Khó khởi tố người mua bán nhà hai giá để trốn thuế

Cao Nguyên |

Mới đây, Tổng cục Thuế vừa ban hành Quyết định 489 về quy chế chuyển tin báo vụ việc về thuế, hồ sơ kiến nghị khởi tố đối với hành vi vi phạm về thuế có dấu hiệu tội phạm cho cơ quan công an điều tra. Như vậy, nếu trường hợp mua bán nhà hai giá trốn thuế mà bị phát hiện dễ bị khởi tố.

Nhiều người đặt ra lo ngại và cơ sở để pháp lý về vấn đề này. Theo chuyên gia về thuế, TS Nguyễn Ngọc Tú, việc chứng minh trốn thuế mua bán nhà hai giá không hề dễ dàng chút nào.

Chuyển công an hồ sơ có giá chuyển nhượng thấp hơn thực tế

Theo Quyết định 489, cơ quan thuế chuyển tin báo về tội phạm, đề nghị xác minh, điều tra; chuyển hồ sơ kiến nghị khởi tố đến cơ quan điều tra khi phát hiện người nộp thuế có hành vi vi phạm pháp luật về thuế, có dấu hiệu tội phạm trong lĩnh vực thuế như trốn thuế, chiếm đoạt tiền hoàn thuế…

Tổng cục Thuế đề cập nhận diện một số hành vi chủ yếu có dấu hiệu vi phạm pháp luật như hàng hóa, dịch vụ bán ra có giá bán, giá chuyển nhượng ghi trên hợp đồng thấp hơn giá thị trường đối với những giao dịch lớn như chuyển nhượng vốn, BĐS, phương tiện giao thông, vận tải…

Đồng thời, cơ quan thuế chuyển hồ sơ vụ việc có dấu hiệu tội phạm để kiến nghị khởi tố hình sự khi phát hiện tội phạm trong quá trình thanh, kiểm tra thuế; xử phạt vi phạm hành chính…

Trường hợp cơ quan điều tra có quyết định khởi tố hình sự thì người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính phải hủy bỏ quyết định vi phạm hành chính và chuyển toàn bộ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, tài liệu cho cơ quan tố tụng hình sự. Trong trường hợp cơ quan điều tra quyết định không khởi tố vụ án, cơ quan thuế tiến hành xử phạt hành chính.

Theo PGS-TS Đinh Trọng Thịnh - chuyên gia về thuế - quy định hiện hành đối với hoạt động kinh doanh mua bán, chuyển nhượng BĐS, cá nhân phải nộp 2% tiền thuế trên giá chuyển nhượng, doanh nghiệp nộp 20% trên thu nhập. Có 2 cách tính thuế đang được áp dụng, gồm: Dựa vào giá ghi trên hợp đồng và dựa theo khung giá đất do Nhà nước quy định nếu hợp đồng không ghi rõ hoặc giá thấp hơn khung quy định.

Ông Thịnh phân tích, quy định này lại trở thành “lỗ hổng” để trốn thuế vì bảng khung giá đất thấp hơn rất nhiều so với thực tế, có những khu vực giá đất thị trường cao hơn từ 50 - 70% trong bảng khung giá. Bên cạnh đó, luật cũng quy định đây là những giao dịch dân sự, cho phép người mua và người bán được quyền thỏa thuận, chỉ cần bằng hoặc cao hơn mức Nhà nước quy định.

Khó tìm khe hở khởi tố mua nhà hai giá trốn thuế

Trong khi đó, trao đổi với PV Lao Động, chuyên gia về thuế - TS Nguyễn Ngọc Tú nói, theo quy định điều 200 Bộ luật Hình sự 2015 và Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự thì cá nhân có các hành vi (9 hành vi theo quy định khoản 1) nhằm trốn thuế với số tiền từ 100 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng, hoặc dưới 100 triệu đồng nhưng đã từng bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi trốn thuế hoặc từng bị kết án về tội này... thì bị phạt tiền 100 - 500 triệu đồng hoặc bị kết án từ 3 tháng đến 1 năm tù.

Tuy nhiên, trong 10 năm gần đây, chỉ có xử phạt theo hành chính, rất ít khi xử lý hình sự, chỉ có 1 số vụ điển hình. Đây là vấn đề khó chứ không hề dễ dàng. Luật có quy định một kiểu nhưng thực tế hầu như không xử lý - ông Tú nói.

Ông Tú phân tích, khi mua bán BĐS có 4 giá: Giá do nhà nước quy định; giá ghi trên hóa đơn mua bán; thứ ba là giá ảo và cuối cùng là giá thị trường. Chính vì vậy, xác định giá thị trường như thế nào thì không ai nói, không có cơ sở, không có văn bản nào nói giá thị trường là giá nào. 

“Trong các văn bản quản lý nhà nước bao giờ cũng ghi là phải sát giá thị trường, nhưng lại không có quy định. Việc xác định giá thị trường rất khó. Ví dụ về 2 mảnh đất cùng mặt tiền, cùng vị trí, cùng diện tích nhưng ông A bán 1 giá, ông B bán 1 giá, phụ thuộc vào nhu cầu người bán” - vị chuyên gia này nhấn mạnh.

Cũng theo ông Tú, giá thị trường là một định nghĩa tù mù, mơ hồ, cơ quan quản lý không xác định được. Để giải quyết vấn đề này và tránh người dân mua bán nhà hai giá một phần nên điều chỉnh giá đất theo hằng năm, nếu lỗi thời thì phải đổi mới. 

