Thi KHKT: Giảng viên đại học hãy làm gương về liêm chính khoa học

QUANG ĐẠI |

Một hiện tượng ngày càng trở nên phổ biến là nhiều giảng viên đại học tham gia hướng dẫn học sinh phổ thông thực hiện các dự án thi khoa học kỹ thuật quốc gia.

Dư luận đang tiếp tục xôn xao về trường hợp dự án “Phân lập, đánh giá khả năng nhắm đích tế bào gốc ung thư dạ dày của phân đoạn chứa hợp chất saponin và bào chế sản phẩm từ cây lá Khôi (Ardisia gigantifolia)” của 2 học sinh Trường THPT chuyên Thái Nguyên đạt giải Nhất KHKT quốc gia do TS.Nguyễn Phú Hùng, Trưởng khoa Công nghệ Sinh học, Trường ĐH Khoa học, ĐH Thái Nguyên hướng dẫn.

Dự án nói trên được cho là có sự trùng lặp với đề tài luận văn thạc sĩ “Nghiên cứu tác động của dịch chiết lá khôi lên sự biểu hiện của các gene kiểm soát chu kỳ tế bào của tế bào gốc ung thư dạ dày” của Nguyễn Thị Hải Hồng thực hiện vào năm 2019, dưới sự hướng dẫn của TS Lê Thị Thanh Hương ở ĐH Thái Nguyên. TS. Lê Thị Thanh Hương là vợ của TS. Nguyễn Phú Hùng.

Trước đó, vào năm 2015, nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Thanh Hương (ĐH Thái Nguyên) đã bảo vệ thành công luận án tiến sĩ “Nghiên cứu tính đa dạng nguồn cây thuốc được sử dụng trong cộng đồng các dân tộc ở tỉnh thái nguyên nhằm bảo tồn và phát triển bền vững”. Luận án này đã nghiên cứu các nội dung:  

 “Kiểm chứng cơ sở khoa học về khả năng kháng tế bào ung thư dạ dày của cây Lá khôi. Đánh giá khả năng ức chế của dịch chiết lá khôi đến: (1) Sự phân chia tế bào; (2) Quá trình apoptosis; (3) Sự điều hòa chu kỳ của tế bào và (4) Các đặc tính của tế bào gốc ung thư dạ dày”.  

Là một nhà khoa học, TS. Nguyễn Phú Hùng đương nhiên biết rõ học sinh phổ thông chưa đủ khả năng, kinh nghiệm, điều kiện để thực hiện một đề tài nghiên cứu chuyên sâu về y dược. Đây là hoạt động đòi hỏi nghiên cứu viên có kiến thức chuyên sâu, các kĩ năng nghiên cứu, thí nghiệm, thu thập, xử lý dữ liệu chuyên nghiệp.  

Về nguyên tắc, người tham gia thực hiện đề tài khoa học - công nghệ phải có lí lịch khoa học (Science Profile) đạt yêu cầu, bao gồm chuyên môn đào tạo, kết quả học tập, nghiên cứu, sở trường...

Đối với các đề tài, dự án đã có người thực hiện thì đề tài sau phải phát triển, ưu việt, mới và thành công hoặc khác biệt so với các đề tài trước. Học sinh phổ thông kiến thức nền tảng về y dược không thể bằng sinh viên đại học, vậy căn cứ nào để các em có thể làm tốt hơn những người nghiên cứu chuyên nghiệp?

Giảng viên đại học cũng không có nhiệm vụ hướng dẫn học sinh thực hiện các dự án thi KHKT, đây là nhiệm vụ của các giáo viên phổ thông. Việc TS. Nguyễn Phú Hùng nhận hướng dẫn 2 học sinh thực hiện dự án còn gây tranh cãi.

Nhiều nhà khoa học, sinh viên ngành y dược tỏ ra bất ngờ, băn khoăn về trường hợp nói trên và cho rằng trường hợp này, đúng ra TS. Nguyễn Phú Hùng nên từ chối hướng dẫn.

Những băn khoăn và thắc mắc tương tự được đặt ra đối với PGS. TS. Nguyễn Ngọc Hà, Trưởng Khoa Hóa học Trường ĐH Sư Phạm Hà Nội khi ông nhận hướng dẫn 2 học sinh phổ thông thực hiện dự án “Tăng cường hoạt tính quang xúc tác xử lí ô nhiễm môi trường nước của g-C3N4 bằng hiệu ứng cộng hưởng plasmon bề mặt” vừa đạt giải Nhất kỳ thi KHKT quốc gia.

Một thành viên của diễn đàn “Liêm chính khoa học” nhận xét: “Để thực hiện dự án này, học sinh phải thông thạo machine learning, computational chemistry và rất nhiều kỹ thuật phân tích hiện đại như XPS, EDX, AFM, TEM, SEM, XRD, FTIR, BET, PL, UV-Vis DRS, LC-MS, HPLC…

Thời gian thực hiện dự án chỉ 1 năm, nhưng dự án có hàm lượng khoa học không thua kém luận án tiến sĩ hóa học ở các trường đại học tốt trên thế giới và cao hơn nhiều so với 5 công trình đã xuất bản của các nghiên cứu sinh và học viên cao học tham gia đề tài 05/2018/TN (là đề tài do NAFOSTED tài trợ mà PGS Hà làm chủ nhiệm)”.

