thống quốc gia quản lý ca bệnh COVID-19 ghi nhận 1.239 ca nhiễm mới, đều là các ca ghi nhận trong nước (giảm 36 ca so với ngày trước đó) tại 46 tỉnh, thành phố. 

Công an thông tin toàn cảnh vụ lái xe Mercedes tông chết đối phương sau khi đánh nhau

PHẠM DUY |

Bình Thuận – Công an tỉnh Bình Thuận cung cấp các thông tin liên quan đến vụ điều khiển xe ôtô tông chết đối phương sau khi đánh nhau xảy ra ở TP.Phan Thiết vừa qua.

Bắt cán bộ Bệnh viện Đa khoa Phú Thọ do liên quan vụ Việt Á

Khánh Linh |

Phú Thọ - Một lãnh đạo Trung tâm xét nghiệm thuộc Bệnh viện Đa khoa Phú Thọ bị bắt với cáo buộc có sai phạm trong mua sắm kit test của Việt Á.

Nước có giá xăng thấp nhất EU hạn chế "du khách xăng dầu"

Hải Anh |

Chỉ tài xế xe biển số Hungary mới được hưởng mức giá xăng trong giới hạn của chính phủ, người nước ngoài phải trả nhiều hơn.

Dự báo thời tiết 10 ngày tới ở cả ba miền

AN AN |

Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn Quốc gia đã đưa ra dự báo thời tiết 10 ngày tới (từ ngày 27.5.2022 - 6.6.2022) ở các khu vực trên cả nước.

TPHCM lên kịch bản ứng phó bệnh đậu mùa khỉ

NGUYỄN LY |

TPHCM - Sở Y tế thành phố vừa ra văn bản yêu cầu Trung tâm Kiểm soát bệnh tật HCDC có kịch bản xử lý khi phát hiện trường hợp có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh đậu mùa khỉ.