“Hình sự là những vụ lớn, còn những vụ mang tính chất quần chúng họ đều làm thế thì không nên hình sự hóa và cũng không đủ cơ sở để khởi tố. Phải có đủ cơ sở mới khởi tố được chứ nghi ngờ rồi chuyển hồ sơ lên công an thì không được” - ông Tú nói thêm.

Luật sư Hoàng Tùng (Đoàn luật sư TP.Hà Nội) cho rằng, theo luật, giao dịch mua bán, chuyển nhượng BĐS là giao dịch dân sự cho nên người bán và người mua được quyền thỏa thuận về giá, chỉ cần bằng hoặc cao hơn mức Nhà nước quy định. Đó chính là “lỗ hổng” mà nhiều cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi trốn thuế. Tuy nhiên, Điều 6 Luật Quản lý thuế 2019 nghiêm cấm các hành vi như thông đồng, móc nối; Cố tình không kê khai hoặc kê khai thuế không đầy đủ. Theo đó, hành vi kê khai giá chuyển nhượng BĐS thấp hơn giá giao dịch thực tế nhằm mục đích giảm số thuế phải nộp là hành vi trốn thuế, bị nghiêm cấm.

Cao Nguyên
TIN LIÊN QUAN

5 rủi ro cần lưu ý khi mua bán nhà ở chưa hoàn công

Kim Nhung (T/H) |

Đã có rất nhiều trường hợp mua bán nhà ở nhưng không quan tâm đến thủ tục hoàn công, dẫn đến nhiều rủi ro không đáng có sau này. 

Cục Thuế Hà Nội kêu gọi đấu tranh chống hoạt động mua bán nhà hai giá

CAO NGUYÊN |

Ngày 3.4, thông tin từ Cục Thuế TP.Hà Nội cho biết, đơn vị này đề nghị người nộp thuế cần nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật về thuế. Đồng thời, nếu phát hiện hành vi khai sai, gian lận và trốn thuế liên quan đến hoạt động mua bán, chuyển nhượng bất động sản thì thông báo tới cơ quan Thuế hoặc các cơ quan chức năng.

Lưu ý về thời hạn của hợp đồng công chứng mua bán nhà đất bạn nên biết

Kim Nhung (T/H) |

Hợp đồng công chứng mua bán nhà đất là văn bản công chứng nhằm chứng nhận tính xác thực, hợp pháp của hợp đồng mua bán nhà.

Rau củ tăng giá gấp đôi, tiểu thương chợ đầu mối cũng đau đầu vì “bão giá”

HỒ THẢO |

Cần Thơ - Các loại rau, củ, quả đồng loạt tăng giá khiến sức mua giảm mạnh. Bên cạnh đó, chi phí vận chuyển, thuê mặt bằng cũng tăng, khiến các tiểu thương ngay tại chợ đầu mối Tân An cũng đau đầu trong cơn “bão giá”...

Chứng khoán: Đà hồi phục cải thiện, giữ vị thế lướt sóng để tìm lợi nhuận

Thế Lâm |

Chỉ số chứng khoán VN-Index đã có phiên hồi phục thứ 2 liên tiếp và biến vùng 1.200 điểm trở thành vùng hỗ trợ. Đà hồi phục được đánh giá đang cải thiện.

Điện mừng kỷ niệm 71 năm Ngày thành lập Đảng Nhân dân Campuchia

Song Minh |

Điện mừng có đoạn: Việt Nam sẽ làm hết sức mình cùng với Campuchia bảo vệ, gìn giữ và vun đắp cho mối quan hệ giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước ngày càng phát triển.

Interactive: Thử thách cùng Luật Giao thông đường bộ - P4: Quay đầu xe

Hoàng Minh - Phương Anh |

Hành vi quay đầu xe không đúng quy định bị xử phạt rất nặng theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP. Ngoài việc bị phạt tiền, tài xế còn có thể bị xử phạt bổ sung bằng hình thức tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 2-4 tháng, tùy mức độ vi phạm.  Bạn có chắc chắn mình nắm vững các loại biển báo cấm quay đầu xe không? Hãy tham gia thử thách cùng Luật Giao thông đường bộ qua video tương tác dưới đây của Báo Lao Động.

Nga cảnh báo: Thành viên NATO tấn công Crimea sẽ châm ngòi Thế chiến 3

Khánh Minh |

Cuộc tấn công của một thành viên NATO vào Crimea có thể dẫn đến Thế chiến 3 - Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev cảnh báo.

5 rủi ro cần lưu ý khi mua bán nhà ở chưa hoàn công

Kim Nhung (T/H) |

Đã có rất nhiều trường hợp mua bán nhà ở nhưng không quan tâm đến thủ tục hoàn công, dẫn đến nhiều rủi ro không đáng có sau này. 

Cục Thuế Hà Nội kêu gọi đấu tranh chống hoạt động mua bán nhà hai giá

CAO NGUYÊN |

Ngày 3.4, thông tin từ Cục Thuế TP.Hà Nội cho biết, đơn vị này đề nghị người nộp thuế cần nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật về thuế. Đồng thời, nếu phát hiện hành vi khai sai, gian lận và trốn thuế liên quan đến hoạt động mua bán, chuyển nhượng bất động sản thì thông báo tới cơ quan Thuế hoặc các cơ quan chức năng.

Lưu ý về thời hạn của hợp đồng công chứng mua bán nhà đất bạn nên biết

Kim Nhung (T/H) |

Hợp đồng công chứng mua bán nhà đất là văn bản công chứng nhằm chứng nhận tính xác thực, hợp pháp của hợp đồng mua bán nhà.