Thiết nghĩ, đối với các trường hợp học sinh xin hướng dẫn dự án thi KHKT, giảng viên ĐH cần thực hiện đúng các nguyên tắc về nghiên cứu khoa học, bảo đảm sự trung thực, liêm chính.

QUANG ĐẠI
TIN LIÊN QUAN

Sản phẩm khoa học kỹ thuật được rao bán như mớ rau, con cá

QUANG ĐẠI |

Các hoạt động trao đổi, mua bán, mặc cả các sản phẩm dự thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh diễn ra sôi động, công khai trên các nhóm, diễn đàn của mạng xã hội nhiều năm qua.

Học sinh thi khoa học kỹ thuật: Không mài sắt vẫn nên kim?

QUANG ĐẠI |

Việc học sinh phổ thông bất ngờ công bố những dự án "khủng" hoàn toàn xa lạ với môi trường sống, học tập của các em là trái với nguyên lý nghiên cứu, sáng tạo khoa học kỹ thuật.

Đề tài thi khoa học kỹ thuật của học sinh ngang tầm thạc sĩ, tiến sĩ?

QUANG ĐẠI |

Dự án đạt giải nhất kỳ thi khoa học kỹ thuật quốc gia dành cho học sinh trung học năm 2021-2022 tiếp tục được cho là quá khó, vượt tầm học sinh và có những nội dung tương tự luận văn thạc sĩ, tiến sĩ đã công bố trước đó.

Hà Nội: Hiện trường phá dỡ toà nhà 5 tầng không phép chắn dự án gần 800 tỉ

Hà Phương |

Hà Nội - Lực lượng chức năng liên ngành quận Đống Đa (Hà Nội) chính thức phá dỡ toà nhà 5 tầng xây dựng sai phép tại số 84 đường Láng.

5 điểm nhấn ấn tượng của SEA Games 31

MINH PHONG |

Hai tấm huy chương vàng môn bóng đá nam và nữ, các khán đài rực lửa tại Thiên Trường và Cẩm Phả, tính lan tỏa của Đại hội với bạn bè quốc tế… là những điểm nhấn đáng chú ý tại SEA Games 31

Hà Nội: Công nhân đề nghị giá bán nhà phù hợp thực tế thu nhập

Kiều Vũ - Hải Nguyễn |

Hà Nội – Ngày 26.5, ông Chu Ngọc Anh – Uỷ viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân Thành phố Hà Nội đã có cuộc gặp gỡ với công nhân lao động Thủ đô. Một trong những kiến nghị của công nhân lao động là xây dựng nhà ở giá rẻ bán cho công nhân lao động phù hợp với điều kiện thu nhập thực tế. Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Thái Thu Xương đến dự.

Hình ảnh buổi làm việc đầu tiên của tân HLV U23 Việt Nam tại UAE

MINH TRIẾT |

U23 Việt Nam dưới thời tân huấn luyện viên Gong Oh-kyun đang tích cực tập luyện, chuẩn bị cho vòng chung kết U23 Châu Á 2022. 

7 Nghị quyết, 6 kết luận vẫn chưa di dời xong 2 nhà tập thể xuống cấp

THUỲ TRANG |

Đà Nẵng - Ngày 26.5, tại chương trình “Hội đồng nhân dân với cử tri”, vấn đề di dời nhà tập thể xuống cấp tại trung tâm Đà Nẵng khiến cử tri lo ngại. Bởi mùa mưa bão đang đến gần, trong khi chủ trương di dời đã làm nhiều năm với nhiều Nghị quyết, kết luận của Hội đồng nhân dân nhưng vẫn chưa được thực hiện xong.

Sản phẩm khoa học kỹ thuật được rao bán như mớ rau, con cá

QUANG ĐẠI |

Các hoạt động trao đổi, mua bán, mặc cả các sản phẩm dự thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh diễn ra sôi động, công khai trên các nhóm, diễn đàn của mạng xã hội nhiều năm qua.

Học sinh thi khoa học kỹ thuật: Không mài sắt vẫn nên kim?

QUANG ĐẠI |

Việc học sinh phổ thông bất ngờ công bố những dự án "khủng" hoàn toàn xa lạ với môi trường sống, học tập của các em là trái với nguyên lý nghiên cứu, sáng tạo khoa học kỹ thuật.

Đề tài thi khoa học kỹ thuật của học sinh ngang tầm thạc sĩ, tiến sĩ?

QUANG ĐẠI |

Dự án đạt giải nhất kỳ thi khoa học kỹ thuật quốc gia dành cho học sinh trung học năm 2021-2022 tiếp tục được cho là quá khó, vượt tầm học sinh và có những nội dung tương tự luận văn thạc sĩ, tiến sĩ đã công bố trước đó.