Nếu giáo dục không còn “trồng người” thì sẽ làm gì?

QUANG ĐẠI |

GS-TSKH Trần Ngọc Thêm cho rằng tính thụ động của người Việt thể hiện ở mức độ đậm đặc qua khái niệm “trồng người”, đề nghị thay đổi cách biểu đạt này trong giáo dục.

Ngày 21.11, tại Hội thảo Giáo dục Việt Nam năm 2021 (VEC 2021) với chủ đề "Văn hoá học đường trong bối cảnh đổi mới giáo dục và đào tạo", GS Trần Ngọc Thêm có tham luận gây ra nhiều ý kiến trái chiều. Trong đó, GS Trần Ngọc Thêm đề nghị bỏ câu khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn” và không sử dụng khái niệm biểu đạt “trồng người”.

GS Trần Ngọc Thêm cho rằng giáo dục hiện đại cần thay đổi triết lý giáo dục, hướng đến đào tạo con người chủ động, sáng tạo, rèn luyện tư duy phản biện.

Nhiều chuyên gia, nhà giáo đã phân tích về phương châm giáo dục “Tiên học lễ, hậu học văn” không mâu thuẫn với mục tiêu giáo dục con người chủ động, sáng tạo, phát triển. Tương tự, cách biểu đạt và quan niệm “trồng người” cũng không hề mâu thuẫn với triết lý giáo dục dân chủ, khai phóng.

“Trồng người” là một cách nói hình ảnh. Lấy từ thực tế người nông dân muốn có vườn cây xanh tốt cho hoa thơm quả ngọt và gỗ quý thì phải ươm trồng từ hạt, mầm, chăm bẵm, bảo vệ cây non cho đến khi cây trưởng thành.

Từ non nớt, yếu ớt đến cứng cáp là quy luật phát triển của con người và muôn loài. Không có ai sinh ra đã trưởng thành và chín chắn như Thánh Gióng, mà tất cả đều phải trải qua quá trình trưởng thành từ thấp đến cao.

Cách diễn đạt “trồng người” dựa trên quy luật này. Để có thế hệ tương lai phát triển lành mạnh và toàn diện, bắt buộc phải trải qua quá trình chăm sóc, nuôi dưỡng, bồi dưỡng về tinh thần, thể chất, trí tuệ, để khi con người đến tuổi trưởng thành thì đã được trang bị các phẩm chất và kĩ năng cần thiết để bước vào sinh sống tự lập.

Cây không được trồng bài bản, thì sẽ còi cọc, sâu bệnh, chết yểu, phát triển tùy tiện; người không được giáo dục đàng hoàng thì hư hỏng, xấu xa.

Và đến lượt mình, các thế hệ này có trách nhiệm và nghĩa vụ “trồng người” cho các thế hệ tiếp theo.

“Trồng người” không phải là giáo dục thụ động, một chiều, không chỉ có chăm sóc và bảo vệ, mà là nhà giáo dục lựa chọn những biện pháp, tác động thích hợp, bao gồm cả thử thách, rèn luyện trên cơ sở các quy luật của phát triển, để có một thế hệ tương lai phát triển hoàn thiện về thể chất, nhân cách và trí tuệ, để các em vững vàng bước vào đời.

Ví dụ, một thầy giáo giỏi là người biết tổ chức các biện pháp dạy học sáng tạo, chủ động, để phát huy tối đa năng lực, năng khiếu, sở trường cả học sinh, khơi dậy ở các em niềm đam mê học tập, tự chủ và ý thức vươn lên.

Mỗi người làm giáo dục, đều thấy được sứ mệnh vẻ vang và thử thách gay gắt trong sự nghiệp “trồng người”, nhất là trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập và phát triển quốc tế.

Không phải ngẫu nhiên mà các thế hệ nhà giáo Việt Nam xưa nay được tôn vinh và tự hào về sự nghiệp “trồng người” cao quý.

QUANG ĐẠI
TIN LIÊN QUAN

Đề xuất chấm dứt sử dụng khẩu hiệu "trồng người", "tiên học lễ hậu học văn"

Thiều Trang |

Theo GS.TSKH Trần Ngọc Thêm - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQG TPHCM), để có xã hội phát triển cần phải có con người sáng tạo, để có con người sáng tạo thì trước hết phải có con người chủ động. Vì vậy, khái niệm "trồng người", quan điểm "tiên học lễ, hậu học văn" không còn phù hợp với giáo dục Việt Nam hiện nay.

Ngày lễ đặc biệt của nhà giáo 90 tuổi dạy miễn phí cho học sinh khuyết tật

Tùng Giang |

Hà Nội - Nhân dịp 20.11, cụ bà Hồ Hương Nam (90 tuổi, Tây Hồ) nhờ một người quen chở xe máy đến Trường THCS An Dương (phường Yên Phụ), nơi cụ mở lớp học miễn phí cho học sinh khuyết tật.

Tuyên dương các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu năm 2021

Hải Anh |

Hà Nội - Nhân kỷ niệm 39 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20.11, Liên đoàn Lao động huyện Thường Tín phối hợp Phòng Giáo dục và Đào tạo tuyên dương khen thưởng các điển hình tiên tiến, Nhà giáo tiêu biểu năm 2021 theo hình thức trực tuyến.

PODCAST: Giờ thứ 9 - Người hàng xóm kỳ lạ (phần 2)

Nhóm PV |

Giờ thứ 9 - Vợ chồng tôi cũng không biết vì sao người hàng xóm thường ngồi ở bậc thềm nhà tôi. Bà bảo, bà thích ngồi ở đó rồi không nói thêm gì nữa… Người hàng xóm bí ẩn này là ai? Câu trả lời có trong phần 2 của podcast Giờ thứ 9 ngày hôm nay.

Chứng khoán: Cơ hội cho nhà đầu tư dài hạn nhưng lướt sóng dễ gặp rủi ro

Thế Lâm |

Thị trường chứng khoán với VN-Index đã có 3 phiên giảm điểm liên tiếp và cho thấy quá trình dò đáy vẫn chưa  kết thúc. Theo đánh giá của Công ty chứng khoán SHS, hiện cơ hội đang đến với những nhà đầu tư dài hạn nhưng chưa thực sự phù hợp với những giao dịch mang tính lướt sóng ngắn hạn.

Rác thải bịt kín miệng cống thoát nước ở TPHCM

MINH QUÂN |

TPHCM -  Người dân vô tư dồn rác vào miệng cống tại nhiều tuyến đường. Mưa xuống, rác thải cứ thế theo dòng trôi thẳng vào các cống thoát nước, là một trong những nguyên nhân khiến đường sá ngập lụt nặng nề.

HLV U23 Thái Lan muốn ở lại "chảo lửa" Thiên Trường đấu U23 Indonesia

TRUNG DU |

Huấn luyện viên U23 Thái Lan Alexandre Polking nói muốn được ở lại "chảo lửa" Thiên Trường để đón U23 Indonesia trong trận bán kết.

Vé "chợ đen" trận bán kết U23 Việt Nam tại SEA Games 31 tăng giá gấp 10 lần

MINH TRIẾT |

Những người hâm mộ không kịp mua vé theo "đường chính ngạch" có thể phải trả cái giá gấp 10 lần nếu muốn xem trận bán kết bóng đá nam SEA Games 31.

Đề xuất chấm dứt sử dụng khẩu hiệu "trồng người", "tiên học lễ hậu học văn"

Thiều Trang |

Theo GS.TSKH Trần Ngọc Thêm - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQG TPHCM), để có xã hội phát triển cần phải có con người sáng tạo, để có con người sáng tạo thì trước hết phải có con người chủ động. Vì vậy, khái niệm "trồng người", quan điểm "tiên học lễ, hậu học văn" không còn phù hợp với giáo dục Việt Nam hiện nay.

Ngày lễ đặc biệt của nhà giáo 90 tuổi dạy miễn phí cho học sinh khuyết tật

Tùng Giang |

Hà Nội - Nhân dịp 20.11, cụ bà Hồ Hương Nam (90 tuổi, Tây Hồ) nhờ một người quen chở xe máy đến Trường THCS An Dương (phường Yên Phụ), nơi cụ mở lớp học miễn phí cho học sinh khuyết tật.

Tuyên dương các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu năm 2021

Hải Anh |

Hà Nội - Nhân kỷ niệm 39 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20.11, Liên đoàn Lao động huyện Thường Tín phối hợp Phòng Giáo dục và Đào tạo tuyên dương khen thưởng các điển hình tiên tiến, Nhà giáo tiêu biểu năm 2021 theo hình thức trực tuyến.